АҚШ президенті Дональд Трамп өткен айда Түркиядағы НАТО саммитінен кетіп бара жатып, Иран тарапынан болуы мүмкін қауіпке байланысты жасырын түрде ұшақ ауыстырған. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Washington Post газетінің хабарлауынша, АҚШ президенті телекамералардың көзінше Air Force One ұшағына отырған, содан кейін тамақ жүк көлігінің көмегімен әскери ұшаққа ауыстырылған. Борттағы журналистер мен Ақ үйдің кейбір қызметкерлері оның жасырын түрде ауыстырылғанын білмеген.
BBC-нің американдық серіктесі CBS News-ке берген мәліметінше, АҚШ Иранның ұшаққа зымыран ұшыруы мүмкін деген нақты қауіпті анықтаған. Ақ үй бұл жасырын ауыстыруды растамаған.
Трамп бұған дейін Анкарадағы саммитте Иранның «бірінші нысанасы» екенін айтқан болатын.
Бұл жасырын әрекет АҚШ-тың Иранға әскери соққыларды қайта бастағанынан бір күн өткен соң жасалды. Бұған дейін Вашингтон мен Тегеран арасындағы соғысты аяқтау жөніндегі келіссөздер үзілген еді.
Трамп Түркияға Катар сыйлаған жаңа Boeing 747-8 ұшағымен келген, бірақ «ескі күндерді еске алу үшін» ескі Air Force One-мен қайтатынын мәлімдеген.
8 шілдеде оның Анкара әуежайында президенттік ұшаққа отырғаны көрсетілген. Алайда Washington Post-тың жазуынша, ол кейін тамақ жүк көлігі арқылы кішірек C-32A әскери ұшағына жасырын түрде ауыстырылған. Бұл ұшақ көбінесе вице-президент қолданатын модификацияланған Boeing 757.
Қорғаныс министрі Пит Хегсет C-32A ұшағына бөлек, сыртқы баспалдақтар арқылы отырған. Бұл рейстің қалыпты көрінуі үшін жасалған.
Журналистер мен Ақ үйдің кейбір қызметкерлері Air Force One-ға отырған және оларға терезе перделерін жабуға бұйрық берілген. Олар президенттің бортта жоқ екенін білмеген.
Трамп содан кейін Ұлыбританияға ұшып, онда ескі Air Force One-ға қайта отырып, RAF Mildenhall базасына қонғаннан кейін ұшақтан түскені көрсетілген. Оның C-32A-дан ескі ұшаққа қалай ауысқаны белгісіз.
Содан кейін президент Катар сыйлаған жаңа Air Force One-ға ауысып, Вашингтонға қайтқан.
Осы рейс кезінде Трамп борттағы журналистерге Иран тарапынан төнетін қауіптер туралы айтқан, бірақ ұшақ ауыстыруды айтпаған.
Журналистердің Түркиядан ұшқан ұшақта терезе перделерін жабуға неліктен бұйрық берілгені туралы сұрағына Трамп: «Өйткені сіздер қауіпті рейсте жүрсіздер, біз айналысатын арамзаларға байланысты», - деп жауап берген.
Ол өміріне «үнемі қауіп төніп тұратынын» және Иранның «тізімінде» «бірінші» екенін айтқан.
«Бірақ мен өлсем, сендер де өлесіңдер, солай ма?», - деп қосқан ол: «Мүмкін бір күні кәсіптеріңді ауыстырғыларың келер».
Ақ үйдің коммуникациялар жөніндегі директоры Стивен Чунг бұл хабарларды тікелей растамады немесе жоққа шығармады, бірақ жаңа Air Force One «заманауи ұшақ» екенін және президент пен оның қызметкерлерін қорғауға арналған қауіпсіздік шараларымен жабдықталғанын айтты.
АҚШ барлауы бұған дейін Трампқа немесе оның ұшағына шабуыл жасалуы мүмкін деген нақты қауіп туралы ескерткен болатын.
The New York Times бұған дейін Катар сыйлаған ұшаққа қатысты қауіпсіздік мәселелері туралы хабарлаған, оның ішінде Құпия қызмет Трампқа НАТО саммитінен қайтарда ұшақ ауыстыруды ұсынғанын жазған.
Осы басылымның бірнеше журналисі бұған жауап ретінде ант беріп куәлік беруге шақырылған. Әділет департаменті кейін BBC-ге заңсыз ақпарат ағып кетуін тергеп жатқанын айтқан.
АҚШ $400 млн тұратын Boeing 747-8 ұшағын президентке дайындау үшін бірнеше ай бойы жабдықтап келеді. Ескі Air Force One ұшақтарында келе жатқан зымырандарды соқыр ететін лазерлік технология бар. Катар ұшағында қандай жүйелер бар екені белгісіз.
«Жаңа Air Force One президенттің сапарлары үшін толық қауіпсіз, бірақ күзде қосымша жаңартулар алады, бұл шамамен бір айға созылады», - деді Ақ үйдің баспасөз хатшысы Каролин Левитт CBS News-ке берген мәлімдемесінде.