Судандағы азамат соғысынан қашып, эль-Обейд қаласына паналаған мыңдаған адам қайтадан қауіп астында қалды. Әскерилендірілген Жылдам қолдау күштері (РФО) әскер бақылауындағы қалаға жақындап келе жатқаны туралы ескертулер бар. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Солтүстік Кордофан аймағында РФО мен әскер арасындағы қақтығыстар күшейіп, бұл аймақ екі тарап үшін де маңызды стратегиялық нысанға айналды. Эль-Обейд қаласы әскери күштермен қорғалғанымен, РФО шабуылдары жалғасуда. БҰҰ-ның Халықаралық көші-қон ұйымы (ХКҰ) қаланы айналадағы зорлық-зомбылықтан қашқан адамдар үшін негізгі пана деп атады.
Спутниктік суреттер наурыз айынан бері негізгі босқындар лагерінің айтарлықтай кеңейгенін көрсетеді. Гуманитарлық қызметкерлер күн сайын ондаған жаңа келушілерді тіркейді. ХКҰ-ның Судандағы миссия басшысы Мохамед Рефат: «Отбасылардың өзін қорғауға қауіпсіз нұсқалары таусылды. Көпшілігі бұрыннан босқын болған және үйлерін, күнкөріс көздерін және әлеуметтік байланыстарын тастап кетуге мәжбүр», - деді.
БҰҰ мен G7 сыртқы істер министрлері РФО-ның қалаға шабуыл жасауға дайындалып жатқанын ескертіп, эль-Фашердегі қырғынға ұқсас жағдайлардың қайталануы мүмкін екенін айтты. Өткен жылдың қазан айында РФО эль-Фашерді басып алған кезде мыңдаған адам жаппай өлім жазасына ұшыраған болатын.
Эль-Обейдте де осындай жағдайдың қайталануынан қорқу күшейіп, расталған бейнежазбалар РФО-ның Ниаладағы ауыр қаруланған жауынгерлерінің қаланы «азат етуге» ант бергенін көрсетеді. РФО маусым айында қалаға рекордтық сандағы дрон шабуылдарын жасады, бірақ шілдеде шабуылдар саны азайды, себебі РФО Судан әскерінің басқа аймақтардағы шабуылдарына жауап берді.
Спутниктік суреттерге қарағанда, шабуылдарға қарамастан, эль-Обейдтегі босқындар лагері кеңейіп, наурыздан бері жүздеген жаңа шатырлар тігілген. БҰҰ 83 000-нан астам азаматтың облыстың басқа бөліктеріндегі ұрыстардан қашып, қалаға паналағанын хабарлады.
Лагерь кеңейген сайын эль-Обейдтегі жағдай нашарлады. Өткен аптада БҰҰ қала маңындағы 400 000-ға жуық адам азық-түлік тапшылығына тап болғанын ескертті. РФО командирлері айлар бойы қалаға жеткізілетін жолдарды үзіп, «функционалды қоршау» жасады. Жергілікті тұрғындар жеткізу керуендеріне дрон шабуылдары жасалғанын, ал эль-Обейдтегі көмек станцияларын басқаратын Islamic Relief қайырымдылық ұйымы әуежай арқылы келетін көмек рейстерінің тоқтағанын хабарлады.
Гуманитарлық агенттіктер азық-түлік пен су тапшылығы РФО-ның маңызды инфрақұрылымға жасаған дрон шабуылдарынан күшейгенін айтады. Өткен айдағы расталған бейнежазбада қала орталығындағы жанармай құю станциясында дрон шабуылынан кейін үлкен жарылыс болғаны көрсетілген. Спутниктік суреттер қаланың базар аймағындағы электр станциялары мен қоймалардың зақымданғанын көрсетеді.
Islamic Relief-те жұмыс істейтін бір гуманитарлық қызметкер соңғы күндері дрон шабуылдарының баяулауы қаладағы жағдайды жақсартқанын айтты. Бірақ ол көбірек көмек таратылып, электр қуаты қалпына келтірілгенімен, жағдай өте «болжаусыз» және жанармай тапшылығы әлі де бар екенін атап өтті. «Күн сайын эль-Обейд маңындағы ұрыстардан жаңа келушілерді көріп отырмыз. Күн сайын қанша адам келетінін нақты айту мүмкін емес, бірақ шамамен 80-100 үй шаруашылығы келеді», - деді ол.
РФО жауынгерлері мен жетекшілері бейнежазбаларда қалаға кіретіндерін бірнеше рет мәлімдеді. Бір бейнежазбада командир автоматты мылтықты сермеп, жауынгерлерге эль-Обейдте ұрыс көретіндерін айтты. Тағы бір расталған бейнежазбада мамыр айының соңында РФО жауынгерлері Ниала маңында ондаған броньды көліктермен жиналғаны көрсетілген. Бір жауынгер броньды көліктің есігіне сүйеніп, келесі нысана - эль-Обейд екенін мақтанды. BBC Verify анықтаған соңғы бейнежазбалар жауынгерлерді қаладан 40 км қашықтықта орналастырды.
Бұл қауіптер қала ішіндегі шиеленісті күшейтіп отыр. БҰҰ-ның Адам құқықтары жөніндегі Жоғарғы комиссары Волкер Түрк эль-Обейдте паналаған көптеген босқындар жергілікті тұрғындардың күдігі мен дұшпандығына тап болғанын айтты, себебі РФО жақтастары қалаға еніп кетуі мүмкін деген қорқыныш бар.
Сонымен қатар, Судан әскері қаланы қоршап, қорғаныс білігін (жер қабырғасын) салып жатқан сияқты. Өткен жылы РФО эль-Фашердің айналасына салған біліктен айырмашылығы, бұл қорғаныстық және шабуылдаушыларды ұстауға бағытталған. Дүйсенбіде әскер эль-Обейд пен астана Хартум арасындағы маңызды тас жолды қамтамасыз еткенін хабарлады. Жауап ретінде РФО жетекшісі Мохамед Хамдан Дагало (Хемедти) жауынгерлерін «босататынын» айтып, фронт командирлеріне «тіке алға жылжуға» бұйрық берді.
ACLED-тің аға ғылыми қызметкері Нохад Эльтаебтің айтуынша, қала екі тарап үшін де маңызды торап болып табылады. «Бұл РФО бақылауындағы аймақтарды байланыстыратын маңызды түйін», - деді ол.