Швейцарияда жексенбі күні өткен референдумда ең ірі оңшыл партияның елдегі халық санын 10 миллионға дейін шектеу туралы бастамасы қабылданбады. Алдын ала нәтижелер бойынша, дауыс берушілердің шамамен 54%-ы бұл ұсынысты қабылдамады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Associated Press басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Парламенттегі ең көп орынға ие популистік Швейцария Халық партиясы (SVP) көп жылдар бойы иммиграцияға қарсы наразылықты қоздырып келеді, әсіресе көршілес Еуропалық Одақтан келетін жұмысшылар ағынына қатысты.
Сыншылар бұл әрекетті өзін-өзі жарақаттау деп атайды, себебі соңғы ұрпақтағы миграцияның өсуі денсаулық сақтау, қаржы, фармацевтика және технология сияқты салаларға шетелдік жұмыс күші мен дағдыларды әкелді. Сондай-ақ, кейбіреулер ұсыныстың мақұлдануы Брюссельмен маңызды байланыстарды әлсіретуі мүмкін деп алаңдайды. ЕО Швейцарияның ең ірі сауда серіктесі болып табылады.
gfs.bern агенттігінің соңғы сауалнамасы бұл сайыс тығыз болатынын көрсеткен еді.
Федералды үкімет бөліскен алдын ала нәтижелер бойынша, дауыс берушілердің 54%-ы ұсынысты қабылдамады, жалпыұлттық белсенділік 57%-дан асты. Швейцарияның 26 кантонының көпшілігінен нәтижелер әлі күтілуде.
Швейцария Халық партиясы «тұрақтылық бастамасын» ұсынып, демографиялық өсу швейцариялық инфрақұрылымға, тұрғын үйге, әлеуметтік бағдарламаларға, табиғи ресурстарға және өмір салтына салмақ түсіргенін айтты.
Федералды үкімет пен парламент бұл идеяға қарсы.
Швейцария демократиясы дауыс берушілерге саясатты тікелей анықтауға мүмкіндік береді, референдумдар әдетте жылына төрт рет өткізіледі. Дауыстардың көпшілігі пошта арқылы беріледі, ал жеке дауыс беру жексенбі күні жергілікті уақыт бойынша түсте аяқталады.
«Иә» дауысы Швейцария үкіметінен 2050 жылға қарай халық санын шектеу үшін шаралар қабылдауды талап етеді. Егер халық саны 9,5 миллионға жетсе, үкімет баспана, отбасын біріктіру және тұруға рұқсаттарды шектеуге мәжбүр болады, сонымен қатар Швейцарияның ЕО-мен адамдардың еркін қозғалысы туралы келісімінен бас тартуы мүмкін.
Экономикалық Ынтымақтастық және Даму Ұйымы (OECD) 2024 жылға қарай Швейцарияда шетелде туылған халықтың үлесі 32% құрағанын хабарлады, бұл ұйымның 38 мүше елінің ішінде Люксембург пен Аустралиядан кейін үшінші орында.
Халықаралық миграция Еуропада ұзақ уақыт бойы сезімтал мәселе болып келеді, өйткені елдер қартаюшы халық пен шетелдіктерге қарсы көңіл-күйдің өсуімен күресуде. Басқа еуропалық елдерде бұл көңіл-күй дамушы елдерден келген мигранттарға қатысты болса, Швейцариядағы шетелдіктердің көпшілігі еуропалықтар.
Швейцария мен ЕО 2002 жылы азаматтардың шекаралар бойынша өмір сүруі мен жұмыс істеуіне шектеулерді жеңілдеткеннен бері, Швейцария халқы 23%-ға өсіп, өткен жылдың соңында 9,1 миллионға жетті. Экономикалық өнім де сол кезеңде 24%-ға өсті, деп көрсетеді үкімет деректері.
Швейцария дауыс берушілері соңғы жарты ғасырда иммиграция мәселесін бірнеше рет қарастырды. Осындай референдумдардың тек біреуі – 2014 жылғы «Жаппай иммиграцияға қарсы» – әрең қабылданды, бұл кезде науқаншылар халықтың шамадан тыс көбеюі мен елдегі мұсылмандар санының өсуі туралы қорқынышты қоздырды.
Швейцария сарапшыларының айтуынша, көптеген елдерде иммиграцияға шектеулер болғанымен, ешбір ел өз халқын шектеуге дауыс бермеген.
