Қытай Палаудағы жыл сайынғы Тынық мұхит аралдары форумында Тайваньның қатысуына байланысты 'елеулі алаңдаушылық' білдіріп, 'салдарлар' болатынын ескертті. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Дүйсенбіде демократиялық басқарылатын арал форумның ашылу рәсіміне қатысқаннан кейін Қытай ескерту жасады. Қытай Тайваньды өз аумағы деп санайды, ал Қытай-Тайвань қарым-қатынастары аймақтық бірлікті көрсетуге арналған жиында айтарлықтай орын алды.
'Әрқашан салдарлар болады', - деді Қытайдың Тынық мұхит аралдары істері жөніндегі арнайы өкілі Цянь Бо Тайваньның іс-шараға қатысуы туралы. 'Бұл қауіп емес', - деді ол, салдарлардың не болатынын нақтыламай.
'Бұған бәрі қарсы, сондықтан бұл болмауы керек еді. Біз мұны істеу өте орынсыз деп санаймыз', - деді ол дүйсенбіде Палаудағы ашылу рәсімінен кейін журналистерге. Палау - Тайваньмен дипломатиялық байланысын сақтап отырған 500-ден астам аралдан тұратын архипелаг.
Аустралияның премьер-министрі Энтони Альбанезе журналистердің қытайлық елшінің мәлімдемесі туралы сұрағына: 'Тынық мұхит аралдары форумы мұнда не болатынын анықтайды, басқа ел емес' деп жауап берді.
'Бұл ең алдымен Тынық мұхит отбасының жиналысы ... және мен осы қарым-қатынасты асыға күтемін', - деді ол.
Жаңа Зеландияның сыртқы істер министрі Уинстон Питерс бұл пікірді қолдап, топтың өзінен тыс елдерден нұсқау алмайтынын айтты.
Тайваньның сыртқы істер министрі Линь Чиа-лун дүйсенбіде: 'Тайвань Тынық мұхиттағы серіктес ретінде қызмет етуді мақтан тұтады, бәрімен бірге тұрып, Тынық мұхитты гүлденген және бейбіт ету үшін бірге жұмыс істей береді' деді.
Линь Чиа-лун форуммен қатар өтетін кездесулер мен қосымша іс-шараларға шақырылды. Тайвань Қытай сияқты форумның ресми диалог серіктесі емес, бірақ даму серіктесі болып табылады. АҚШ, ЕО, Ұлыбритания, Канада, Үндістан және Жапония да форумның 21 диалог серіктесінің қатарында.
Қытай Тайбэймен ресми байланысы бар Тынық мұхит аралдары елдерінің санын біртіндеп азайтты, қазір тек үшеуі қалды: Палау, Тувалу және Маршалл аралдары.
Аустралия, Жаңа Зеландия және Тынық мұхит аралдары елдерін қамтитын 18 мүшелі топтың көшбасшыларынан Фиджи, Вануату, Самоа, Соломон аралдары және Кирибати көшбасшылары жиынға қатыспады. Олардың орнына министрлер қатысуда.
Қытай Аустралияның ең ірі сауда серіктесі, бірақ Канберра Бейжіңнің Тынық мұхиттағы ықпалының кеңеюіне алаңдап, аймақтағы тұрақты әскери қатысуын болдырмау үшін арал елдерімен қауіпсіздік және даму байланыстарын күшейтті.
Аустралия, Жаңа Зеландия және АҚШ Оңтүстік Тынық мұхитты өз ықпал аймағы деп санап келеді. Осы күш-жігердің соңғы белгісі ретінде Жаңа Зеландия мен АҚШ саммит кезінде сейсенбіде жарияланған бірлескен мәлімдемеде Кук аралдарындағы Екінші дүниежүзілік соғыс портын ірі жаңартуды бірлесіп қаржыландыратынын айтты.