АҚШ президенті Дональд Трамп Иранмен келісімнің «түпкілікті емес» екенін айтып, Тегеран «өзін дұрыс ұстамаса» бомбалауға қайта оралатынын ескертті. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Трамп G7 саммитінде Мысыр президенті Әбдел Фаттах әс-Сисимен кездесу алдында журналистерге берген сұхбатында: «Бұл түпкілікті емес. Бұл өзара түсіністік туралы меморандум, ал егер маған ұнамаса, біз оларға қайтадан атып, бастарына бомба тастаймыз. Егер маған ұнамаса, егер олар өзін дұрыс ұстамаса, біз олардың басының дәл ортасына бомба тастауға қайта ораламыз, өйткені олар 47 жыл бойы дұрыс емес әрекет етті», – деді.
Бұл мәлімдеме G7 көшбасшылары Ливандағы атысты тоқтатуға шақырған кезде жасалды. Иран мен АҚШ арасындағы келіссөздер бірнеше айға созылды, бірақ Трамптың соңғы ескертуі келісімнің әлі де нәзік екенін көрсетеді. АҚШ президенті Иранның 47 жыл бойы «дұрыс емес әрекет еткенін» айтып, кез келген бұзушылыққа қатаң жауап беруге дайын екенін білдірді.
Трамптың бұл сөздері Иранның ядролық бағдарламасы мен аймақтағы ықпалына қатысты шиеленісті күшейтті. АҚШ әкімшілігі бұған дейін Иранға қарсы санкцияларды күшейтіп, Тегеранды халықаралық қауымдастықтан оқшаулауға тырысқан. Алайда Трамптың «бомбалауға қайта оралу» туралы ашық ескертуі дипломатиялық шешімге деген сенімді әлсіретіп, әскери әрекетке дайындықты көрсетеді.
G7 саммитіндегі басқа көшбасшылар Ливандағы атысты тоқтатуға шақырған бірлескен мәлімдеме жасады. Олар Израиль мен Хезболла арасындағы қақтығыстың тоқтатылуын және аймақтағы тұрақтылықты қалпына келтіруді талап етті. Алайда Трамптың Иранға қатысты қатаң ұстанымы бұл шақырудың тиімділігіне күмән келтіреді.
Иран әлі ресми түрде жауап берген жоқ, бірақ сарапшылар Трамптың ескертуі келіссөздерді қиындатып, аймақтағы шиеленісті одан әрі ушықтыруы мүмкін деп санайды. АҚШ пен Иран арасындағы қарым-қатынас 1979 жылдан бері шиеленісіп келеді, ал Трамптың соңғы мәлімдемесі екі ел арасындағы дипломатиялық диалогтың әлсіздігін көрсетеді.
Бұл оқиға халықаралық қауымдастықтың назарын аударып, Таяу Шығыстағы бейбітшілікке қауіп төндіреді. G7 көшбасшыларының Ливандағы атысты тоқтатуға шақыруы қақтығысты дипломатиялық жолмен шешуге бағытталған, бірақ Трамптың әскери күш қолдануға дайындығы бұл күш-жігерді әлсіретуі мүмкін.