Дональд Трамптың иммиграциялық саясаты оның екінші президенттік мерзімінде айтарлықтай қатаңдады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
2015 жылы Трамп Трамп-Тауэрдегі алтын эскалаторға көтеріліп, өзінің тұңғыш президенттік науқанын жариялаған кезде Мексиканы есірткі мен қылмысты шекараның солтүстігіне жіберді деп айыптаған болатын. Сол кезден бастап иммиграция оның митингілерінің тұрақты тақырыбына айналды.
Оның бірінші мерзіміндегі иммигранттар ағынын тежеу жөніндегі кейбір бастамалары соттар тарапынан шектелді. Алайда екінші мерзімде шектеулер әлсіздеу болды: Жоғарғы сот қолайлырақ болып, Конгресс ондаған миллиард доллар қосымша қаржы бөлді.
АҚШ-та кімнің тұруына рұқсат етілуі керек деген мәселе алдағы аралық сайлауда сайлаушылардың басты назарында қалып отыр. Бұл сайлау көбінесе Трамп президенттігіне референдум ретінде қарастырылады.
Ол 2024 жылғы сәтті науқанында жабық шекара мен жаппай депортацияларды уәде еткен еді. Оның екеуін де орындағанын жоққа шығаратындар аз. Алайда қатаң шараларды қолдағандардың арасында да қысым тым асып кетті деген алаңдаушылық бар.
Оның басты саясаты бес негізгі бағытта көрініс тапты.
Шекарадағы өткелдердің күрт төмендеуі
Джо Байденнің президенттігі кезінде шекарадағы өткелдер жарылып кетті: тек 2023 және 2024 жылдары оңтүстік шекарада 4,5 миллионнан астам иммигрантпен "кездесу" тіркелді. Бұл АҚШ шекарасына қарай бет алған адамдардың орасан көптігін көрсетті.
Оның әкімшілігі ақырында пана сұрауға шектеу қойып, АҚШ-қа заңсыз кірген иммигранттарды рәсімдеусіз шығарып, айлық көрсеткіштерді айтарлықтай төмендетті.
Трамп билікке оралғанда, иммигранттар ағыны жіңішке ағынға айналды. Шекарадағы кездесулер күрт құлдырады. Трамптың биліктегі бірінші жылының соңында Байден әкімшілігі кезінде әлемдік тақырыпқа айналған хаосты көріністер негізінен жойылды.
Мысалы, 2025 жылдың қарашасында Техас штатының Эль-Пасо шекара қаласына сапарында BBC бұрын мыңдаған иммигрант тұрған уақытша лагерьлер орнында тыныш көшелерді көрді.
Трамп әкімшілігі "АҚШ тарихындағы ең қауіпсіз" шекара деп атайтын нәтижеге жету үшін агрессивті, көп бағытты тәсіл қолданды. Ол шекарадағы пана сұрауларды іс жүзінде тоқтатып, ұсталғандарды АҚШ-қа "ұстап, қоя беру" тәжірибесін тоқтатты, шекараға әскер жіберді және Мексиканы солтүстікке бет алған иммигранттар ағынын тежеуге мәжбүрледі.
"Президент Трамп американдықтарға қауіпсіз шекара уәде етті, деректер оның орындағанын дәлелдейді", — деді Ішкі қауіпсіздік министрі Маркуэйн Маллин 16 қазандағы мәлімдемесінде. "Нәтижелер анық: күшті құқық қолдану жұмыс істейді".
Шекара қабырғасының қарқынды салынуы
АҚШ-Мексика шекарасында ұзындығы шамамен 2000 миль (3218 км) "үлкен, әдемі қабырға" салу туралы уәде Трамптың 2016 жылғы науқанының басты уәдесі болды.
Оның екінші мерзімінде ілгерілеу жылдамдады. Трамптың "One Big Beautiful" шығыс заң жобасынан 46,5 миллиард доллар (34,7 миллиард фунт) қосымша қаржы бөлінді.
Үкіметтік деректерге сәйкес, Трамп Ақ үйге оралғанға дейін шекараға ең жақын "негізгі қабырғаның" шамамен 644 мильі және АҚШ ішінде сәл тереңірек орналасқан "қосалқы" қабырғаның 75 мильі болған. Содан бері негізгі, қосалқы және су үсті бөгеттерін қоса алғанда, тағы 250 миль жаңа қабырға салынды. Заңсыз өткелдерді анықтауға көмектесетін технологиялар да орнатылды. Тағы 1443 миль бөгет құрылысы жүріп жатыр.
Алайда сарапшылар нақты салынған нәрселер туралы неғұрлым күрделі бейне береді. Сонымен қатар қабырғаның жалпы иммиграциялық көрсеткіштерге әсері де пікірталас тудырады.
"Жаңа қабырға құрылысы шындап басталғаннан бері шекарадан өтетін адамдар санында айтарлықтай өзгеріс болған жоқ", — деді Америкалық иммиграциялық кеңестің иммиграциялық құқық қолдану жөніндегі сарапшысы Аарон Райхлин-Мелник. Ол шекара қабырғасы иммигранттардың өтуін азайтқаны туралы ешқандай белгі жоқ екенін қосты. Азаю Трамптың саясаты мен хабарламаларына байланысты болды.
Трамп болса, қабырғаны сәтті саясат ретінде көрсетуді жалғастырып, Мексика оның құнын төледі деп мәлімдеуде.
"Мен Қабырғаның Королімін", — деді Трамп 17 қазанда Кентуккидегі митингіде. "Айтпақшы, Мексика сол қабырғаның құнын төледі. Мен оларға тарифтер салдым және тарихта болмаған шығындарды жүктедім".
Ұстаулар мен депортациялардың күрт өсуі
Трамптың иммиграциялық саясаты тудырған тақырыптардың көбі АҚШ ішіндегі оқиғалардан туындады. Иммиграция және кедендік қызмет (ICE) агенттерінің АҚШ-та заңсыз деп саналатын адамдарды ұстау жөніндегі операциялары елдің түкпір-түкпіріндегі қалаларды дүр сілкіндірді.
Науқаны кезінде Трамп "Америка тарихындағы ең үлкен депортация операциясын" дереу бастауға уәде берген еді. Шенеуніктер оның алдымен қылмыс жасаған адамдардан басталатынын айтқан болатын.