Азия мен АҚШ нарықтарында AI-ге байланысты акциялардың жедел құлдырауы байқалып, инфляцияның өсуі мен болашақтағы пайыздық мөлшерлемелердің көтерілуінен қорқынышқа ұшыраған трейдерлер қарызы көп секторға сақтықпен қарай бастады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Оңтүстік Кореяның жетекші Kospi 200 индексі, ең алдымен жады чиптерін өндіретін компанияларға тәуелді, түнде 8%-дан астам төмендеп, алты айлық ең төменгі деңгейге жетті. Бұл сауда-саттықты бірнеше рет тоқтатқан circuit breakers механизмін іске қосты. Кейбір жартылай өткізгіш акциялары, атап айтқанда SK Hynix 11%-ға, Samsung Electronics 9,5%-ға құлдырады. Индекс 8,1%-ға төмендеп, алты айлық минимуммен жабылды.
Сонымен қатар, Жапонияның Nikkei 225 индексі бейсенбіде 4,9%-ға төмендеді. Бұған жады чиптерін өндіруші Kioxia акциясының 11%-ға құлдырауы және ChatGPT иесі OpenAI-ге ірі инвестор болып табылатын SoftBank акциясының 10%-ға төмендеуі әсер етті.
Бұл құлдырау алдыңғы күні Уолл-стриттегі құлдыраудан кейін орын алды: Nasdaq Composite 1,9%-ға, S&P 500 1,1%-ға төмендеп, шілде айынан бергі ең нашар көрсеткішін тіркеді.
Сатылым АҚШ-та инфляция қыркүйекте күтілгеннен жоғары 3,7%-ға секіргенін көрсеткен деректерден кейін басталды. Бұл мамыр айында тұтыну бағаларының индексі (CPI) үш жылдық шыңы 4,2%-ға жеткеннен бергі ең жылдам баға өсімі болды.
Бұл көрсеткіш АҚШ Федералдық резерв жүйесінің жаңа пайыздық мөлшерлемелерді көтеруін күтіп отырған инвесторларды алаңдатты. Кейбір трейдерлер айдың соңында тағы бір өсімді болжайды.
Deutsche Bank аналитиктері Джим Ридтің басшылығымен: «Нарықтар 24 сағат ішінде өте құбылмалы болды, өйткені АҚШ-тың күшті CPI деректері AI саудасына қатысты қорқыныштың күшеюімен жалғасты», — деді.
Алаңдатарлығы, көрсеткіштер бұл отын құнына байланысты емес екенін көрсетті. Отын бағасы АҚШ-тың Иранға қарсы соғысының әсері сияқты геосаяси шиеленістерден көтерілген. Рид: «Бұл бағаны көтеретін энергетикалық өсім ғана емес, тұтыну себетінің барлық санаттарында кең ауқымды өзгерістер болды», — деді.
Бұл сатылым Халықаралық валюта қорының ескертулерінен кейін орын алды. Қор осы аптаның басында AI акцияларының бағасының құлдырау қаупі әлемдік қаржылық тұрақтылыққа қауіп төндіретінін мәлімдеді.
«AI түзетуінің салдары жаһандық болуы мүмкін», — деп ескертті ол. АҚШ-тан басқа, Азия нарықтары ең осал болар еді, Ұлыбритания мен еуроаймақ ықтимал оқшауланырақ болуы мүмкін, дегенмен АҚШ-тағы үлестері бар инвесторлар зардап шегеді.
Соңғы толқулар Қытайға да әсер етті: Шанхайдың CSI 300 индексі 2,4%-ға төмендеп, 2025 жылдың тамызынан бергі ең төменгі деңгейге жетті. Тайваньда әлемнің жетекші чип өндірушілерінің бірі және Азияның ең құнды компаниясы TSMC, алтыншы тоқсан қатарынан пайда тапқанын хабарлағанына қарамастан, 2%-ға төмендеді.
Еуропалық акциялар сауда-саттық басында төмендеуге бейім болды: Europe Stoxx 600 0,4%-ға, Ұлыбританияның FTSE 100 0,06%-ға, Францияның CAC 40 0,19%-ға, Испанияның Ibex 0,17%-ға төмендеді. Германияның DAX 0,53%-ға құлдырады.
АҚШ-та фьючерстер технологиялық акциялардың шығынын көрсетті, Nasdaq 100 фьючерстері 1%-ға төмендеді.