АҚШ президенті Дональд Трамп Еуропалық Одаққа «ауыр тарифтер» салу және сауданы тоқтату қаупін төндірді. Бұл ЕО Канаданы өзінің тұңғыш қауымдастырылған мүшесі етуді ұсынғаннан кейін орын алды. Трамп бұл идеяны «күлкілі» деп атады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Трамп бұл қадамды «дұшпандық әрекет» деп атап, журналистерге «өте ауыр тарифтер салуы немесе Еуропамен сауданы тоқтатуы» мүмкін екенін айтты. Ол сондай-ақ: «Егер бұл жақсы ниет болса, онда бәрі жарайды. Егер бұл жаман ниет болса, біз Еуропаға өте ауыр тарифтер саламыз», – деді.
Еуропалық комиссия президенті Урсула фон дер Ляйен сәрсенбі күні Канаданы ЕО-ның тұңғыш «қауымдастырылған мүшесі» болуға шақырды. Бұл Канада премьер-министрі Марк Карнидің Еуропалық парламентте сөйлейтін күнінің алдында болды.
Фон дер Ляйен Карниге технология, қорғаныс және энергетика салаларында тығыз ынтымақтастықты ұсынды. Ол Еуропалық парламентке демократиялық елдер «халықаралық ережелерге негізделген жүйедегі алшақтыққа» тап болған кезде Брюссель мен Оттаваның жақындасуы қажет екенін айтты.
Канада мен ЕО-ның арасында сауда келісімі және көптеген екіжақты келісімдер бар. Алайда Дональд Трамп Ақ үйге оралып, екі ескі одақтасқа да тарифтерді көтергеннен кейін, сондай-ақ Канаданы АҚШ-тың 51-ші штаты болуы туралы үнемі айтып, ЕО-ны сынағаннан кейін, олар жақындаса бастады.
Канаданың қорғаныс байланыстарын АҚШ-тан әрі қарай әртараптандыруға ұмтылып жатқанының белгісі ретінде Карнидің кеңсесі сәрсенбі күні елдің Британия бастаған Joint Expeditionary Force әскери коалициясына ресми түрде қосылуға өтініш бергенін хабарлады.
Бұл күш – Дания, Нидерланды, Норвегия және Швецияны қоса алғанда, НАТО-ның 10 Солтүстік Атлантикалық мүше мемлекетінен тұратын жылдам әрекет етуші әскери серіктестік.
Сәрсенбі күні Карни мен Британия премьер-министрі Энди Бернхэм «Эвертон» футбол клубының алаңында екіжақты кездесу өткізді. Премьер-лига клубының жанкүйерлері болып табылатын екі көшбасшы команданың «Вулверхэмптонға» қарсы ойынына қатысты.
Олар қорғаныс саласындағы ынтымақтастықты тереңдетуді және жасанды интеллект ұсынатын мүмкіндіктер мен қиындықтарды талқылады. Даунинг-стриттің мәлімдеуінше, екі премьер-министр Еуропа серіктестерімен, әсіресе сауда мен қорғаныс салаларында тығыз байланыс орнатудың маңыздылығын атап өтті.
27 мүшеден тұратын ЕО-да бұрын-соңды қауымдастырылған мүшелік санаты болмаған. Алайда ол Норвегия, Исландия және Швейцариямен тығыз байланыста, бұл елдерге терең экономикалық интеграцияға мүмкіндік береді, олар ЕО-ның көптеген ережелерін ұстанады. Дегенмен қауымдастырылған мүшелік нені білдіретіні, соның ішінде Канаданың ЕО-ның бірыңғай нарығымен қарым-қатынасы әлі белгісіз.
Фон дер Ляйен сәрсенбі күні саудаға негізделген ынтымақтастықтан кеңірек «болашақ үшін одаққа» көшудің және «Канадамен қарым-қатынасты мүмкін болатын ең жоғары деңгейге көтерудің» уақыты келгенін айтты.
«Біз интеллектуалды өндіріс бойынша жұмыс істейміз. Біз технологиялық альянс құрамыз. Біз қорғаныс өнеркәсіптік базаларын біріктіреміз. Біз Арктиканы бірлескен флагмандық жобаға айналдырамыз», – деді ол.
Ол энергетика, маңызды минералдар, батареялар, жасанды интеллект, киберқауіпсіздік және экономикалық қауіпсіздікті ынтымақтастықтың басқа салалары ретінде атады. «Бұл басқа ешкімге қарсы емес, ортақ күшіміз үшін серіктестік», – деді ол.