Солтүстік Кипрдегі IVF емдеу кезінде кемінде 30 бала, олардың көпшілігі британдықтар, қате сперма немесе жұмыртқа донорларынан жүкті болған деп қорқылады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Әр жағдайда ата-аналар таңдаған донорларды алмағанына күдіктенеді. Бұл көрсеткіш BBC тергеуіндегі жаңа деректердің бірі болып табылады, ол биылғы жылдың басында алғашқы жеті жағдайды анықтаған болатын.
Барлық ата-аналар медициналық тарихы, сыртқы келбеті, жеке қасиеттері, білімі және қызығушылықтары сияқты ақпаратқа негізделген анонимді донорларды мұқият таңдағанын айтады. Алайда олар сұралған сперма мен жұмыртқа донорлары олардың құнарлылық емдеуінде қолданылмаған болуы мүмкін деп алаңдайды.
30 баланың жартысы Dogus IVF Centre клиникасында жасалған процедуралардан туылған. "Бұл мүлдем жан түршігерлік", - деді аналардың бірі Рэйчел, ол жақында клиникадан қате сперма донорын алғанын білді.
Үш адам - доктор Фирдевс Угуз Тип, доктор Севкет Альптүрк және пациенттерді үйлестіруші Джули Ходсон - Dogus клиникасында осы пациенттердің көпшілігіне күтім жасауға қатысты. Ата-аналар бұл қызметкерлер оларды адастырған болуы мүмкін деп күдіктенеді. Фирдевс кез келген кінәні жоққа шығарады, ал Альптүрк пен Ходсон біздің сұрақтарымызға жауап бермеді.
BBC сонымен қатар әлемдегі ең ірі сперма банкі Cryos International 2016 жылдан бастап Dogus клиникасын қара тізімге енгізгенін білді. Солтүстік Кипрде - Еуропалық Одақ заңдары қолданылмайтын және тек Түркия ғана заңды түрде мойындайтын аумақта - клиникалар әлсіз реттеледі және пациенттерге төмен бағаны, жоғары табыстылықты және сперма мен жұмыртқа донорларының кең таңдауын уәде етеді. Бұл шетелде құнарлылық емдеуді қалайтын британдықтар үшін ең танымал бағыттардың бірі.
Біз алғаш рет наурыз айында ата-аналардың шағын тобы донорлар туралы адастырылған болып көрінген жанжалды жария еттік. Айыптауларға жауап бере отырып, аумақтың Денсаулық сақтау министрлігі ресми тергеу басталғанын хабарлады. Алайда, ол қосымша ақпарат сұраған біздің қайталанған өтініштерімізге жауап бермеді.
Содан бері бізге көбірек ата-аналар хабарласты және олардың әңгімелерінде алаңдатарлық ұқсастықтар бар. Көпшілігі пайдаланған клиникалар оларға Батыс Еуропадан скринингтен өткен, сау донорларды уәде еткенін, бірақ балалары туылғаннан кейін күдіктенгенін айтты.
30 баланың он біреуі қазір коммерциялық ДНК тестілерінен өтті, олар Түркиядан немесе көрші елдерден генетикалық шыққанын көрсетеді. Бұл ата-аналардың сұраған донорларының қолданылмағанын көрсетеді. ДНК тестінен өткен балалардың көпшілігі 2012-2024 жылдар аралығында Dogus клиникасында IVF арқылы жүкті болған.
Отбасылар балаларының нақты донорлары кім екендігі және олардың медициналық тарихы туралы сұрақтармен қалды. "Бұл есептер өте алаңдатарлық", - деді Donor Conceived UK қайырымдылық ұйымының негізін қалаушы Лора Бридженс. "Донордан жүкті болған адамның өз шығу тегі туралы шындықты білуі - негізгі адам құқығы".
Рэйчел Dogus IVF орталығында емделу кезінде қате сперма донорын алғанына күмәнданғанын айтады. Біздің алғашқы мақаламызды оқығаннан кейін, ол және оның донордан туылған ұлы Джона (13 жаста) ДНК тестілерін жасатуға шешім қабылдады, нәтижелер оның қорқынышының орынды екенін көрсетті. "Мен клиника бір реттік қателік жіберді деп ойлайтынмын", - деді ол. Бірақ қазір, біз оған көбірек отбасылардың хабарласқанын айтқаннан кейін, ол "бұл әлдеқайда үлкен және алдамшы нәрсе сияқты" деді.
Рэйчел 2012 жылы Dogus-ты "пайдалы және мейірімді" пациенттерді үйлестіруші Джули Ходсонның арқасында таңдады, оның рөлі Рэйчел мен оның емін жүргізетін доктор Фирдевс арасында байланыс орнату болды. Рэйчел сол кезде 39 жаста еді, оған жұмыртқаларын ұрықтандыру үшін сперма доноры қажет болды. IVF пакеті шамамен 4000 еуро тұрды (сол кезде шамамен 3200 фунт стерлинг), бұл Ұлыбританиядағы ұқсас емдеуден айтарлықтай арзан болды және Даниядағы әлемдегі ең ірі сперма банкі Cryos International-ның донорлық спермасын қамтыды.