Қытай 2026 жылдың екінші тоқсанында күтілгеннен төмен экономикалық өсім көрсетті – ЖІӨ небәрі 4,3%-ға өсті, бұл рекордтық төмен көрсеткіштердің бірі болып отыр. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Бұл көрсеткіш үкіметтің 4,5% пен 5% аралығындағы мақсатынан төмен және 1990 жылдардың басында тоқсандық ЖІӨ есебі басталғаннан бергі ең әлсіз көрсеткіштердің бірі. Соңғы рет төмен өсім 2022 жылдың төртінші тоқсанында тіркелген, ол кезде ел әлі үш жылдық COVID-19 шектеулері кезеңінде болған.
Қытай Ұлттық статистика бюросы 15 шілдеде жариялаған деректер маусым айындағы ресми кедендік көрсеткіштерден кейін шықты, ол экспорттың 27%-ға өскенін көрсетті. Қарама-қайшы көрсеткіштер Қытай экономикасының тауарларын шетелге сатуға тәуелді болғанын, ал ішкі нарықта тұтынушылық сұраныс пен инвестицияны ынталандыру қиынға соғып жатқанын көрсетеді.
Маусым айында ай сайынғы автомобиль экспорты алғаш рет 1 миллионнан асты, бірақ сәрсенбідегі статистикалық есеп ішкі автомобиль сатылымының 16%-дан астамға төмендегенін көрсетті. Автокөліктерді қоспағанда, бөлшек сауда көлемі өткен айда 3%-ға өскенімен, экономистер тұтынудың тұрақты өсуі қажет екенін айтады.
Сарапшылар Қытай Коммунистік партиясының осы айдың соңында өтетін жоғары лауазымды тұлғаларының жиынында жаңа ынталандыру шаралары туралы қандай да бір нұсқау беретінін бақылап отыр. Экономистердің пікірінше, тұтынушылық шығындарды арттыру үшін кең ауқымды шаралар қажет, әсіресе экономиканы экспорттан (ЖІӨ-нің шамамен 20%-ы) қайта теңестіру қажет болса.
Сенбідегі сөзінде жетекші қытайлық экономист және Бейжіңнің жоғары басшылығының кеңесшісі Ли Даокуй жергілікті билік өкілдері өсу қозғалтқышынан тежегішке айналғанын айтты. Бейжіңдегі Цинхуа университетінің экономика профессоры Ли қаңтар мен мамыр аралығында негізгі капиталға инвестициялар (көпірлер, жолдар және инфрақұрылымға жұмсалатын шығындар) 4%-дан астамға төмендегенін атап өтті. Бұрын жылжымайтын мүлік және құрылыс Қытай экономикасының негізгі драйверлері болған. Негізгі капиталға инвестициялардың мұндай қысқаруы Қытай Халық Республикасы құрылғаннан бері тек 1961 және 1967 жылдары ғана болған.
«Бұл жинақталған теріс өсудің қарқындылығы мен ауқымы бұрын-соңды болмаған», – деді Ли, қытайлық БАҚ хабарлауынша. Жұмыссыздықпен қатар, инвестицияның төмендеуі «ең жоғары назар аударуды қажет етеді», – деп жалғастырды ол. «Егер бұл мәселелер шешілмесе, Қытайдың барлық экономикалық мақсаттары мен міндеттері қиындыққа тап болады».
АҚШ-Қытай сауда соғысы қазір бітім кезеңінде, бірақ Бейжің қарашада бітім мерзімі аяқталғаннан кейін тарифтердің қайта басталуы қытайлық экспорттаушылар мен өндірушілерге зиян тигізуі мүмкін деп алаңдайды. Сондай-ақ, әлемдік экономика АҚШ-Израильдің Иранға қарсы соғысынан қысым көруде, бұл қытайлық тауарларға жаһандық сұранысты азайтуы мүмкін. Қытай қақтығыстың экономикалық соққысын көптеген елдерге қарағанда жақсы көтерсе де (энергияның үлкен қоры және әртараптандырылған энергия көздерінің арқасында), жаһандық рецессия экспортқа бағытталған қытай экономикасына ұзақ мерзімді ауыртпалық әкеледі.
Ресми статистика бойынша, жылдың бірінші жартыжылдығындағы жалпы экономикалық өсім 4,7% құрады, бұл Бейжіңнің мақсатты диапазонына сәйкес келеді. Бұл саясаткерлерге ірі ауқымды араласу қысымын азайтуы мүмкін.