Румыниядағы 100-ден астам аурухана 2024 жылғы ақпандағы ауқымды кибершабуыл кезінде интернеттен ажыратылып, қалам мен қағазға көшуге мәжбүр болды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Хирург Оана Гойдеску өз ауысымы кезінде ауруханаға кибершабуыл жасалғанда жұмыс істеп жатқан. Қылмыскерлер танымал медициналық бағдарламалық жасақтама арқылы Румыния бойынша таралып, ауруханалардың компьютерлік желілерін зақымдаған. Бұл дүниежүзілік денсаулық сақтау жүйесіне жасалған ең ауыр шабуылдардың бірі болды.

Румынияның ұлттық киберқауіпсіздік орталығы (DNSC) басшысы Дан Чимпян қиын шешім қабылдады: 100-ден астам ауруханаға интернеттен ажырату туралы бұйрық берілді. Бұл әрекет хакерлерді тоқтатып, шабуылдың ауқымын анықтауға уақыт берді. Алайда бұл қосылған құрылғылардың, электрондық пошталардың және веб-шолғыштардың жұмысын тоқтатты.

Медицина қызметкерлері қалам мен қағазға көшуге мәжбүр болды. Олар пациенттерді қорғау үшін уақытша шешімдерді ойлап тапты. Бұл әрекеттер халықаралық деңгейде дағдарысты басқару үлгісі ретінде бағаланды.

Хирург Оана Гойдеску Бузэу ауруханасында жұмыс істеп жатқанда, шабуылдаушылар Бухаресттегі RSC бағдарламалық жасақтама компаниясына еніп, кеңінен қолданылатын Hippocrates медициналық жүйесін зақымдағаны туралы хабарлама келді. «Бұл өте жағымсыз тәжірибе болды, өйткені IT жазба тек пациенттер тізімі емес. Әр пациент үшін біз зертханалық сынақтарды, радиологияны, дәрі-дәрмектерді және жабдықтарды сұраймыз. Мұның бәрі жоғалды», - деді ол.

Hippocrates жүйесі дәрігерлер, медбикелер және хирургтар тарапынан қабылдаудан бастап жалақыға, дәріхана логистикасына және сынақ нәтижелеріне дейін басқару үшін қолданылады. Шабуылдаушылар BackMyData деп аталатын ransomware штаммын таратқан. Файлдар шифрланып, биткоинмен төлем талап етілген.

Питешти балалар ауруханасының қызметкерлері жексенбі күні таңертең алғашқы қателіктерді байқаған. Дүйсенбі күні таңертең көптеген ауруханалар Hippocrates жүйесінің жұмыс істемейтінін хабарлаған.

Ауруханалар офлайн режимде болған кезде, киберсарапшылар Hippocrates өндірушісімен бірге жұмыс істеп, қанша жүйенің зақымдалғанын анықтап, хакерлерді шығарып тастаған. Аурухана дәрігерлері пациенттерді қорғау үшін уақытша шешімдерді ойлап тапты. «Жүйе тез жөнделмейтінін көргенде, біз әр пациентті тіркеу үшін офлайн әдісті әзірледік», - деді Кэрол Давила ауруханасынан Влад Паич. «Біз зертханадан нәтижелерді қағазға беруді сұрадық. Күтімге әсер етпеу үшін Excel және басқа офлайн құралдарды қолдандық».

Кибертергеушілер түн бойы жұмыс істеп, 26 аурухананың BackMyData жұқтырғанын анықтады. Келесі күні жұқтырылмаған ауруханалар қосымша қорғаныспен қайта қосылды.

DNSC медианы ауруханалармен және жұртшылықпен байланысу үшін қолданды. Жұртшылыққа ауруханаларға қажет болмаса бармау туралы хабарлама жіберілді. Бірақ күту залдары әлі де толып, Гойдеску кейбір науқастардың ашуын қызметкерлерге шығарғанын айтты. «Бізден «Анаң болса ше?» деп сұрады. Олардың ашулануына құқығы бар, бірақ біз кінәлі емес екенімізді түсіндіруге тырыстық», - деді ол.

Тағы бір маңызды хабарлама - ауруханалар хакерлерге хабарласпауы немесе төлем жасамауы керек. Шабуылдаушылар 160 000 еуро (138 000 фунт; 183 000 доллар) биткоинмен талап еткен, бірақ ұлттық деңгейде төлемеу туралы шешім қабылданған.