Қытайдың астанасы Бейжіңнің шетінде тұратын 91 жастағы Ян жалғыздықтан қатты зардап шеккенін айтады. Күйеуі қайтыс болғаннан кейін ол тіпті өз еркімен эвтаназия жасау мүмкіндігін ойластырғанын мойындады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
«Ең үлкен қиындық — жалғыздық. Кейде біреумен сөйлескім келгенде теледидармен сөйлесетінмін», — дейді Ян. Глаукомамен ауыратын, көру қабілеті нашарлаған ол тіпті кондиционердің басқару тетіктерін реттеу сияқты қарапайым әрекеттерді де жасай алмаған.
Янның жағдайы Қытай қалаларында жиі кездеседі. Гонконгтағы Қытай университетінің доценті Тереза Куанның айтуынша, бұл «қоғам құрылымы мен адамдардың өзара әрекеттесу тәсілдерімен одан әрі ушығады». Оқшауланудың көптеген себептері бар: ауылдық мигранттар экономикалық мүмкіндіктер іздеп, тығыз байланысқан қолдау желілерін тастап, жалғыздық пен белгісіздік басым қалаларға көшеді, немесе түлектер жұмыс іздеп елдің екінші шетіне кетеді.
Осы олқылықтарды толтыру үшін «жалғыздық индустриясы» пайда болды. Янның өмірін Ван Инвэй мен оның электр скутеріндегі жеткізу тобы өзгертті. Олар күніне екі рет ыстық тамақ әкеледі, бірақ көмектері одан әлдеқайда кең.
«Біз өзімізді қауымдастық балалары деп санаймыз. Бұл қарттардың орнына өзіңді қою және олардың қажеттіліктерін мұқият ескеру дегенді білдіреді», — деді Инвэй BBC-ге. «Мысалы, олар лайлы және әктасқа толы ағын суды ішуі мүмкін. Мен бұл мәселені сүзгіш су құбырымен шеше аламын. Осындай кішкентай нәрсе оларды әлдеқайда бақытты етеді. Мүмкін олар жабдықтары бұзылғандықтан душ қабылдай алмайды. Мен қосалқы бөлшек сатып алып, ауыстырамын, сонда душтары жұмыс істейді». Ол қосты: «Қарттар бізге өз балаларындай қарайды, біз оларға өз ата-аналарымыздай қараймыз».
Инвэйдің қызметтері күтуші жалдау бағасының жартысынан азын құрайды. Бұрынғы ұялы телефон сатушысы өз компаниясын қарттардың қарттар үйіне көшпей үйде қалуына көмектесу үшін ашқан. Ол бұған Альцгеймер ауруына шалдыққан қайын атасы қарттар үйіне баруға мәжбүр болғаннан кейін шабыттанды. Инвэй сол жердегі жағдайлардың тым нашар екенін сезіп, басқалардың мұндай мекемелерден мүмкіндігінше ұзақ уақыт бойы аулақ болуын қамтамасыз еткісі келді.
Оның шағын бизнесі қазір төрт адамды жұмыспен қамтиды, бірақ сұраныс өскен сайын кеңеюі мүмкін екенін айтады. Бұл сектордың көлемі туралы нақты деректер әлі де жеткіліксіз, бірақ операторлардың айтуынша, ол соңғы жылдары күрт өскен. Sinolink бағалы қағаздар компаниясы 2025 жылы оны шамамен 7,4 миллиард долларға бағалады. Заманауи өмір салтының траекториясын ескерсек, бұл тек өседі деп күтілуде.
Бейжіңнің солтүстік шетінде тұратын Инвэйдің тағы бір клиенті Чжэн Жуйчжи оны есік алдында үлкен күлкімен қарсы алды. 75 жастағы, ұлы екі сағаттық жерде тұратын әйел BBC-ге: «Зейнеткерлікке шыққаннан кейін басқалармен араласу мүмкіндігім аз», — деді. Ол жақында алған жарақатынан айығып жатқан, бұл күнделікті істерді қиындататынын айтты.
Бірақ ол «қымбатты балам» деп атайтын Инвэйдің келуі оның көңіл күйін көтерді. Ол оған: «Мен сені 'қымбатты балам' деймін, өйткені сені қатты жақсы көремін. Сені шын жүректен жақсы көремін. Сондай-ақ сені бағалаймын және сенемін. Сен маған көмектескенде, менде ешқандай алаңдаушылық немесе қорқыныш жоқ», — деді.
Алайда бұл сектордағы қызметтер үйге барумен шектелмейді. Мысалы, 23 жастағы Лю Яньянь «медициналық ілеспе» болып жұмыс істейді. Ол клиенттерді дәрігерге апару, немесе қалалық ауруханалардан талдау нәтижелерін немесе дәрі-дәрмектерін алу сияқты қызметтер көрсетеді. Бұл ауруханалар өте үлкен және бюрократиялық болуы мүмкін.
«Менің кейбір клиенттерім — мансап құру үшін Бейжіңге келген 20 жастағы адамдар. Олардың мұнда достары болмауы мүмкін немесе қытай мәдениетіндегі әлеуметтік өзаралық тұжырымдамасына байланысты әріптестерінен ілесіп баруды сұрауға ыңғайсыздануы мүмкін», — деді ол. «Егер мен сені дәрігерге тегін апарсам, кейін сен маған тамақ немесе кино билетін сатып алуға міндетті сезінуің мүмкін». Осыған байланысты, ол қазіргі қытай қоғамында өзін оқшаулауды ұнататын адамдар көп екенін айтты. «Сондықтан олар ауруханаға бару үшін мен сияқты біреуді жалдайды. Егер олар жалғыз барса, қорқыныш немесе алаңдаушылық сезінуі мүмкін».