Судан соты жылдам қолдау күштерінің (RSF) жетекшісі Мохамед Хамдан Дагалоны Батыс Дарфур аймағындағы зорлық-зомбылық үшін соғыс қылмыстары, адамзатқа қарсы қылмыстар және геноцид бойынша сырттай өлім жазасына кесті. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Порт-Судандағы армия бақылауындағы қаладағы сот Дагалоны (Хемедти деген атпен белгілі) және RSF-тің тағы 15 жоғары лауазымды мүшесін сырттай соттап, оларға да дәл осындай үкім шығарды.
Құрамына RSF кіретін Судандық құрылтай альянсы BBC-ге бұл «жалған сот» және «тіпті пікір білдіруге де тұрмайды» деп мәлімдеді.
Сот отырысы Эль-Генейна қаласындағы болжамды қылмыстарға, соның ішінде 2023 жылғы маусымда губернатор Хамис Аббакардың өлтірілуіне бағытталған.
Сот 16 айыпталушыны бейбіт тұрғындарға шабуылдар ұйымдастыру, жаппай қирату және мүлікті тонау, сондай-ақ мектептерге, діни ғимараттарға және тұрғын аудандарға нысаналы шабуылдар жасауда кінәлі деп тапты.
Сотталғандар арасында Хемедтидің ағасы және орынбасары Әбдірахман Хамдан Дагало, тағы бір ағасы Әл-Кони Хамдан Дагало және RSF-тің Батыс Дарфурдағы қолбасшысы Әбдірахман Жума Баркалла да бар.
RSF үкімге тікелей түсініктеме бермеді, бірақ бұрын соғыс қылмыстары туралы айыптауларды жоққа шығарған.
Арнайы судья Мохамед Әл-Амин RSF-тің барлық активтерін тәркілеуді бұйырып, билікке сотталғандарды ұстау және экстрадициялау үшін Интерполдың халықаралық іздеу парақтарын сұратуды тапсырды.
Бұл үкім азаматтық соғыс басталғаннан бері RSF басшылығына қатысты алғашқы сот үкімі болып табылады, алайда оның әсері белгісіз, өйткені топ Батыс Суданның үлкен бөлігін бақылауында ұстап отыр және оның жетекшілері армияның қолынан тыс қалып отыр.
Хемедтидің қайда екені белгісіз.
БҰҰ тергеушілері мен адам құқықтары жөніндегі ұйымдар RSF-ті және одақтас араб милицияларын Дарфурдағы Масалит халқына этникалық шабуылдар жасады деп айыптады.
Осы айдың басында Халықаралық қылмыстық соттың бас прокурорының орынбасары RSF жетекшілерін соғыс қылмыстарымен байланыстыратын «нақты дәлелдер» бар екенін айтты.
2024 жылғы мамырдағы Human Rights Watch баяндамасында 2023 жылғы сәуір мен қараша аралығында Эль-Генейна және оның маңындағы науқан мыңдаған адамды өлтіріп, жүздеген мың адамды қашуға мәжбүр еткені айтылған.
Құқық қорғау ұйымы бұл қылмыстар Масалит және басқа да араб емес қауымдастықтарға қарсы этникалық тазарту науқаны аясында жасалған соғыс қылмыстары мен адамзатқа қарсы қылмыстар болып табылатынын айтты.
Екі тарап та адам құқықтарын бұзу және соғыс қылмыстары жасады деп айыпталды. Өткен жылы БҰҰ тергеушілері Судан армиясы мен RSF-тің бейбіт тұрғындар мен ауруханалар сияқты маңызды инфрақұрылымды нысанаға алғанын анықтады.
Судан 2023 жылғы сәуірде армия жетекшісі генерал Әбдел Фаттах әл-Бурхан мен Хемедти арасындағы билік үшін күрес салдарынан азаматтық соғысқа ұшырады.
Қақтығыс салдарынан 150 000-нан астам адам қаза тауып, 12 миллион адам үйлерін тастап кетуге мәжбүр болды. Көмек агенттіктері 28 миллионға жуық адам аштыққа ұшырап отырғанын айтады.