Швейцариядағы сайлаушылар жексенбі күні оңшыл Швейцария халық партиясының (SVP) ел халқын 10 миллион адаммен шектеу туралы бұрын-соңды болмаған ұсынысын қабылдамады. Бұл референдумды «швейцариялық Brexit» деп атады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Ұлттық SRF телерадиокомпаниясының болжамы бойынша, дауыстардың шамамен 55%-ы ұсынысқа қарсы, ал 45%-ы жақтап дауыс берген. Бұл болжам дәстүрлі түрде референдум нәтижелерін жариялайтын SRF-тің алдын ала есебіне сәйкес келеді.

Егер ұсыныс қабылданғанда, Швейцария үкіметі халық санын 2050 жылға қарай 10 миллионмен шектеуге міндетті болар еді. Қазіргі уақытта ел халқы 9,1 миллионды құрайды. Егер бұл мерзімге дейін халық саны 9,5 миллионға жетсе, отбасын біріктіруге, тұруға рұқсаттар мен баспана беруге қатаң шектеулер енгізілер еді.

Ұсыныс бойынша, егер 2050 жылға дейін 10 миллиондық шектен асып кетсе, Швейцария үкіметі Еуропалық Одақпен еркін қозғалыс туралы келісімнен шығуға міндетті болар еді. Бұл елдің ЕО-ның бірыңғай нарығына қолжетімділігін жоғалтуына әкелер еді.

Парламентте ең көп орынға ие SVP партиясы көп жылдар бойы иммигранттарға қарсы көңіл-күйді қоздырып келеді, әсіресе көрші ЕО елдерінен келген жұмысшыларға қатысты. Партия «тұрақтылық бастамасы» деп аталатын шара елдің инфрақұрылымына, тұрғын үйіне, әлеуметтік бағдарламаларына, табиғи ресурстарына және өмір салтына қысым жасап жатқан халық санының өсуін шешу үшін қажет деп мәлімдеді.

Швейцария халқы көрші ЕО мемлекеттеріне қарағанда әлдеқайда жылдам өсті. 2002 жылы еркін қозғалыс туралы келісім күшіне енгеннен бері халық саны 23%-ға артты. Үкімет деректері бойынша, сол кезеңде экономикалық өнім шамамен 24%-ға өсті. Ресми мәліметтерге сәйкес, Швейцария тұрғындарының шамамен 27%-ы азаматтығы жоқ адамдар.

GFS Bern сауалнама компаниясынан Урс Биери Reuters агенттігіне бастаманың сәтсіздікке ұшырауына адамдардың жоспарға сенбеуі және халық санының өсуіне алаңдаушылыққа қарамастан, ықтимал жанама әсерлерден қорқуы себеп болғанын айтты. «Сайлаушылар Швейцарияның ЕО-мен қарым-қатынасы мен еңбек нарығы үшін теріс салдардан қауіптенді. Сондай-ақ, адамдар медициналық күтім мен денсаулық сақтау қызметкерлерінің жеткілікті болуына алаңдайды. Сонымен қатар, қазіргі халықаралық жағдайда шағын елдің мұндай қадам жасауы дұрыс емес деген пікір бар», - деді ол.

Швейцарияның төрт ірі партиясының министрлерінен тұратын жеті мүшелі үкімет, оның ішінде SVP де бар, бастамаға қарсы болды. Олар бұл ұлттық тұрақтылыққа қауіп төндіреді, экономикаға зиян келтіреді және швейцариялық өркендеуге нұқсан келтіреді деп ескертті.

Бизнес топтары да халық санын шектеу шетелдік жұмысшыларға қолжетімділікті шектеп, экономика мен Брюссельмен қарым-қатынасқа зиян келтіруі мүмкін деп алаңдады.

Сауалнамалар жақын нәтиже болжайтын. Болжам GFS Bern компаниясының соңғы зерттеуімен сәйкес келді, ол ұсыныстың аз ғана айырмашылықпен қабылданбайтынын болжаған.

Швейцарияның тікелей демократия жүйесі «халықтық бастамаларға» мүмкіндік береді, олар 18 ай ішінде 100 000 қол жинаса, референдумға шығарылады. Әдетте жылына төрт рет өткізілетін плебисциттер иммиграцияға қарсы SVP партиясының ұзақ уақыт бойы қолданып келе жатқан құралы болып табылады.

Көптеген елдерде иммиграцияға шектеулер болғанымен, ешбір ел өз халқын шектеу үшін дауыс берген емес.