Бангкокта саяси қылмыстарға қатысты амнистия заңы дүйсенбіде күшіне енді, бірақ бұл заң ауыр қылмыстарды, соның ішінде lese majeste (монархияны қорлау) істерін қамтымайды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Associated Press басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Амнистия өткен саяси тұрақсыздық, зорлық-зомбылық шерулер мен әскери төңкерістерден кейін татуласуды ілгерілету үшін енгізілді және парламенттегі бағалаулар бойынша шамамен 6 000 адамды қамтуы мүмкін. Алайда lese majeste қылмыстарының амнистияға ілінбеуі сынға ұшырады, өйткені бұл амнистия саяси жіктелуді толық шеше алмайды деп есептеледі.
«Бейбіт қоғамды ілгерілету туралы заң» шілде айында заң шығарушылардың соңғы дауыс беруінен өтіп, жексенбіде Корольдік газетте жарияланды. Премьер-министр төрағалық ететін комитет амнистияға кімнің лайықты екенін анықтайды. Комитет 30 күн ішінде алғашқы отырысын өткізуі керек, бірақ процесс қанша уақыт алатыны белгісіз.
Заң 2005 жылғы 1 қаңтардан 2025 жылғы 15 шілдеге дейінгі саяси қызметке қатысты қылмыстардың кең ауқымын қамтиды. Ол тек қазіргі тұтқындарды босатуды ғана емес, сонымен қатар тергеулер мен қудалауларды жабу, күтіп тұрған сот істерін тоқтату және амнистияға іліккендердің қылмыстық істерін жоюды қамтамасыз етеді.
Lese majeste заңы, сондай-ақ Қылмыстық кодекстің 112-бабы ретінде белгілі, тек Facebook-тегі жазбаны ұнату сияқты қарапайым әрекеттер үшін қолданылғаны үшін ғана емес, сонымен қатар кез келген адам — тек корольдік отбасы немесе билік өкілдері ғана емес — шағым түсіре алатындықтан да даулы. Бұл көбінесе ұзақ сот процестері кезінде қамауға алынуға әкеледі.
Монархияны қорлағаны үшін сотталғандар 15 жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін, ал сыншылар 112-бап саяси келіспеушілікті басу үшін жиі қолданылғанын айтады.
2020 жылы басталған студенттер жетекшілік еткен демократия шерулері lese majeste заңын реформалауды талап етті, бірақ наразылық білдірушілердің өздері осы заңның нысанасына айналды.
Thai Lawyers for Human Rights құқық қорғау тобының мәліметінше, 2020 жылдың басынан бері 290-нан астам адам, олардың көпшілігі студент белсенділер, 112-бапты бұзды деп айыпталған. Шілде айындағы жағдай бойынша, кемінде 54 адам саяси істер бойынша түрмеде қалған. Олардың тек 10-ы ғана жаңа амнистиядан пайда көре алады, өйткені қалғандары lese majeste бойынша айыпталған.
Тайландтың мемлекеттік аппараты терең консервативті болып қала береді. Оның саяси элитасы монархия мәртебесіне қауіп төндіретін кез келген әрекетке сезімтал.
Елдің саяси қақтығыстары негізінен 2006 жылы әскери төңкеріспен құлатылған бұрынғы премьер-министр Таксин Чиннаваттың төңірегінде болды. Оның популистік саясаты кедей сайлаушылар арасында, әсіресе солтүстік және солтүстік-шығыс ауылдық аймақтарында күшті қолдау тапты, бірақ оның танымалдығы мен кейде қатал стилі оның жақтастары мен елдің қалалық элитасы, роялистер мен әскерилер арасында терең жіктелу тудырды. Таксинмен байланысты партиялар билікке қайта келген сайын зорлық-зомбылық шерулер мен саяси тұрақсыздық қайталанды.