Қытайдың қор нарықтары соңғы айларда жасанды интеллекттің болашағына қатысты алаңдаушылықтың күшеюінен триллиондаған доллардан айырылды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Шанхай қор биржасындағы технология және инновация компанияларын бақылайтын STAR 50 индексі маусымнан бері 40%-ға құлдырады. Ірі компаниялардың басқа индекстері сол кезеңде шамамен 20%-ға төмендеді. Bloomberg деректеріне сәйкес, бұл күрт құлдырау мамырдан бері қытай қор нарығынан 2,4 трлн долларды жойды.
Goldman Sachs мәліметінше, AI акциялары Қытай мен Гонконгтегі қор нарығы құнының 40%-дан астамын құрайды, яғни құнның кез келген төмендеуі бүкіл ішкі нарыққа әсер етеді. Бұл құлдырау үкіметтің технология салаларын, әсіресе AI қуатын пайдаланатындарды қолдауға барынша күш салғанына қарамастан, ішкі экономиканың өсіп келе жатқан нарықты ұстап тұруға қуаты жетпейтінін көрсетеді.
Қытай үкіметі AI-ға үлкен инвестиция салды, оның ішінде осы айда отандық әзірлеушілерге ақша құя бастаған 60 млрд юаньдық мемлекеттік AI инвестициялық қоры бар. Алайда қытай тұтынушылары экономиканың көптеген салаларында, соның ішінде технологияда, ақшаларын жұмсауға құлықсыз болып шықты, сондықтан көптеген технологиялық компаниялар пайда табуға қиналады.
Пайданың жоқтығы сатылымның бірнеше себептерінің бірі. Тағы бір себеп – Батыс елдерінің, әсіресе АҚШ-тың қытай технологиясына тыйым салуды кеңейту қаупі. «Биыл пайда маржасы күткендей емес. АҚШ мөлшерлемелерді көтеруде. Ал Қытайдың ішкі сұранысы өте әлсіз», – деді Eurasia Group-тың Қытай жөніндегі директоры Дэн Ван. Ол технологиялық компаниялар арасында мемлекеттік қолдау моделінің әлсіз тұтынушылық сұраныс жағдайында жұмыс істейтініне қатысты «жалпы алаңдаушылық» бар екенін айтты.
АҚШ ұлттық қауіпсіздік тәуекелдерін желеу етіп, Қытайдан гуманоидты роботтарға тыйым салды және деректер орталықтарында қытай компоненттеріне тыйым салуды қарастырып жатқан болуы мүмкін. Қытай экспортқа қатты тәуелді, ал АҚШ-тағы шектеулер отандық компанияларға зиян келтіреді, олар ел ішінде өнімдерін жеткілікті сатуға қиналады.
Қытай АҚШ-пен AI жарысында алға шығуға тырысып жатқанда, Бейжің робототехниканы – «денеге енген AI» деп те аталатын саланы – технологияны қоғамға таратудың кілті ретінде қосарлап дамытуда. Робототехника Қытайдың демографиялық мәселелерінің, мысалы, халықтың қартаюы мен жұмыс күшінің қысқаруының шешімі ретінде де қарастырылады.
Алайда робототехникаға сұранысты күнделікті тұтынушылар емес, мемлекеттік органдар мен зерттеу институттары қозғап отыр, өйткені өнімдер әлі де қымбат және үйде пайдалануға практикалық емес. Гуманоидты робототехника мен робот-иттер ойын-сауық индустриясында танымал болғанымен, үй жағдайында әлі пайдалы емес.
Қытайдың жетекші робот өндірушісі Unitree акциялары тамызда саудаға шыққаннан бері екі есеге қысқарды. «Денеге енген интеллект жаппай нарықта пайдаға айналады деп күту қиын», – деді Ван. Оның айтуынша, тар пайда маржасы, АҚШ-тағы мөлшерлемелердің өсуі және әлсіз ішкі сұраныс технологиялық компаниялар арасындағы «жалпы алаңдаушылыққа» ықпал етуде.
Қытай үкіметі жергілікті инвесторлардың ақшаларын ел ішінде салуын қалайды. Қытай соңғы айларда шетелдік инвестицияларды шектеп, 1 желтоқсаннан бастап қосымша ережелер күшіне енеді, бірақ бұл қадамдар қытай нарықтарына көбірек инвестиция әкелген жоқ.
Ван басқа технологиялық секторларда, мысалы, AI зерттеулері мен спутниктерде әлі де оптимизм бар екенін қосты; соңғысы әскери байланыстарына байланысты секторға ұзақ мерзімді мемлекеттік қолдауды білдіреді. Жалпы әлемде AI бумы кемінде тағы бір жылға созылады деп күтілуде.
Дүйсенбіде Claude чат-ботын жасаушы америкалық Anthropic AI компаниясы жоспарланған IPO алдында құжаттарды тапсырды, бұл тарихтағы ең үлкен қор нарығы дебюттерінің бірі болуы мүмкін. Компания 100 млрд долларға дейін тартады деп күтілуде. Қытайда мұндай блокбастер IPO көкжиекте жоқ. Ал инвестицияны ынталандыру үшін стимулдық шараларды енгізуге қысым болғанымен, Қытайдағы саяси тұрғыдан сезімтал кезеңде ешқандай шара жарияланбайды деп күтілуде.
Осы аптада Қытай Коммунистік партиясының жоғары лауазымды тұлғалары келесі жылғы 21-ші Партия съезіне негіз қалайтын маңызды жиналыс – бесінші пленумға жиналады. Съезд Қытай көшбасшысы Си Цзиньпинді төртінші мерзімге бекітеді деп күтілуде. Оған дейін тәуекелді немесе тұрақсыздандыруы мүмкін саяси шараларға құлық жоқ, тіпті олар экономиканы ынталандыру мүмкіндігіне ие болса да. Кез келген стимулдық шара «жоғары тәуекел» болар еді, дейді Ван. «Егер ол іске аспаса ше? Сонда сол саясатты ойлап тапқан адам жауапқа тартылар еді».