АҚШ президенті Дональд Трамп Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас ассамблеясында Иранға қайта соққы беру немесе бейбіт келісімге келу туралы «үлкен шешім» тұрғанын мәлімдеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Нью-Йорктегі сөзінде ол қақтығыс шешілмесе, Ислам Республикасын «жоюға» болатынын айтты. Иран делегациясының бір мүшесі президенттің сөзін тыңдап отырды.
Трамп «жаһандық үкіметті» қабылдамайтынын мәлімдеп, Ресей мен Украина арасында бейбітшілік орнатуға уәде берді және АҚШ-тың жасанды интеллект жарысында жеңіске жетуін қамтамасыз ететінін айтты.
Оның үні БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриштің әлемдік бөлінулер тереңдеп бара жатқаны туралы ескертуімен және халықтардың «өзара тәуелділігін» атап өтуімен қарама-қайшы болды.
Трамп сөзін экономика, иммиграция, шекара және зорлық-зомбылық қылмысымен күрес саласындағы жетістіктерін мадақтаудан бастады. Бұл сөздер Манхэттендегі дипломаттарға емес, қарашадағы АҚШ аралық сайлауындағы сайлаушыларға арналғандай естілді.
Ол сөзінің көп бөлігін АҚШ пен Израиль ақпанда әскери операция бастағаннан бері әлемдік мұнай бағасын көтеріп, рейтингін төмендеткен Иранмен соғысты ақтауға арнады.
Трамп қақтығыс Тегеранның ядролық қару алуына жол бермегенін және ол «күш арқылы бейбітшілік» деп сипаттаған нәрсенің құндылығын көрсеткенін алға тартты.
«Иранмен оларға қайта құрылуға және бұрынғыдан әлдеқайда мықты ел құруға мүмкіндік беретін келісім жасала ма?» — деді ол.
«Әлде мен Ислам Республикасын жойып, мұны тез жасаймын ба, оларға адамдар мен елдерді қайта өлтіруге және жоюға мүмкіндік бермеймін бе? Оларды тозаққа айдаймын ба?»
Трамп Иранмен келісім қарашадағы сайлаудан кейін бірден жасалады деп сенетінін айтты.
Бұл сөздер оның күш қолданумен қорқытып, келіссөздерді ашық ұстайтын мәжбүрлеу дипломатиясы стратегиясын көрсетті.
Кейінірек Трамп журналистерге американдық шенеуніктердің Бас ассамблея аясында ирандық делегациямен «өте нәтижелі» үш сағаттық кездесу өткізгенін айтты.
Иран мемлекеттік телеарнасы Сыртқы істер министрі Аббас Арагчидің АҚШ-тың Таяу Шығыс жөніндегі арнайы өкілі Стив Уиткоффпен кездескенін растады, бірақ Тегерандағы шенеуніктерден түсініктеме болмады.
BBC кейін Уиткоффтан БҰҰ ғимаратынан шығып бара жатқанда кездесу қалай өткенін сұрағанда, ол бас бармағын көтеріп жауап берді.
Сөзінде Трамп тағы да өзінің дипломатиясы Украинадағы Ресей соғысын аяқтайтынын болжады.
«Біз Ресей мен Украина көшбасшыларымен өте тығыз жұмыс істеп жатырмыз және біз мұны аяқтаймыз», — деді ол. «Бұл адамдар түсінгеннен де тезірек болады деп ойлаймын».
Трамп сондай-ақ жасанды интеллект туралы қорқыныштарды басып, АҚШ технологияны бақылауға арналған «жаһандық схема» деп сипаттаған нәрсеге байланысты Қытайға басымдылығын бермейтінін уәде етті.
АҚШ президенті жасанды интеллектті «супер интеллект» деп атау керек деп санайды.
«Жасанды сөзін қолдану оны жалған етіп көрсетеді», — деді ол. «Ол жалған емес, ол шынымен таңғажайып. Бірақ біз абай болуымыз керек».
Сейсенбіде Бас ассамблея аясында Трамп Дания мен Гренландия көшбасшыларымен Солтүстік Атлантика аралындағы АҚШ-тың әскери қатысуын күшейту туралы келісімге қол қойды.
Келісім Данияның автономды аумағы Гренландияның егемендігін растайды, бірақ АҚШ-қа аралдың әуе кеңістігі мен аумағына кең қолжетімділік береді.
Трамп сондай-ақ Украина президенті Володимир Зеленскиймен, Ұлыбритания премьер-министрі Энди Бернхэммен және Сауд Арабиясы, Біріккен Араб Әмірліктері, Катар, Кувейт, Бахрейн және Оман көшбасшыларымен кездеседі.
Бұған дейін Гутерриш БҰҰ Бас хатшысы ретінде қоштасу сөзін сөйлеп, аты аталмаған асқақ державаларды «олардың күші соншалықты асқақ емес екенін» мойындауға шақырды.