Қытайлық инвесторларға тиесілі «Жетісу Вольфрамы» компаниясы Алматы облысындағы Богутин кен орнында вольфрам кенін өндірумен айналысады. Компания 2025 жылдың қорытындысы бойынша 11,1 млрд теңге пайда тапқан, ал 2024 жылы 5,1 млрд теңге шығын болған. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Вольфрам өндірушінің 2025 жылғы табысы 71,1 млрд теңгеге жетті (2024 жылы ол мүлдем болмаған). Компанияны Се Венбо басқарады. 2025 жылдың соңында компанияның бөлінбеген пайдасы 195,6 млн теңгені құрады, ал 2024 жылдың соңында жинақталған шығын 10,9 млрд теңге болған.
Есептілікке сәйкес, 2025 жылдың соңында «Жетісу Вольфрамы» акцияларының 97% «Арал Кеген» компаниясына тиесілі болды. «Арал Кеген» серіктестері Лю Личиан (0,01%) және Jiaxian International Resources Investment S.a.r.l. (Люксембург, 99,99%). Jiaxian International Resources Investment S.a.r.l. аналық компаниясы Jiaxian International Resources Investment Ltd. (Гонконг, ҚХР). Жариялау кезінде серіктестер бірдей.
«Жетісу Вольфрамы» Алматы облысы Еңбекшіқазақ ауданы Нұра ауылында тіркелген. Компания 2025 жылдың екінші тоқсанында вольфрам өнімдерін коммерциялық өндіруге және сатуға кірісті. Компанияның Богутин кен орнында вольфрам кендерін өндіруге 2015 жылғы 2 маусымдағы келісімшарты бар. Құжат қосымшаларды ескере отырып, 2040 жылға дейін жарамды.
Бұған дейін компания вольфрам концентратын өндіру бойынша тау-кен байыту кешенінің құрылысын аяқтаған. 2025 жылдың соңында компанияда 335 адам жұмыс істеді, бір жыл бұрын 288 адам болған. 2024 жылы компания өндірісті бастауды 2024 жылдан 2025 жылға ауыстыру туралы келісімшартқа қосымша жасады.
Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігімен (қазір өнеркәсіп және құрылыс министрлігі) меморандумға сәйкес, компания Богутин кен орнын игеруге $450 млн инвестициялауға міндеттенді, оның ішінде $330 млн 65% вольфрам концентратын өндіретін тау-кен байыту комбинатының құрылысына, $20 млн қуаттарды жаңғыртуға, бұл ГОК іске қосылғаннан кейін екінші жылы кәсіпорынның қуатын жылына 4,5 млн тоннаға дейін арттыруы тиіс, және $100 млн 65% концентратты аммоний паравольфраматына терең өңдеуге, бұл процестің экономикалық орындылығына байланысты.
Компания 2025-2026 жылдары жабдықтарды жаңғыртуды жүргізуді, ал 2026-2028 жылдары аммоний паравольфраматын өндіретін фабриканы іске қосуды жоспарлаған. Гонконг қор биржасындағы алғашқы сауда күні Қазақстанда вольфрам өндіретін Jiaxin International Resources Investment (Jiaxin) акциялары IPO-дан кейін 159,9%-ға өсті.
Вольфрам берік және жоғары жылдамдықты аспаптық болаттарды, сондай-ақ ұңғымаларды бұрғылауға және металдарды өңдеуге қолданылатын өте қатты қорытпаларды өндіруде қолданылады. Вольфрамнан шамдардағы қыздыру жіптері мен спиральдары, аргонды-доғалық дәнекерлеуге арналған балқымайтын электродтар, сондай-ақ рентген түтіктерінің катодтары мен бөлшектері жасалады. Металл 3000°C-қа дейін қыза алатын жоғары температуралы вакуумдық пештерде қыздыру элементі және жылу экраны ретінде қолданылады. Сонымен қатар, вольфрам броньды оқ-дәрілерді, танк бронясын, қарсы салмақтар мен зымырандардағы тұрақтандырғыштарды және басқа да өнімдерді жасау үшін қолданылады.
Қытайдан басқа, Қазақстанда вольфрам өндіру нарығында ірі ойыншы АҚШ болып отыр. АҚШ пен Еуропалық Одақ тарихи түрде экспортының 80% ҚХР-ға тиесілі болған «сыни минералдар» бойынша қалыптасқан жағдайды өзгертуге тырысуда. Осыған байланысты американдық және еуропалық компаниялар Қазақстанда мұндай металдарды өндіру мүмкіндігін беретін жобаларды жүзеге асыруда.
Мысалы, Cove Kaz Capital Group LLC 2026 жылдың мамырында «Самұрық-Қазына» құрылымына кіретін «Солтүстік Қатпар» қазақстандық компаниясының жарғылық капиталындағы 70% үлесті сатып алу мәмілесін аяқтады. Бұл компания АҚШ президенті Дональд Трамптың ұлдары Дональд Трамп-кіші және Эрик Трамппен байланысты. 2026 жылдың 13 ақпанында басталған мәміле құны $114,8 млн құрады, деп хабарланған «Тау-Кен Самұрық» ұлттық компаниясының («Самұрық-Қазына» құрылымына кіретін «қызы») 2025 жылғы қаржылық есептілігінде.