Ғалымдар «Эдуард III» пьесасын Уильям Шекспирдің канонына қосу керек деген қорытындыға келді, сонымен қатар бұл шығарма оның замандасы және бәсекелесі Кристофер Марлоумен бірлескен ірі жұмыс болғанын дәлелдеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Тарихи пьеса 1596 жылы авторсыз жарияланған болатын, және Шекспирдің кем дегенде бірнеше сахнасын жазғаны бұрыннан болжалған. Алайда зерттеудің тең авторы, жетекші ғалым доктор Рори Лохнейн The Guardian-ға компьютерлік мәтіндік талдау Стратфордта туған драматургтің басты автор екенін «кез келген ақылға қонымды күмәннан тыс» дәлелдегенін айтты.

Ол былай деді: «Бұл жаңа ашылым: Шекспир де, Марлоу да — екеуі де пьесада бар, және Марлоу алғаш рет күтпеген жерден табылып отыр, сондықтан бұл екеуінің арасындағы жаңадан табылған ынтымақтастықты білдіреді. Бұл осы дәуірдің ең маңызды екі драматургі арасындағы қарым-қатынасты түсінуімізге зор ықпал етеді. Бұл Шекспир канонын да, Марлоу канонын да өзгертеді және халықаралық деңгейде айтарлықтай қызығушылық тудырады».

Лохнейн — Кент университетінің ерте заман зерттеулері бойынша оқытушысы және Оксфорд Марлоу редакциялық жобасының бас редакторы. Ол зерттеуді Лидс университетінің Қайта өрлеу әдебиеті және мәтіндік зерттеулер профессоры Бретт Грейтли-Хиршпен бірлесіп жүргізді.

«Эдуард III» 1623 жылғы Шекспир пьесаларының бірінші фолио жинағына енбеген. Лохнейн оны 2016 жылғы «Жаңа Оксфорд Шекспирі: Толық шығармалар» үшін редакциялап, бірнеше сахнаны Шекспир жазған болуы мүмкін деп мойындаған, ал пьеса 2005 жылғы жинақта да жарияланған. Лохнейн сондай-ақ «Жаңа Оксфорд Шекспирі: Авторлық жолдама» кітабындағы «Канон және хронология» зерттеуінің тең авторы болып, Шекспирдің ішінара авторлығын дәлелдеген, бірақ қосымша зерттеу қажеттігін мойындаған.

Лохнейн: «Біздің жаңа зерттеуіміз Марлоудың «Эдуард III» пьесасында Шекспирдің серіктесі екенін көрсетеді. Бұл тұжырым алғаш рет байыпты түрде дәлелденіп отыр», — деді.

Зерттеушілер «Эдуард III» пьесасын 1580 жылдардың соңы мен 1590 жылдардың ортасында белсенді болған 10 драматургтің сенімді авторлығы расталған шығармаларымен салыстыру үшін компьютерлік лингвистикалық талдаудың түрлі әдістерін қолданды. Бір сынақта 23 сегмент — «арыстанның үлесі» — Шекспир жазған деп анықталса, тоғыз сегмент Марлоуға жатқызылды, оның шығармалары қатарында «Доктор Фауст» бар.

Лохнейн бұл қорытындылардың ерекше маңызды екенін айтты, өйткені 2016 жылғы зерттеу Марлоудың Шекспирдің «Генрих VI» атты үш пьесасының тең авторы екенін анықтаған болатын: «Олардың 1592 жылы «Эдуард III» бойынша ынтымақтастығы олардың жиырма жастарының ортасы мен соңында неғұрлым тұрақты жазу қатынасы болғанын көрсетеді».

Марлоу 1593 жылы тұрғын үйдегі төбелестен кейін небәрі 29 жасында қайтыс болды. «Біз Марлоу мен Шекспирді бәсекелестер ретінде қабылдауға үйреніп қалдық — бір-бірінен бірнеше апта айырмашылықпен туған, 1580 жылдардың соңы мен 1590 жылдардың басындағы сол театр әлемінде аты шыққан екі көрнекті автор», — деді Лохнейн. «Бірақ қазір біз олардың қарым-қатынасы бұдан әлдеқайда күрделі болғанын білеміз. Олар жай ғана бәсекелестер немесе бір-біріне ықпал етушілер емес еді».

Зерттеу нақты жолдарды белгілі бір авторға телуден гөрі, лингвистикалық ерекшеліктерге және Марлоу пьесаларында жиі кездесетін, ал басқа драматургтердің пьесаларында сирек кездесетін «маркер» сөздердің, мысалы «martial» сөзінің таралуына назар аударды. Олар сондай-ақ Шекспирдің сегменттердің авторы екенін, «ол жазбаған бөліктермен қабаттасуы мүмкін» деп, ал Марлоудың басқа сегменттердің авторы екенін көрсетеді.

Талдау 13-сахнаның басындағы сөйлемді Шекспир жазғанын растайды: аспанның кенеттен қараюы француз лагерінде қорқыныш тудырып, король Жан: «Кенет қараңғылық аспанды қаптады...» — дейді.

Талдау пьесаның соңғы сахнасындағы сөйлемді Марлоу жазған деген қорытындыға келеді: «Қанды Марстың ұлы қызметшісі, / Француздың қасіреті және елінің даңқы».

Грейтли-Хирш: «Дәлелдердің ерекше сенімді болуының себебі — біз бір ғана сөздік параллельге немесе статистикалық тестке сүйенбейміз. Тілдің әртүрлі ерекшеліктерін қарастыратын талдаудың түрлі формалары пьеса ішінде Марлоудың жазуын Шекспирдің жазуынан қайта-қайта ажырата алған сияқты», — деді.

Зерттеу осы жылдың соңында Shakespeare Quarterly журналында жарияланады. Шекспирдің ерте мансабы туралы түсініктер Лохнейннің осы аптада Princeton University Press баспасынан шығатын «Отыз жастағы Шекспир» атты жаңа кітабында да қарастырылады.

Лохнейн сондай-ақ драматургтің туған жері Кентербериде Марлоудың өмірі мен заманы туралы көрме ұйымдастырды. «Марлоудың қалыптасуы» атты көрме Beaney House of Art & Knowledge мекемесінде 22 қарашаға дейін жалғасады.