Шри-Ланкадан шамамен он жыл бұрын кеткен Ручира Ранасингха Оңтүстік Пацификадағы кішкентай архипелагта қамалып қалады деп ешқашан ойламаған. Қазір 50 жастағы әйел Кук аралдарында үш жылдан бері тұрып қалған. Ол BBC-ге Шри-Ланкаға қайтқысы келетінін және тіпті «кісеніп, байланып, аузын жауып» болса да баруға дайын екенін айтады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Ранасингха Жаңа Зеландияда тұрақтауды жоспарлаған. Ол сол жерде баспана сұрағаннан кейін, иммиграциялық кеңесшінің ұсынысымен жұмыс визасына өтініш беру үшін елден уақытша шығуға шешім қабылдаған. Бірақ Кук аралдарына барғаннан кейін оның өтініші қабылданбайды. Жаңа Зеландиядан кету арқылы ол өзінің қолданыстағы баспанаға байланысты визасының шарттарын бұзған. Енді Жаңа Зеландия оған Шри-Ланкаға ұшуға мүмкіндік беретін транзиттік виза беруден бас тартып отыр. Австралия да бас тартуда. Кук аралдарынан ұшуға болатын жалғыз халықаралық бағыттар – Таити мен Гавайи – кез келген визаны рәсімдеу үшін Жаңа Зеландияда биометриялық ақпарат беруді талап етеді. Осылайша, оның кетудің нақты жолы жоқ.
«Менің ұлым – жалғыз балам – қараша айында үйленгелі жатыр, мен оның тойында болғым келеді. Анам менің жағдайыма қатты алаңдап, үнемі ауруханаға барып-келіп жүр», – дейді ол көз жасын тыя алмай.
«Олар не сұраса да істеймін – мен тек үйге қайтқым келеді». Ранасингха 2018 жылы Шри-Ланкадан кеткен, себебі бизнестің төмендеуіне байланысты шағын футболка фабрикасын жабуға мәжбүр болған. Несиелерді қайтара алмай, ол Гонконгқа қарт адамдар мен балаларға күтім жасайтын үй қызметкері болып жұмыс істеуге көшкен. Оның ағасы BBC Sinhala-ға оның үлкен қаржылық қысымға тап болғанын айтады. Оның күйеуі есірткіге тәуелді болған және шамамен жеті жыл бұрын қайтыс болған.
2022 жылдың желтоқсанында Ранасингха Жаңа Зеландияға аттанады, онда ол екі айлық визамен немере ағасының үйінде тұрған. Визасының мерзімі бітуге жақындағанда, ол иммиграциялық аудармашының көмегімен Шри-Ланкадағы несие берушілерден қорқынышқа ұшырағанын негізге алып баспана сұрайды. Оған баспана іздеушінің «ашық жұмыс визасы» беріледі, бұл оған бір жыл бойы кез келген жұмыс берушіде жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Ол мейрамханада жұмыс табады, кейін ол жұмыс визасына демеушілік жасауға келіседі, бұл оған ұзақ мерзімді тұрақтылық береді деп сенген. Алайда баспана іздеушілер Жаңа Зеландияда өтініштері қаралған кезде басқа визаларға өтініш бере алмайтындықтан, ол қабылданбайды.
Содан кейін ол Immigration & Secretarial Services фирмасына хабарласады, ол фирма оған шетелден жаңа жұмыс визасына өтініш беруге болатынын айтқан. BBC көрген электрондық хаттарда фирма менеджері Сильвиан Галлант Ранасингха елден кеткен бойда процесті бастайтынын айтады. Осылайша ол өтініш берілген кезде Кук аралдарында қысқа мерзімді болуға бронь жасайды. Бұл апатты шешім болып шығады.
Оған жұмыс визасы қайтадан берілмейді. Жаңа Зеландиядан кету арқылы ол қолданыстағы визасының шарттарын бұзған. Жаңа Зеландия билігі оған болашақта ешқандай виза бермейтінін анық айтады. Галлант оның атынан түрлі шаралар қолданғанын мәлімдейді, соның ішінде Жаңа Зеландияның сол кездегі иммиграция министрі Крис Пенкке хат жазу. Бірақ соңында Ранасингха Галлант жағдайдың өз кінәсі екенін мойындап, «енді ештеңе істей алмайтынын» айтқанын жеткізеді.
«Ол маған үйге қайтқаным дұрыс деді. Мені ештеңе ұстап тұрған жоқ, сондықтан мен баруға келістім». Бірақ ол әуежайда Шри-Ланкаға Air New Zealand билетімен келгенде, Жаңа Зеландияның транзиттік визасынсыз ұшуға мүмкіндік жоқ екенін айтады. Жаңа Зеландияның транзиттік визасына үш өтініш қабылданбайды. Билік оның Жаңа Зеландиядан кететініне сенімді емес екенін айтады. Австралияның транзиттік визасына төрт өтініш те қабылданбайды. Өз бас тартуларының бірінде Жаңа Зеландия оған басқа бағыттарды қарастыруды ұсынады. Бірақ АҚШ-тың Гавайи штаты да, Француз Полинезиясының Таити аралы да кез келген визаны рәсімдеу үшін биометриялық ақпарат беру қажет екенін, оны тек Жаңа Зеландияда жеке барып беруге болатынын айтады.
Оның Жаңа Зеландияға берген соңғы өтініші, онда балама бағыттардың барлық мәліметтері, ұлының тойы және анасының нашарлаған денсаулығы көрсетілген, де қабылданбайды.
«Мен билеттерге қанша ақша жоғалттым. Шамамен төрт жыл бойы визадан кейін визаға өтініш беріп жүрмін, ештеңе оңынан шешілмейді», – дейді ол көз жасын тыя алмай.
Оклендтен небәрі төрт сағаттық жерде орналасқан, кең құмды жағажайларымен және жартасты жанартау шыңдарымен танымал аралдар тобында Ранасингха еріксіз қонақ болып отыр. Ол өз жағдайындағы басқаларға қарағанда бақыттырақ екенін айтады, өйткені қонақүй оған тегін тұруға мүмкіндік беріп, жергілікті тұрғындар азық-түлік пен киім әкеліп отырады. Қонақүй директорларының бірі оған тігін машинасын сыйлап, ол аздаған табыс таба алады.
«Анам маған әрқашан осындай жерде болуым үшін мен бір жақсылық жасаған болармын, адамдар маған қатты мейірімділік танытты деп айтады», – дейді ол BBC-ге.