Канаданың Нью-Скотия провинциясындағы Деберт қаласында орналасқан бұрынғы әскери база аумағындағы 64 000 шарт футтық ядролық бомбадан қорғайтын бункер сәнді кондоминиумдарға айналып жатыр. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Канадалық крипто-магнат Джонатан Бахаи бұл бункерді 2013 жылы 31 300 канада долларына (22 000 АҚШ доллары) сатып алған. Бастапқыда ол бункерді лазерлік тэг, тарихи экскурсиялар және шағын деректер орталығы ретінде пайдалануды жоспарлаған. Алайда соңғы екі жылдағы әлемдегі белгісіздіктердің артуына байланысты жоба қайта жанданып, «қиямет-қайым бункері» ретінде сұранысқа ие болды.
50 бөлмеден тұратын жоба «Fallout Complex Inc» компаниясымен басқарылады. Кондоминиумдарда гурман асханасы, биометриялық кіру жүйесі, тәулік бойы бақылау және медициналық қызметтер қарастырылған. Жеке ұшақтары бар тұрғындар жақын маңдағы Деберт әуежайына қона алады.
Жобаның тең иесі Пол Мэнсфилдтің айтуынша, неміс компаниясы Bespoke Home and Yacht Security бункердің қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Бұл компания бұрын АҚШ вице-президенті Джей Ди Вэнс пен жұлдыз Ким Кардашянның қауіпсіздігін қамтамасыз еткен. Ұсынылған шараларға периметрді ұшқышсыз ұшақтармен барлау кіреді.
Қайта жөндеу жоспарына спа, йога бөлмесі және сигар лаунжы кіреді. Заманауи OLED шамдары табиғи жарықты имитациялайды, ал жер үстіндегі бункерде азық-түлік өсіріледі. Кондоминиум иелері болмаған кезде бөлмелер қонақүй ретінде жалға беріліп, пайда бөлінеді. Сатып алу және жалдау бағасы құпия.
Бункерді Канаданың бұрынғы премьер-министрі Джон Дифенбейкер 1950-ші жылдардың соңы мен 1960-ші жылдардың ортасы аралығында салдырған. Ол ядролық соғыс кезінде үкімет қызметкерлерін қорғауға арналған жеті бункердің бірі болған. Деберт бункері ядролық жарылысқа төтеп бере алатын және 329 адамды 30 күн бойы қамтамасыз ете алатын етіп жасалған. Алайда бункерлер дайын болған кезде олар ескіріп қалған, өйткені зымырандардың дәлдігі артып, ядролық бомбалар тым қуатты болып кеткен. Кейін бункер провинциялық төтенше жағдайлар орталығы ретінде пайдаланылып, 1996 жылы жабылған.
Джонатан Бахаи «қиямет-қайым бункері» терминін ұнатпайды. Ол бункер «кез келген нәрседен аман қалу үшін салынғанымен, бұл әлемнің соңы туралы емес, дана және практикалық дауылға дайындық туралы» дейді. 2022 жылы Фиона дауылы кезінде ол бункерді әріптестері мен олардың отбасыларына ашқан.
Бахаи жобаның Дебертке және жергілікті экономикаға әкелетін пайдасына назар аударады: туристік бағыт және «әлемдік деңгейдегі» деректер орталығы. Жоба келесі жылдың басында аяқталады деп күтілуде. Қазірдің өзінде 11 бөлме сатылған. Жоба 40-тан астам қонақүй қызметкерін және деректер орталығын кеңейту үшін мамандарды қажет етеді.
Канададағы басқа бункерлердің тағдыры Бахаидың жоспарын жүзеге асыруға балама аз екенін көрсетеді. Онтариодағы Борден бункері жабылып, Манитобадағы Шило бункері жер астында көмілген. Британдық Колумбиядағы Нанаймо бункері су басып, Альбертадағы Пенхолд бункері Hells Angels сатып алады деген қауіптен бұзылған.
Деберт бункерін салу құны туралы ресми деректер жоқ, бірақ ұқсас Нанаймо бункері сол кезде 2-3 миллион канада долларына салынған (қазіргі бағамен шамамен 30 миллион доллар). Қазіргі уақытта бункерді ұстау жылына 60 000 канада долларын құрайды.