Теңге тамыз айында салыстырмалы түрде күшті позициясын сақтайды, ал жылдық инфляция соңғы уақытта алғаш рет 10%-дан төмендейді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Экономист Руслан Султанов Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросының есептеулеріне сілтеме жасап, осындай болжам келтірді.

Тамыз айындағы болжам

Болжам бойынша, тамыздағы орташа курс 470,5 теңге/$1 деңгейінде күтіледі, ал жылдық инфляция 9,9%-ға дейін баяулауы мүмкін. Алайда күзде жағдай өзгеруі мүмкін: аналитиктер ұлттық валютаның әлсіреуін жоққа шығармайды, ал экономиканың жекелеген сегменттерінде баға қысымы 10%-дан жоғары болып қалады.

Султановтың айтуынша, шілдеде орташа айлық курс 471,7 теңге/$1-ге дейін нығайды, маусымда 487,9 теңге/$1 болған еді. Осы аяда Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросы тамызға арналған болжамды 484,7-ден 470,5 теңге/$1-ге дейін жақсартты.

Күзгі болжам

Дегенмен, одан әрі тұрақты нығаю базалық сценарийде қарастырылмаған. Қыркүйекте орташа курс 486 теңге/$1 деңгейінде болжанады, ал қазанда – 499,7 теңге. Қарашада 496,6 теңгеге дейін шамалы нығаю күтіледі, желтоқсанда – 494,2 теңгеге дейін.

Сонымен қатар, ықтимал сценарийлердің ауқымы айтарлықтай болып қалады. Тамызда курс 453,1-ден 488 теңге/$1-ге дейінгі диапазонда болуы мүмкін. Желтоқсанға қарай болжам шекаралары 476,7-511,7 теңгеге дейін кеңейеді.

Осылайша, ұлттық валюта бойынша қысқа мерзімді күтулер жақсарды, алайда төртінші тоқсанға арналған болжам сақтықпен қаралады.

Инфляция динамикасы

Инфляция бойынша да оң динамика күтілуде. Шілдеде жылдық баға өсімі 10,2%-ға, ал айлық – 0,6%-ға дейін баяулады.

Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросының болжамы бойынша, тамызда жылдық инфляция 9,9%, қыркүйекте – 9,5% болуы мүмкін. Қазанда көрсеткіш 9,8%, қарашада – 9,6% деңгейінде күтіледі, ал желтоқсанға қарай 9,4%-ға дейін төмендеуі мүмкін.

Султанов баға өсімінің құрылымына назар аударды. Жыл соңына қарай азық-түлік инфляциясы, болжам бойынша, 8%-ға дейін баяулауы мүмкін. Алайда азық-түлік емес тауарлар жылдық көрсеткіште 10,3%-ға, ал қызметтер – 10,4%-ға қымбаттауы мүмкін.

Бұл жалпы инфляцияның 10%-дан төмендеуі ең алдымен азық-түлік бағасының өсуінің баяулауымен қамтамасыз етілетінін білдіреді. Басқа санаттарда баға қысымы жоғары болып қалуы мүмкін.

Теңге курсына әсер ететін факторлар

Келтірілген болжам бойынша, алдағы айларда теңге курсына мұнай бағасы, әлемдік нарықтағы доллар динамикасы, экспорттық валюталық түсімдер көлемі, импорттық төлемдер және ішкі валютаға сұраныс әсер етеді.

Инфляция үшін негізгі факторлардың бірі отын, тарифтік және басқа да шығындардың тауарлар мен қызметтердің түпкілікті құнына ауысуы болады. Ел ішіндегі қосымша факторлар да баға қысымын күшейтуі мүмкін.

Султановтың бағалауынша, тамыз жылдың екінші жартысындағы ең қолайлы кезең болып көрінеді: салыстырмалы түрде күшті теңге жылдық инфляцияның 10% психологиялық белгіден төмендеуімен қатар жүруі мүмкін.

Алайда ұзақ мерзімді перспективада жағдай біркелкі емес. Күзде ұлттық валютаның әлсіреуі күтілуде, ал жыл соңына қарай басты мәселе жалпы инфляция деңгейі ғана емес, сонымен қатар азық-түлік емес тауарлар мен қызметтер бағасының жоғары динамикасының сақталуы болады.

Экономист қорытындылағандай, жақын арадағы көрсеткіштер жақсарады, алайда болашақта назар теңгенің ағымдағы нығаюынан оның тұрақтылығына, ал жалпы инфляциядан оның құрылымына ауысады.