Бірінші әйел премьер-министр Магдалена Андерссон бастаған партия сыныптардағы оқушы санын азайту, тұрғын үй құрылысын көбейту және жастарға тегін стоматологиялық көмек ұсынуды уәде етті. Екіншісін Джимми Акессон басқарады, оның неонацистік тамыры бар және салықты төмендету, қоғамдық қауіпсіздікті жақсарту және «шведке қарсылықты» жек көрушілік қылмысы ретінде қарастыруды уәде етеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Қыркүйектегі жалпы сайлау алдында Швецияның социал-демократтары мен швед демократтары сәйкесінше бірінші және екінші орындарда тұр, және олар дауыстардың 50%-дан астамын жинайды деп күтілуде. Бірақ шведтердің қай партияны қолдайтыны ішінара олардың жынысына байланысты болуы мүмкін, өйткені ерлер мен әйелдер арасындағы алшақтық артып келеді.
2022 жылғы сайлау ерлер мен әйелдер арасындағы рекордтық гендерлік алшақтықты әкелді, ал соңғы статистика қыркүйекте бұл алшақтықтың одан да кеңейетінін көрсетеді: Швеция статистикасының сауалнамасы бойынша, ер адамдардың әйелдерге қарағанда оңшыл популистерді екі есе жиі қолдайтыны анықталды, ал әйелдердің социал-демократтарды қолдауы ерлерге қарағанда 10 пайыздық тармаққа жоғары.
Егер тек әйелдер дауыс берсе, солшыл блок Андерссон партиясымен бірге дауыстардың 64% алады. Егер тек ерлер дауыс берсе, қазіргі премьер-министр Ульф Кристерссон бастаған оңшыл партиялар 51% алады. Неліктен Еуропаның ең гендерлік тең елі саналатын Швецияда жыныс мұндай үлкен рөл атқарады?
Гётеборг университетінің саясаттану профессоры Лена Венгнерудтың айтуынша, әйелдердің солға, ерлердің оңға жылжуы 1970-ші жылдардан бері жалғасып келеді, бірақ соңғы жылдары швед демократтары ерлер үшін негізгі таңдау ретінде орталық-оңшыл умеренныйдерді ығыстырды. Оның зерттеуі көрсеткендей, жеке сектордағы ерлер оңшылдарға дауыс беруге бейім, себебі олар салықтың төмендеуін, мемлекеттік сектордың кішіреюін және иммиграцияның азаюын қолдайды. «Әйелдердің қоғамдық немесе жеке секторда жұмыс істеуіне қарамастан, оңға қарай бірдей дәрежеде жылжымауы олардың әл-ауқатты мемлекетке көбірек тәуелділігімен байланысты, өйткені олар әлі де жеке өмірде күтім жасау үшін негізгі жауапкершілікті көтереді», - деді ол.
Стокгольм маңындағы Сёдертелье қаласының бас сауда көшесінде түскі ас ішіп отырған 41 жастағы фармацевт көмекшісі Нелли Айло ерлердің дауыс беру мотивациясы туралы ұқсас пікірде. «Біріншіден, бұл экономика – олар үшін не жақсы», - деді ол. «Олар экономика туралы дауыс береді. «Бұл адамдарға жақсы ма? Балаларға жақсы ма? ...» деп емес. Жоқ, жоқ, жоқ. Олар үшін бұл жоғары жалақы, бензинге төмен салық».
23 жастағы Ермиас Балча, көмектесетін тұрғын үйде жұмыс істейді, бұл теориямен келіспейді. Ол қазіргі үкімет кезінде жағдайлар, әсіресе жұмыссыздар мен үйсіздер үшін нашарлағанын айтады. «Бұл нашарлап барады. Зейнеткерлер бар, олар зейнетақы ала алмайды немесе төлей алмайды». Балча келесі сайлаудағы ең жақсы нұсқаны социал-демократтарға дауыс беру деп санайды, бірақ партия ерлерге үндеу үшін көбірек жасай алатынын мойындайды.
Маусымда жарияланған Швеция статистикасының жылдық партиялық симпатия сауалнамасына сәйкес, егер сайлау мамырда өткен болса, әйелдердің 39% социал-демократтарға дауыс беретінін айтқан, ал ерлердің 29% ғана. Ерлердің төрттен бірі және әйелдердің 12% швед демократтарына дауыс беретінін айтқан. Екі партия да жалпы қолдауда аздап өсімге ие болды. Кристерссонның умеренныйдерінде мұндай гендерлік алшақтық жоқ, бірақ жалпы қолдаудың 17% ғана алып, үшінші орында қалды.
Социал-демократтар Швециядағы ең үлкен саяси партия, бірақ соңғы төрт жыл бойы оппозицияда болды, өйткені оңшыл блок Кристерссон бастаған азшылық үкіметін құрды, оны швед демократтары қолдады. Егер орталық-оңшыл коалиция келесі жалпы сайлауда жеңіске жетсе, Кристерссон оңшыл популистерді үкіметке бірінші рет кіргізуге уәде берді, оларға «иммиграция және интеграция бойынша үлкен саяси ықпал және маңызды министрлік портфельдер» уәде етілді.
Партияның үкіметке кіруі швед саясаты үшін маңызды оқиға болар еді, бірақ көптеген жолдармен, бақылаушылардың айтуынша, олардың ықпалы күнделікті өмірге, әсіресе иммигранттар үшін, және саясаттың оңға жылжуына ұзақ әсер етті. Бұл әсіресе әлеуметтік-демократтардың кейбір саясатында айқын көрінеді, олар Акессонның оңшылдары сияқты иммиграция, интеграция және қылмысқа қатаң көзқараста.