Қытайлық диссидент Дун Гуанпин резеңке қайықпен 40 сағат бойы теңіз арқылы қашып, Оңтүстік Кореяға жетіп, кейін Канадаға қоныстанды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
68 жастағы Дун Гуанпин Қытайдың Шаньдун провинциясынан шығып, 300 шақырымнан астам жол жүріп, 27 мамырда Корей суларында жағалау күзеті мен балықшылармен құтқарылды. Ол Оңтүстік Кореяда қысқа уақыт ұсталып, кейін Канадаға қоныстанды, онда оның отбасы тұрады.
«Мен Қытайда ешқашан өмір сүре алмаймын», - деді Дун BBC-ге Торонтодан бейнеқоңырау арқылы. «Егер мен кетпесем, өмірімнің соңына дейін тыныштық таппаймын. Мен Қытай Коммунистік партиясына кете алатынымды көрсетуім керек еді. Олар мені тоқтата алмайды, олар мені басқара алмайды».
Қытай Сыртқы істер министрлігінің өкілі BBC-ге Қытай үкіметі «азаматтарының елге кіруі мен шығуын заңға сәйкес реттейтінін және Қытай азаматтары Конституция мен заңды сақтауы керек» деп мәлімдеді.
Дун бұрынғы полиция қызметкері және адам құқықтары жөніндегі белсенді, ол өз белсенділігі үшін Қытайда бірнеше рет түрмеге жабылған. 1999 жылы ол 13 жыл қызмет еткеннен кейін полициядан жұмыстан шығарылды, себебі ол Тяньаньмэнь қырғынының 10 жылдығын еске алуға арналған петицияға қол қойды. 2001 жылы ол «мемлекеттік билікті құлатуға шақырғаны» үшін үш жылға бас бостандығынан айырылды. 2014 жылы ол тағы да Тяньаньмэнь шарасына қатысқаны үшін түрмеге жабылды, деп хабарлайды Amnesty International.
Дун бұрын Қытайдан төрт рет қашуға әрекеттенген, бірақ әр жолы қайтарылған. «Бірақ мен әрқашан бір сенімді ұстандым: мен бос әлемге шығуым керек», - дейді ол.
2015 жылдың қыркүйегінде ол әйелі мен қызымен Бангкокқа сапар шекті, онда олар БҰҰ-дан босқын мәртебесін алып, Канадаға қоныстануға рұқсат алды. Бірақ олар Канадаға кетуге бірнеше күн қалғанда, Тай билігі Дунды Қытайға депортациялады, онда ол «мемлекеттік билікті құлатуға шақырғаны» және «мемлекеттік шекарадан заңсыз өткені» үшін үш жарым жылға сотталды.
2019 жылы босатылғаннан кейін ол Тайвань аралына қарай жүзіп қашуға тырысты, бірақ қытайлық балықшылар оны ұстап алып, полицияға тапсырды - және оған елден шығуға тыйым салынды. 2020 жылы ол Қытайдан қашып, Вьетнамға кірді. Ол Ханойда екі жыл жасырынып тұрды, бірақ ақыры Қытайға депортацияланып, бір жылға жуық түрмеге жабылды. 2023 жылы ол түрмеден қайта босатылды.
Бұл сәтсіз әрекеттер Дунның шешімін нығайтты. Ол Сары теңіз арқылы 300 шақырымнан астам жол жүріп, Оңтүстік Корея жағалауымен Жапонияға жетуді жоспарлады. «Бұл өте қауіпті маршрут, тәуекелдер өте жоғары, мен өмірімді қатерге тігетінімді білдім», - деді ол.
Осы жылдың мамырында бірнеше сағаттық жүзу тәжірибесімен Дун Вэйхайдан (Шаньдун) ұзындығы 3,3 метрлік резеңке қайықпен қозғалтқышпен сапарға шықты. Нашар ауа райы оны Оңтүстік Кореяға бағытты өзгертуге мәжбүр етті. Ұзақ сағаттар оны бас айналып, шаршатты. Бір сәтте ол ұйықтап кетіп, үлкен жүк кемесінің жанынан өтіп бара жатқанын көрді. «Егер мен тағы 20 секунд ұйықтасам, соған соғылар едім», - деді ол.
25 мамырда сағат 20:30 шамасында ол жақын жерде балықшыларды көріп: «Көмектесіңдер! Полиция шақырыңдар!» деп айқайлады. Ол ақыры Оңтүстік Кореяның Тэан уезінде жағаға шығарылды. Дун Инчхондағы босқындар орталығына жіберіліп, кейін Канадада саяси баспана алды.
Бұл Қытайдан теңіз арқылы Оңтүстік Кореяға қашқан алғашқы диссидент емес. 2023 жылы тағы бір қытайлық белсенді Квон Пён су шаңғысымен Оңтүстік Кореяға қашып, бастапқыда иммиграциялық айыппен ұсталып, кейін АҚШ-қа қоныстанды.