Ақ үй Дональд Трамптың қорғаныс министрі Пит Хегсетке жолдаған меморандумының толық мәтінін жариялады, онда АҚШ Әскери-теңіз күштерінің жаңа авиатасымалдаушысының құрылысын өзгерту, электромагниттік ұшыру жүйесін бу катапультіне ауыстыру тапсырылған. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Президенттің 2017 жылдан бері жойғыш ұшақтарды ұшыру үшін бу катапультінің артықшылығына деген сенімі бар. Оның айтуынша, оны әскери-теңіз офицерімен бір реттік әңгіме заманауи авиатасымалдаушыларда орнатылған электромагниттік жүйенің тым күрделі екеніне сендірді.
«Америка Құрама Штаттарының Әскери-теңіз күштерін қайта құру және Американың кеме жасау өнеркәсіптік базасы» деп аталатын президенттік меморандум АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемелеріндегі «тым күрделі конструкциялардан туындаған кеме жасаудағы бірқатар кедергілерді» шешуге бағытталған.
Меморандумның 2-бөлімінде USS Дорис Миллердің (CVN-81 деп аталатын Ford класындағы авиатасымалдаушы) құрылысын өзгерту туралы бұйрық бар, ол қазірдің өзінде екі жылға кешіктірілген:
«2-бөлім. Авиатасымалдаушыларға бу және гидравликалық жүйелерді қалпына келтіру. Осы меморандум күнінен бастап 60 күн ішінде соғыс министрі Әскери-теңіз күштері министрімен кеңесе отырып, президентке Басқару және бюджет бюросының директоры (OMB) және президенттің ұлттық қауіпсіздік жөніндегі көмекшісі (APNSA) арқылы CVN-81 құрылысы үшін электромагниттік ұшыру жүйесі мен жетілдірілген қару лифттерін бу және гидравликалық жүйелерге ауыстыру бойынша қажетті шаралар жоспарын, оның ішінде мерзімдері мен ресурстық талаптарын ұсынуы тиіс».
Бұл шешім әскери кеме жасау саласындағы күрделі технологияларға қатысты пікірталастарды жалғастыруда. Сыншылар мұндай өзгеріс заманауи әскери-теңіз күштерінің дамуын тежейді деп есептейді, ал жақтаушылар қарапайым жүйелер сенімділікті арттырады деп санайды.
Трамп әкімшілігінің бұл қадамы АҚШ әскери-теңіз күштерінің жаңа кемелеріндегі технологиялық шешімдерге тікелей әсер етуі мүмкін. USS Дорис Миллердің құрылысының кешігуі мен құнына қатысты мәселелер де назарда.
Меморандумның толық мәтіні жарияланғаннан кейін, Пентагон мен Ақ үй тарапынан ресми түсініктемелер күтілуде. Бұл шешімнің әскери-теңіз күштерінің болашақ жобаларына қалай әсер ететіні әзірге белгісіз.
АҚШ президентінің бұл бұйрығы халықаралық әскери сарапшылар тарапынан да түрлі пікірлер туғызуда. Кейбір сарапшылар бу катапультінің дәлелденген технология екенін, ал электромагниттік жүйенің әлі де сынақтан өтіп жатқанын атап өтеді.
Алайда, заманауи әскери-теңіз флоттары электромагниттік ұшыру жүйелерін енгізуге ұмтылуда, себебі олар ұшақтарды ұшыру процесін басқаруда икемділік пен тиімділікті арттырады. Трамптың шешімі осы үрдіске қайшы келуі мүмкін.
Қазіргі уақытта АҚШ Әскери-теңіз күштерінің қолданыстағы авиатасымалдаушыларының көпшілігі бу катапульттерін пайдаланады, бірақ жаңа Ford класындағы кемелер электромагниттік жүйемен жабдықталған. Бұл өзгеріс жаңа кеменің құрылысын одан әрі кешіктіруі мүмкін.
Меморандумда көрсетілгендей, соғыс министрі 60 күн ішінде жоспар ұсынуы тиіс. Бұл жоспардың нақты қандай болатыны және оның іске асырылуы әзірге белгісіз.
Трамптың бұл қадамы оның әскери саладағы тәуелсіз шешімдер қабылдауға бейімділігін көрсетеді. Бұған дейін де ол әскери жобаларға өзгерістер енгізу туралы бұйрықтар берген болатын.
АҚШ конгресінің кейбір өкілдері бұл шешімге алаңдаушылық білдіріп, оның әскери дайындыққа кері әсерін тигізуі мүмкін екенін айтуда. Алайда, әзірге ресми қарсылықтар жарияланған жоқ.
Бұл оқиға әлемдік БАҚ-та кеңінен талқылануда. Көптеген сарапшылар бұл шешімнің АҚШ әскери-теңіз күштерінің болашағына әсерін бағалауға тырысуда.
Қорыта айтқанда, Трамптың бұйрығы АҚШ әскери-теңіз күштерінің жаңа технологияларды қолдану саясатындағы маңызды өзгерісті білдіреді. Бұл өзгерістің қаншалықты орынды екенін уақыт көрсетеді.