Rio Tinto тау-кен компаниясы Батыс Австралияның Пилбара аймағына улы құрбақаның (cane toad) жетуін тоқтату үшін миллиондаған доллар бөліп отыр. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Компания Перттегі Кертин университетімен және басқа да серіктестермен бірлесіп, зиянкестің оңтүстікке қарай жылжуын болдырмау үшін «құрбақаны ұстап тұру аймағын» (toad containment zone) салуға 28 миллион австралия долларын (14,5 миллион фунт стерлинг) жұмсайды.
Құрбақа Rio Tinto бизнесіне тікелей қауіп төндірмесе де, ол жергілікті жануарлар үшін өлімге әкелетін токсиндер шығарады және Пилбара экожүйесіне қауіп төндіреді.
Бұған дейін Rio Tinto Пилбарада темір рудасының үстінде орналасқан екі қасиетті абориген жартас баспаналарын қиратқаны үшін сынға ұшыраған болатын. Бұл шешім компанияның бұрынғы бас директорын қызметінен айырды, кең ауқымды наразылық тудырды және Rio Tinto-ны жергілікті халықтармен сенімді қалпына келтіруге міндеттеді.
Ұсынылып отырған қоршау аймағы туралы Австралияның Ньянгумарта Варран абориген қорғалатын аумағындағы рейнджер Роберта Хантер былай деді: «Құрбақалар суды және жануарларды жояды. Құрбақалар біздің жерімізге жақындаған кезде, біз оларды тоқтату үшін сол жерде болғымыз келеді, өйткені біз жердің қиратылғанын қаламаймыз».
Жоспар бойынша, Үлкен құмды шөл мен Үнді мұхиты арасындағы 7500 шаршы шақырым (2895 шаршы миль) жерде бөгет салып, құрбақаның су көздеріне қол жеткізуін тоқтату көзделіп отыр. Құрғақ айларда құрбақа тірі қалу үшін бірнеше күн сайын су ішуі керек. Табиғи су көздері болмаған жағдайда, ол әдетте мал мен суару үшін пайдаланылатын жасанды су нүктелеріне сүйенеді.
Қаржыландыру құрбақаның бөгеттерге, су қоймаларына немесе басқа да жер деңгейіндегі су көздеріне қол жеткізуін тоқтатуға жұмсалады. Бес жылдық жоба 2027 жылы басталады.
Егер құрбақа Пилбараға жетсе, бірқатар жергілікті түрлер қауіпке ұшырайды. Олардың қатарында саны азайып бара жатқан солтүстік куолл, гоанна кесірткесі және елес жарқанаты бар.
Құрбақалар Австралияға 1935 жылы қант қамысы саласындағы қоңыздармен күресу үшін әкелінген. Австралия үкіметінің мәліметінше, содан бері олар елдің солтүстік ландшафты бойымен батысқа қарай жылына 40-60 шақырым жылдамдықпен баяу жылжуда. Құрбақаларды бақылайтын жыртқыштар немесе аурулар жоқ, олар өздерін умен қорғайды.
Кертин университетінің профессоры Бен Филлипстің айтуынша, шара қолданылмаса, құрбақалар Пилбараға жиырма жыл ішінде жетеді. Ол: «Құрбақаны ұстап тұру аймағы — әлемдегі ең қауіпті инвазивті түрлердің бірін тоқтатып, аймақтың бірегей жабайы табиғатын қорғауға өмірде бір рет берілетін мүмкіндік», — деді.