АҚШ президенті Дональд Трамп Иранға Ливандағы проирандық топтарды бақылауға алмаса, жаңа соққылар жасайтынын ескертті. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
«Иран Ливандағы жоғары ақы төленетін күштердің проблемалар туғызуына дереу жол бермеуі керек. Егер олар мұны істемесе, біз Иранға қайтадан өте күшті соққы береміз», — деп жазды Трамп Truth Social желісінде.
Бұған дейін «Курсив» Трамптың АҚШ-қа Иранмен ұрыс қимылдарын қайта бастау қажет болмайтыны туралы айтқанын жазған болатын.
Сонымен қатар, екі ел арасында өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылғаннан кейін АҚШ Иранның теңіз блокадасын тоқтатқаны хабарланды. Бұл туралы АҚШ Қарулы Күштерінің Орталық қолбасшылығы (CENTCOM) X әлеуметтік желісінде мәлімдеді.
Мәлімдемеге сәйкес, американдық күштер енді Парсы және Оман шығанақтары арқылы Иран порттарына баратын және олардан шығатын кемелердің қозғалысына кедергі келтірмейді.
Бұл оқиға АҚШ пен Иран арасындағы қарым-қатынастардың күрделі кезеңінде орын алып отыр. Трамптың ультиматумы Ливандағы шиеленісті төмендетуге бағытталған болуы мүмкін, алайда Тегеранның реакциясы әзірге белгісіз. Соңғы айларда АҚШ Иранға қарсы санкциялар мен әскери қысымды күшейткен еді, бірақ меморандумға қол қою екіжақты диалогтың мүмкіндігін көрсетті.
Ливандағы проирандық топтар, атап айтқанда «Хезболла», АҚШ пен Израиль тарапынан жиі сынға ұшырап келеді. Трамптың соңғы мәлімдемесі осы топтардың әрекеттерін шектеуге бағытталған қатаң ұстанымды білдіреді. АҚШ әкімшілігі бұған дейін де Иранның аймақтағы ықпалын азайту үшін түрлі шаралар қолданған.
CENTCOM-ның блокаданы тоқтату туралы шешімі Иранға экономикалық жеңілдік ретінде қабылдануы мүмкін, бірақ бұл Трамптың ультиматумымен қатар қойылғанда, АҚШ саясатының екіұштылығын көрсетеді. Бір жағынан, Вашингтон диалогқа дайын екенін білдірсе, екінші жағынан, әскери күш қолдану қаупін сақтап отыр.
Иранның бұл ультиматумға қалай жауап беретіні әлемдік сарапшылардың назарында. Тегеран бұған дейін де АҚШ-тың қысымына төтеп беріп, өз мүдделерін қорғауға тырысқан. Егер Иран талаптарды орындамаса, АҚШ-тың жаңа әскери әрекеттері аймақтағы тұрақсыздықты одан әрі күшейтуі мүмкін.
Қазіргі уақытта Ливандағы жағдай күрделі болып қалып отыр. Проирандық топтардың әрекеттері Израильмен шекарадағы шиеленісті арттырып, аймақтық қауіпсіздікке қатер төндіруде. Трамптың ультиматумы осы мәселені шешуге бағытталған болуы мүмкін, бірақ оның тиімділігі әзірге күмәнді.
АҚШ пен Иран арасындағы қарым-қатынастар тарихи тұрғыдан шиеленісті болып келеді. 2020 жылы Трамптың бұйрығымен ирандық генерал Қасым Сүлеймани өлтірілгеннен кейін екі ел арасындағы қақтығыс қаупі артқан еді. Соңғы меморандумға қарамастан, Трамптың жаңа ультиматумы екіжақты қатынастардың оңай емес екенін көрсетеді.
Сарапшылардың пікірінше, АҚШ-тың Иранға қатысты саясатындағы өзгерістер аймақтық тепе-теңдікке әсер етуі мүмкін. Ливандағы проирандық топтардың әрекеттері Иранның аймақтағы ықпалын сақтап қалуға бағытталған, ал АҚШ бұл ықпалды шектеуге тырысуда.
Осылайша, Трамптың ультиматумы мен CENTCOM-ның блокаданы тоқтатуы арасындағы қайшылық АҚШ саясатының күрделілігін көрсетеді. Бұл жағдайдың одан әрі дамуы халықаралық қауымдастықтың назарында болады.