Швецияда тұратын ауыр науқас британиялық ер адам үкіметтің Брекситке байланысты тұру рұқсатындағы қателігінің салдарынан депортацияланудан қорқып, жасырынуға мәжбүр болды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

60 жастағы Марк Смит бірнеше рет жүрек ұстамасын, инсультті, қатты бас ауруын және емдеу қиын созылмалы жоғары қан қысымын бастан өткерген. Оған телефон арқылы Швециядан 17 қазанға дейін кету керектігі, өйткені ол тұруға рұқсаты жоқ «бөтен адам» екені айтылған.

Депортациядан қорқып, ол әйелімен бірге Швецияның оңтүстік-батысындағы Фалькенберг қаласындағы үйінен көшіп, каравандар паркіне орналасты. «Біз жасырынып жүрміз, пәтерімізге қайтуға дәтімiз бармайды. Полиция келіп, бізді алып кетеді деп қорқамыз, сондықтан сыртқа шығуға қорқамыз», – деді Смит.

12 қазанда сот депортация туралы шешімді тоқтата тұрмау туралы шешім шығарды, бірақ оған «мерзімсіз депортация туралы шешімнің негіздеріне» қатысты «іс қайта қарау туралы өтінішін беру» үшін 20 қазанға дейін уақыт берді.

Смит 2017 жылдан бері Швецияда тұрады және 2020 жылы Брекситтен кейін билік оған тұру үшін ештеңе істеудің қажеті жоқ деп айтқанын айтады. Ол жұмыс істеген, жеке медициналық сақтандыруы болған, әйелін асыраған және Швеция ережелеріне сәйкес ұлттық салық органы жүргізетін халық тізілімінде тіркелген.

Алайда ол Швецияның Брекситке дейін елде тұратын британдықтардан қалу үшін ресми өтініш беруді талап ететін 27 ЕО мүшесінің 13-інің қатарында екенін білмеген. Испания сияқты басқа елдер бұл жүйені таңдамаған және британдықтардан тек резидент екенін мәлімдеуді талап еткен.

Смит: «Мен салық органына Брекситке байланысты бірдеңе істеу керек пе деп үш рет әртүрлі жағдайда сұрадым, олар жоқ деп жауап беріп, тұрақты тұруға өтініш беру үшін бес жыл күту керектігін айтты», – деді.

«Бұл салық органы, үкіметтік орган болғандықтан, олардың айтқаны дұрыс деп қабылдадым», – деп қосты ол.

Brits in Sweden тобы арқылы жұмыс істейтін британдық-швециялық ерікті азаматтық құқықтар белсендісі Дэвид Милстед Смиттің жағдайы Швецияда тұратын көптеген британдықтарға тән екенін айтты.

Милстед: «Марктың тәжірибесі сирек емес. Мен Брекситтен кейінгі тұру құқықтары туралы швециялық биліктен белсенді түрде ақпарат іздеген, бірақ бұлыңғыр, пайдасыз жауаптар алған, кейде ештеңе істеудің қажеті жоқ деп айтылған көптеген британдық азаматтарды кездестірдім», – деді.

Олардың қатарында 78 жастағы жесір Джойс Томас бар, оның күйеуі де Брекситтен кейінгі тұру туралы сұраған және салық органы ештеңе істеудің қажеті жоқ деп айтқан, қазір ол шығару туралы бұйрыққа қарсы күресіп жүр.

Смит сәрсенбі түнінде жеңіл жүрек ұстамасын өткерді, бірақ ол өз жағдайының жария болуын қалады, өйткені оның айтуынша, британдық үкімет Швециядағы экспаттарға, «тек маған ғана емес, басқаларға да» не болып жатқанын білуі керек.

Оның әйелі Петра денсаулығының нашарлығынан күйеуінің «Рождествоге дейін шыдай алатынына» сенімді емес екенін айтты.

Ол: «Оған көлік жүргізуге болмайды, ұшуға болмайды – олар одан не күтеді? Тұрып Англияға жаяу баруын ба? Швеция, келіңіздер, осының бәрінен шегініп, жақсырақ болайық», – деді.

12 жыл бірге тұрған ол депортацияның өзі үшін және Смиттің тәрбиесіне қатысатын ерекше қажеттіліктері бар 15 жастағы ұлы үшін ауыр соққы болатынын айтты. «Олардың істеп жатқаны дұрыс емес, мен швециялық болғанымa ұяламын. Олардың британдықтарға жасап жатқаны нәсілшілдік», – деді Петра.

Смиттің қиындықтары 2021 жылы ауру жәрдемақысына өтініш берген кезде басталды, шенеуніктер оған Брекситтен кейінгі тұруға өтініш беру керек еді деп айтты.

Милстед Смиттің жағдайы «мұңды түрде таныс» екенін және Еуропалық комиссияның шұғыл назарын аударуы керектігін айтты, комиссия бұған дейін Швеция ешқандай заңды бұзбайды деп мәлімдеген.

«Марк сияқты ауыр денсаулық жағдайы бар адам депортациямен күресуге мәжбүр болмауы керек. Еуропалық комиссияның Швецияның [Брексит] шығу келісімі бойынша кешіктірілген өтініштерді қарауы дауласуға тұрарлық емес деген қорытындыға қалай келгенін түсіну қиын», – деді ол.

«Швеция басқа ЕО елдерінен соншалықты ерекшеленеді және пропорционалдылық пен осал адамдарға қатысты шешілмеген маңызды сұрақтар бар. Бұл дәл шығу келісімінің қорғанысы ең маңызды болуы керек жағдайлар», – деп қосты ол.

Скандинавия елі шығу келісімдеріне қатысты тәсілі үшін өсіп келе жатқан қысымға тап болды, ол 458 британдықты депортациялады, оның ішінде 10 жасынан бері елде тұратын бір ер адам және Ұлыбританияда отбасы немесе мүлкі жоқ швециялық әйелге үйленген 65 жастағы ер адам бар.

Швеция сондай-ақ 25 жылдан бері елде тұратын, тәулік бойы күтімдегі деменциясы бар ер адамға шығару туралы бұйрық берді.

Заңды түрде міндетті шарт бойынша үкіметтер Брекситтен кейінгі тұру ережелерін хабарлауға, негізді себептермен кешіктірілген өтініштерді қарауға және осал адамдар жағдайында «пропорционалды» шешімдер қабылдауға келіскен.