АҚШ Әділет министрлігі дүйсенбіде Вашингтон штатынан АҚШ азаматтығы жоқ деп айыпталған 400-ден астам адамнан келген бюллетеньдерді шетке қоюды сұрады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Бұл — Калифорнияда ұқсас талап қойылғаннан кейін екі аптадан аз уақыт өткен соң жасалған әрекет. Хабарлама әкімшіліктің АҚШ Сенаты мен Өкілдер палатасын бақылауды анықтайтын бәсекелес сайлаулар өтіп жатқан штаттарда сайлауға немесе оның нәтижесіне күмән туғызу әрекеттерінің соңғы белгісі.
Вашингтон штатының мемлекеттік хатшысы Стив Хоббске жолдаған хатында Әділет министрлігі бұған дейінгі сайлауларда 400-ден астам адамның 1500 дауыс бергенін анықтағанын мәлімдеді. Ол штаттан келесі айда өтетін аралық сайлауларда сол адамдар беретін бюллетеньдерді, штат шенеуніктері олардың заңды түрде дауыс беруге құқылы екенін растағанға дейін шетке қоюды сұрады. Штатта 5 миллионнан астам тіркелген сайлаушы бар және штат олардың барлығына пошта арқылы бюллетень жібереді.
Сиэтлдегі АҚШ-тың уақытша прокуроры Чарльз Нил Флойд баспасөз конференциясында қазірге дейін анықталған 405 сайлаушы «айсбергтің ұшы» ғана деп санайтынын айтты.
«Штаттың тергеуімізге қойған шектеулеріне байланысты біз жалпы санның тек бір бөлігін ғана анықтай алдық», — деді ол.
Хоббс Әділет министрлігінің сұранысын қарастырып жатқанын айтты. Оның кеңсесі министрлік ұсынған деректерде 405 адамның әрқайсысының соңғы рет қашан дауыс бергені көрсетілгенін атап өтті. Олардың біреуі 1994 жылы дауыс берген.
«Бұл сұраныстың уақыты — жалпы сайлауға бір апта қалғанда — нәтижелерге негізсіз күмән туғызу мақсатында жасалғаны сөзсіз», — деді Хоббс.
Флойдтың айтуынша, тізімнің көп бөлігі азаматтығы күдікті адамдармен «соңғы байланыстар» негізінде жасалған, өйткені федералдық қызметкерлер енді өздері қарым-қатынас жасайтын адамдардың сайлауға тіркелген-тіркелмегенін жүйелі түрде тексереді.
Флойд штаттық жазбаларға қол жеткізбестен, біреудің заңсыз дауыс бергенін дәлелдеу қиын болатынын айтты. Әділет министрлігі мекенжайлар, туған күндер, жүргізуші куәлігінің нөмірлері және әлеуметтік қамсыздандыру нөмірлерінің бір бөлігін қоса, ақпарат талап етті.
Бұл — әкімшіліктің азамат емес сайлаушыларды анықтау жөніндегі соңғы әрекеті, дегенмен азамат еместердің дауыс беруі өте сирек кездеседі. Дональд Трамп сайлауға деген қоғамдық сенімді бірнеше рет әлсіретуге тырысты.
Сонымен қатар, Вашингтон шенеуніктері АҚШ Пошта қызметі жұмысындағы өзгерістер мыңдаған заңды сайлаушылардың дауыс беру құқығынан айырғанын атап өтті.
Вашингтонға қатысты сұраныс — осы айда Әділет министрлігінің дауыс беру жүріп жатқан кезде штатқа тікелей қарсы шыққан үшінші жағдайы. Үш штаттың — Вашингтон, Калифорния және Алясканың — барлығында ел астанасындағы билік тепе-теңдігін анықтауға көмектесетін Өкілдер палатасы немесе Сенат сайлаулары бар.
Вашингтонның үшінші конгресс округі үшін сайлау — биылғы аралық сайлаулардағы ең бәсекелес сайлаулардың бірі. Демократтар конгрессвумен Мари Глюзенкамп Перестің қайта сайлануына Өкілдер палатасында көпшілікті қайтару стратегиясы үшін шешуші мән береді. Ол президентті сайлау бюллетеньінде қолдаған округте екі рет жеңіске жеткен.
Әділет министрлігі Калифорнияға да ұқсас әрекет аясында сотқа беріп, штаттан федералдық үкімет азамат емес деп күдіктенетін 20 000-ға дейінгі адамның пошта бюллетеньдерін шетке қоюды талап етті. Аляскада өткен аптада берілген тағы бір талап арыз республикалық қазіргі депутат жеңіске жетпесе, дауыс беру нәтижелерін растауды кешіктіруді талап етеді.
Калифорнияда федералдық апелляциялық судьялар алқасы сирек кездесетін жексенбілік тыңдау өткізіп, Әділет министрлігінің талабының уақытына, конституциялық негізділігіне және өкілеттігіне күмән келтірді. Дүйсенбіде олар министрлік сұраған жеделдетілген мерзім бойынша шешім қабылдаудан бас тартып, істі төменгі сотқа қайтарды.
АҚШ конституциясының сайлау туралы бабы штат заң шығарушы органдарына конгресс сайлауларының уақытын, орнын және тәртібін белгілеу өкілеттігін береді.
Лос-Анджелес округінің тіркеуші-хатшысының орынбасары Моника Флорес сот құжатында оның қызметкерлері Трамп әкімшілігінің тізіміндегі 200 жазбадан іріктеме жасағанын айтты. Олар іріктемеде жойылған немесе белсенді емес тіркеулер, дауыс беру тарихы жоқ адамдар және АҚШ-та туған болып көрінетін сайлаушылар бар екенін анықтады.
Калифорния штатының шенеуніктері дүйсенбіде апелляциялық соттың шешімін сайлау құқықтары үшін жеңіс деп бағалады. Штаттың бас прокуроры Роб Бонта «әкімшіліктің заңсыз асыра сілтеуіне қарсы барлық жерде күресеміз» деп уәде берді. Калифорния губернаторы Гэвин Ньюсом Трампты демократияға шабуыл жасады деп айыптады.
Әділет министрлігі Вашингтонға сайлау күніне дейін азамат емес деп күдіктенетін адамдардың қосымша тізімін жіберуді жоспарлап отырғанын айтты. Сондай-ақ ол азаматтықсыз тіркелген деп күдіктенетін кейбір адамдар кейіннен азаматтық алған болуы мүмкін екенін атап өтті.
Ник Робинс-Эрли репортаж дайындауға үлес қосты.