Солтүстік Қазақстан облысының Шаховское ауылында бірнеше апта ішінде 13 мыңнан астам үй құсы өлді. Ауыл тұрғындары шаруашылыққа салған ақшаларынан айырылды, ал мамандар жаппай қырылудың нақты себебін әлі анықтаған жоқ. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Шаховское тұрғындары үшін бұл таныс көрініс. Бір жыл бұрын да ауылда үй құстары жаппай қырылған, алайда жергілікті мамандар мен тәуелсіз зертхананың қорытындылары сәйкес келмеген.

Қазір қаздар мен үйректер бірінен соң бірі ауырып жатыр. Өлген құстар ауылдан әкетіліп, мал қорымында жойылады. Мал басымен бірге адамдар табысынан және қысқа қор жинаған қорынан айырылып отыр.

Абдулсамат Досановтың отбасы бір түнде 60-қа жуық қаздан айырылды.

«Кешке қалыпты қамадық, таңертең 57 бас жатыр. 250 тірі қаздан 80 вакциналанғаны қалды. Адамдарда 3 күнде 800, 1000-нан. Дөрекі айтқанда, кемінде 10 мың, бұл 1 миллион 700», — деді ауыл тұрғыны Абдулсамат Досанов.

Басқа шаруашылықтарда шығын одан да көп болды. Нина Пискунованың 300 қаз балапанынан бірнеше аптада жүзден азы қалды. Отбасы құсты қарызға алып, табыс күткен.

«Диарея бар. Салат-жасыл түсті, тым ашық-ашық түс, содан басталады. Басы айнала бастайды, олар құлайды. Біз оларды қарызға алдық. Енді бізге ақша қайтару керек. Миллион, бәлкім, оларға жұмсадық, айтуға болады. Дәрілер бар, олар арзан емес. — Ал құс тұмауына қарсы вакцина салдыңыздар ма? — Салдық, көмектеспейді», — деді Шаховское тұрғыны Нина Пискунова.

Ауыл тұрғындары ветеринарлардан көмек сұрады, алайда оларға тиімді ем әзірге ұсынылмады. Тұрғындар болашақта үй құсын өсіру қауіпсіз бе, соны түсінгісі келеді.

«Ветдәрігерлерді шақырдық, олар бәрі өледі, емдеуге жатпайды деді. 2 айға дейін иммунитет әлсіз, сондықтан қырылу орасан зор. Біз шындықты білгіміз келеді, бұл қандай ауру? Құс алуға тұрарлық па, жоқ па?» — деді жергілікті тұрғын Николай Фомин.

Ресми деректер бойынша, Шаховскоеде 13 мыңнан астам құс өлді. Құс тұмауын мамандар әзірге растаған жоқ. Бұған дейін ауылда оған қарсы 46 мыңнан астам бас вакциналанған.

Ауру және өлген құстан алынған сынамалар Астанаға сараптамаға жіберілді. Зертханалық зерттеу нәтижелері бір апта ішінде күтілуде.

Ветеринарлар жаппай қырылудың ықтимал себептерінің бірі ретінде құсты ілеспе құжаттарсыз әкелуді және оны үлкен тығыздықта ұстауды атайды.

«Қырылу факторларының бірі деп құсты Башқұртстан республикасынан әкелгенін санаймыз, мал басына ілеспе құжаттар жоқ. Бұл антисанитарияға әкеледі, онда үлкен тығыздық бар. Сот-медициналық ашу жүргізілді. Жоғарғы тыныс жолдары таза, сондықтан тұмауға ұқсамайды, бірақ, мүмкін, пастереллез», — деді облыстық ветеринария басқармасының басшысы Жанат Амержанов.

Бір жыл бұрын құстың жаппай қырылуы Шаховское мен көршілес Бугровое ауылында тіркелген. Онда жергілікті мамандар пастереллезді диагностикалаған.

Миллиондаған шығынға ұшыраған кәсіпкерлер Алматыда тәуелсіз зерттеу жүргізді. Зертхана жоғары патогенді құс тұмауын анықтады, алайда жергілікті билік бұл қорытындымен келіспеді.

Енді Шаховское тұрғындары мыңдаған үй құсының өлімінің себебін анықтайтын сараптама нәтижелерін қайта күтіп отыр.