Қытайдың Тынық мұхитындағы зымыран сынағы халықаралық құқыққа сәйкес келмеді және көршілес елдерге «жеткіліксіз хабарландырумен» жүргізілді, деп мәлімдеді АҚШ пен Австралия, халықаралық айыптаулар күшейіп келеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Бірақ Қытай үкіметінің өкілі сынақты «қауіпсіз» және «әдеттегі» әскери жаттығудың бөлігі деп мәлімдеп, сыншыларды «оны асыра түсіндірмеуге» шақырды.

Қытайдың мемлекеттік ақпарат агенттігі Синьхуа сынақ әскери-теңіз флотының «стратегиялық ядролық сүңгуір қайығынан» «жалған оқтұмсығы бар стратегиялық зымыранды» ұшыруды қамтығанын хабарлады.

Қытай Сыртқы істер министрлігінің өкілі Мао Нин, ресми үкімет сайтында жарияланған аударма нұсқасы бойынша, сынақ ұшыру «Қытайдың жыл сайынғы әскери жаттығуларының әдеттегі бөлігі, халықаралық құқық пен тәжірибеге сәйкес жүргізілді және ешқандай нақты елге немесе нысанаға бағытталмаған» деді.

«Тиісті елдерге алдын ала хабарланды және бұл халықаралық құқық пен тәжірибеге сәйкес келеді. Ұшыру әрекеті бүкіл уақыт бойы қауіпсіз, жүйелі және кәсіби түрде жүргізілді. Біз тиісті елдердің оны асыра түсіндірмеуін үміт етеміз», — деді ол.

Бірақ АҚШ Мемлекеттік департаментінің өкілі Қытайды «барлық континентаралық баллистикалық зымырандар мен ғарыштық ұшырулар үшін тұрақты хабарландыру келісіміне» міндеттенуге шақырды.

Австралияның кабинет министрі, қорғаныс өнеркәсібі және Тынық мұхиты аралдары істері жөніндегі министр Пэт Конрой бұл мәлімдемелерге қарсы шықты. ABC радиосына берген сұхбатында Конрой Қытайдың ұшыру халықаралық құқыққа сәйкес келеді деген мәлімдемесіне қатысты: «жоқ, олай емес, шынын айтқанда», — деді.

«Бұл тұрақсыздандыратын оқиға болды және Тынық мұхиты мен Азия елдерінің сынына ұшырады. Екіншіден, бұл баллистикалық зымыран сынау туралы Гаага конвенциясына сәйкес келмейді, ол көбірек хабарландыру және елдерге көбірек ақпарат беруді талап етеді», — деді ол.

«Біз Қытайды Гаага конвенциясын сақтауға шақыра береміз, ол мұндай сынақтарды қалай жүргізу керектігі туралы нұсқаулар береді».

Конрой Австралияның Қытайға министрлік деңгейде наразылық білдіргенін айтпады, бірақ елдер «байланыста болды» деді.

Ол сондай-ақ Қытайды сынақ туралы «жеткіліксіз хабарландыру» үшін сынға алды, хабарландыру ұшыру расталғанға дейін бірнеше сағат бұрын ғана келгенін растады. Австралия үкіметінің министрлері Пенни Вонг пен Ричард Марлс Қытайдан келген ескертулерді ұшыру болғанға дейін қысқа уақыт бұрын ғана жариялады.

Синьхуа ҚХР ӘТФ мәлімдемесінде зымыран «Тынық мұхитының тиісті ашық теңізіне қарай» ұшырылғанын және «белгіленген су аймағына дәл қонғанын» хабарлады, бірақ нақты орнын көрсетпеді.

Тайвань Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің бас хатшысы Джозеф Ву әлеуметтік желіде зымыранның жолы Қытайдың оңтүстік-шығысына қарай, Филиппиндер үстінен өтіп, Микронезия мен Палауды басып, Наурудан оңтүстікке қонғанын көрсететін картаны жариялады.

«Бұл Үнді-Тынық мұхиты аймағын тұрақсыздандыратын арандату. Қытай тағы да өзінің аймақтағы бұзақы екенін дәлелдеді», — деп жазды ол.

Марлс Австралияның зымыран сынағының орны туралы қандай ақпараты бар екенін айтудан бас тартты, бірақ оның Австралияға «өте жақын емес» екенін мойындады. Ол сондай-ақ Қытайдың мүмкіндіктеріне алаңдаушылық білдірді.

«Біз көріп отырғанымыз — Қытайдың ұзақ қашықтықтағы зымыран сынағы, оны Қытайдың өзі ядролық қаруға қабілетті деп атайды. Ол сүңгуір қайықтан ұшырылды, бұл да осындай салдарға ие», — деді ол ABC телеарнасына.

«Бұл Қытайдың ядролық қаруды орналастыру мүмкіндігі бойынша әлдеқайда үлкен ауқымды көрсетуі».

«Қытайға қатысты біздің негізгі мәселеміз — біз Қытайдың өте күрт әскери құрылысын стратегиялық сенімділіксіз көріп отырмыз. Олардың неліктен мұндай мүмкіндіктерді жасап жатқанына ешқандай түсініктеме жоқ және бұл түбегейлі тұрақсыздандырады».