АҚШ президенті Дональд Трамп Канадаға енгізген жаңа тарифтеріне байланысты тағы да сотқа берілді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Ақ үй тамыз айында АҚШ пен Канада арасындағы сауда келіссөздері үзілгеннен кейін 20 миллиард долларлық канадалық тауарларға 50% баж салды. Liberty Justice Center заңгерлік тобы АҚШ-тың Gellert Global Group азық-түлік компаниясының атынан сотқа шағым түсіріп, Халықаралық сауда сотынан баждарды заңсыз деп тануды және зардап шеккен импорттаушыларға пайыздарымен қайтаруды талап етті.
Шағымда Ақ үй тарифтерді енгізу кезінде өз өкілеттігін асыра пайдаланды және «америкалық бизнеске дереу зиян келтірді» деп көрсетілген. Ақ үйге пікір сұрап хабарласқан, бірақ әзірге жауап жоқ.
Gellert Global Group — Канададан әкелінетін ірімшікке 50% баж төлеп отырған үшінші буын отбасылық бизнес. Нью-Джерсиде орналасқан бұл компания Канадада сатылатын америкалық ірімшікке Канада тарапынан енгізілген қарсы баждарға да тап болып отыр. Компанияның тең директоры Томас Геллерттің айтуынша, олар бірнеше буын бойы азық-түлік саласындағы жеткізушілермен және тұтынушылармен қарым-қатынас құрған. «Бұл баждар сол қарым-қатынастарды бір түнде бұзып, бүкіл жеткізу тізбегіне әсер ететін шығындар мен белгісіздік тудырады», — деді ол сейсенбі күні.
Liberty Justice Center 1930 жылғы Тарифтік актінің 338-бабын пайдаланып, Канададан әкелінетін шараптан бастап сүт өнімдері мен хоккей таяқшаларына дейінгі тауарларға баж салуын даулап отыр. Осыдан шамамен 100 жыл бұрын қабылданған актінің бұл бабы шетелдік кемсітушіліктен американдық бизнесті қорғауға бағытталған, алайда заңгерлік топтың пайымдауынша, ол атқарушы билікке «сауда дауы туындаған сайын кең ауқымды баждар немесе импорттық шектеулер енгізуге» мүмкіндік бермейді.
Сот шағымы Ақ үйдің Канада енгізген қарсы баждарға сүйене отырып, 338-бап бойынша өз баждарын ақтауын да даулайды. Канада АҚШ-тың көптеген баждарына қарсы бірқатар қарсы шаралар қабылдады. Өткен айда Канада премьер-министрі Марк Карни Трамп АҚШ автомобильдеріне, сүт өнімдеріне және алкогольге «тең емес қатынас» деп атаған 338-бап бойынша баждарды енгізгеннен кейін оларға «долларға доллар» теңестірді. Сондай-ақ шағымда 338-бап баждарды енгізуге дейін 30 күндік күту мерзімін талап ететіні, алайда ірімшік сияқты өнімдерге баж салығы баж жинау басталғанға дейін бір апта бұрын ғана тізімге қосылғаны атап өтілген.
Liberty Justice Center бас директоры Сара Альбрехт бұл істің Трамптың өзіне емес, президенттік институтқа қатысты екенін айтты. «Ешбір президент Конгресс талап еткен шектеулерсіз ұйықтап жатқан заңды сөреден алып, оны кең ауқымды баждар немесе импорттық тыйымдар енгізу үшін пайдалануға құқылы болмауы керек», — деді ол.
Шағымда 1930 жылғы Тарифтік актінің 338-бабы 1974 жылғы Сауда актісінің 301-бабымен ауыстырылғаны дәлелденеді. Сонымен қатар, егер 338-бап әлі де қолданылса, Ақ үй Канадаға қарсы кең ауқымды баждардың заңды негізін анықтамағаны айтылады. «Бұл іс баждарға қарсы қарсылық емес. Ол оларды кімнің енгізуге құқылы екенін және атқарушы биліктің Конгресс жазған заңды орындағанын сұрайды», — деді Liberty Justice Center.
Заңгерлік топ сондай-ақ баждарды жинауды тоқтату туралы алдын ала шешім қабылдау туралы өтініш берді. Бұл — топтың Трамптың баждарына қарсы төртінші ісі, оның ішінде Халықаралық төтенше экономикалық өкілеттіктер туралы акт (IEEPA) бойынша енгізілген кең ауқымды баждарға қарсы осы жылдың ақпанында қанағаттандырылған ісі бар. Альбрехт топтың барлық істерді бір себеппен қозғағанын айтты: «Конституция баж салу өкілеттігін Конгресске береді. Атқарушы билік бір саясатты бір заңнан екіншісіне көшіріп, шектеулер жоғалып кетті деп көрсете алмайды».