Қазақстанның Төтенше жағдайлар министрлігі сел ағыны қаупі туындаған кездегі мінез-құлық ережелерін еске салды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Ведомствоның айтуынша, сел ағыны – таулы жерлерде кең таралған, үлкен күші бар стихиялық құбылыс.
Сел қаупінің белгілеріне ұзаққа созылған немесе қатты нөсер жаңбырлар, сел қаупі бар өзендердің жоғарғы ағысында ауа температурасының күрт және ұзақ уақытқа көтерілуі жатады, бұл мореналық көлдердің толып кетуіне және олардың жарылу қаупіне әкелуі мүмкін. Сондай-ақ, өзендегі су деңгейінің күрт төмендеуі немесе көтерілуі және судың лайлылығының артуы қауіпті білдіруі мүмкін.
Жақындап келе жатқан сел ағыны туралы хабарланғанда немесе оның алғашқы белгілері пайда болғанда, мүмкіндігінше тезірек үй-жайдан шығып, айналаңыздағыларға қауіп туралы ескертіп, қауіпсіз жерге бару қажет.
Үйден шықпас бұрын МЧС пештерді сөндіруді, газ шүмектерін жабуды, жарықты өшіруді және электр құрылғыларын ажыратуды ұсынады, бұл өрт қаупін азайтуға көмектеседі.
Егер үй қауіпті аймақта орналасқан болса, алдын ала эвакуация кезінде алу қажет құжаттардың, мүліктің және дәрі-дәрмектердің тізімін жасау керек. Құнды заттар, жылы киімдер, азық-түлік, су және дәрі-дәрмек қорын алдын ала арнайы рюкзакқа немесе чемоданға салу қажет.
Сел өткеннен кейін қайталанатын сел ағындарынан, беткейлердің сырғуынан, үзілген және салбырап тұрған электр сымдарынан, сондай-ақ зақымдалған газ магистральдарынан сақ болу керек.
Сел қаупі бар өзендердің арналарына жақын жерде тұратын тұрғындар мен жұмысшыларға МЧС құзырлы органдардың хабарламаларын мұқият тыңдауды ұсынады. Сел шығарындылары қаупі туындағанда және ескерту сигналынан кейін құжаттар мен құнды заттарды алып, алдын ала белгіленген бағыттар бойынша дереу эвакуациялану қажет.
Қозғалыс бағыттары мен жиналу пункттерін аудандық төтенше жағдайлар бөлімдерінен және тұрғылықты жері бойынша нақтылау керек.
МЧС сондай-ақ сел қаупі бар бассейннің жоғарғы ағысында қатты нөсер жаңбыр жауған кезде сел қаупі бар арнадан кету керектігін еске салды. Сел қаупі бар арналардың жанында, көлдің тік жағалауларында және олардың астында демалуға тоқтауға болмайды.
Қозғалыстағы сел ағынына 50-70 метрден жақындауға болмайды. Сондай-ақ тік жартастар мен тік беткейлердің жанында тоқтаудың қажеті жоқ: сел өткен кездегі дірілден опырылу немесе тас құлау болуы мүмкін.
Сел ағынының белгілері анықталған кезде дереу арнадан мүмкіндігінше алыс, тау беткейлерімен жоғары көтерілу керек. Сел көшкіні өткеннен кейін сел арнасына түсуге болмайды.
Бұған дейін «Курсив» премьер-министр Олжас Бектеновтің ағымдағы гидрологиялық жағдай бойынша кеңес өткізгенін жазған болатын. Үкіметтің мәліметінше, су деңгейлері қалыпты шектерде, алайда тәуекелдері жоғары аймақтарда МЧС күштері күшейтіліп, тәулік бойы мониторинг ұйымдастырылған.