«Қазатомпром» «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ портфельдік компаниялары арасында төртінші орында қалды: 2025 жылдың қорытындысы бойынша �АК активтері 4%-ға өсіп, 4,0 трлн теңгені құрады. Өсім ұзақ мерзімді активтер есебінен болды, олардың баланстық құны 12%-ға артып, 2,4 трлн теңгеге жетті. Бұған өндіріске дайындық шығындары (+26%, 368 млрд теңге) және ассоциацияланған кәсіпорындарға инвестициялар (+27%, 276 млрд теңге) ықпал етті. Өндіріске дайындық – уран кен орындарында өндіріс инфрақұрылымын салу, оның ішінде ұңғымаларды бұрғылау, құбырлар төсеу, сорбциялық қондырғылар мен электр желілерін салу. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Ассоциацияланған кәсіпорындарға инвестициялардың өсуі негізінен француздық Orano (Қазатомпромның үлесі 49%) компаниясымен бірлескен «КАТКО» кәсіпорнының пайдасын бөлуге байланысты: кәсіпорын 113 млрд теңге пайда алып, дивидендтерге таза кірістің тек 41%-ын бөлді, қалған бөлігі капиталдандырылды.
Өндірістік компаниялардың көпшілігінен айырмашылығы, «Қазатомпромның» негізгі ұзақ мерзімді активі негізгі құралдар емес (олар 20%-ға өсіп, 272 млрд теңгені құрады), жер қойнауын пайдалану құқығы (–4%, 1,1 трлн теңге). Бұл компанияға келісімшарттар бойынша бекітілген уран көлемдерін өндіруден болашақ пайданың ақшалай бағасы. Баланстық құнның төмендеуі жоспарлы амортизацияға байланысты.
Ағымдағы активтер 3%-ға қысқарып, 2025 жылдың соңында 1,6 трлн теңгені құрады. Дебиторлық берешек екі есеге қысқарды (–50%, 340 млрд теңге), қорлар 7%-ға өсті (415 млрд теңге), ал қолма-қол ақша 18%-ға артты (347 млрд теңге). Дебиторлық берешектің азаюы компанияның 2025 жылы қазақстандық контрагенттерден қаражат алуына байланысты болды.
Дебиторлық берешектің қысқаруы компанияға көбірек инвестиция салуға мүмкіндік берді: қаржылық активтердің үлесі жыл ішінде 20 млрд-тан 133 млрд теңгеге дейін өсті. «Қазатомпром» қысқа мерзімді американдық трежеристер мен ҚР Ұлттық Банкінің ноталарына инвестиция салды. Сонымен қатар, атомдық ұлттық компания Еуропа Қайта Құру және Даму Банкінің (ЕҚДБ; 10 млрд теңге), Citigroup (8 млрд теңге), ҚР Қаржы министрлігінің облигацияларына, Азия Даму Банкіне (әрқайсысы 5 млрд теңге) инвестиция салды.
«Қазатомпром» балансындағы өтеуге жататын ҚҚС көлемі төрттен бірге өсіп, 274 млрд теңгені құрады. Сонымен бірге КПН бойынша артық төлем көлемі 10 млрд-тан 49 млрд теңгеге дейін өсті. Атомдық ұлттық компания бюджеттің негізгі пайызсыз кредиторларының бірі болып қала береді.
«Қазатомпром» сонымен қатар өз дамуын капитал есебінен толық қаржыландырды, ол 8%-ға өсіп, 3,2 трлн теңгеге жетті. Бұл бөлінбеген пайданың 241 млрд теңгеге артуы есебінен болды.
Жиынтық міндеттемелер 5%-ға қысқарып, 786 млрд теңгені құрады. «Қазатомпром» ҰӘҚ ірі портфельдік компаниялары арасында міндеттемелер мен капитал арақатынасы бойынша ең жақсы көрсеткішті көрсетеді – 0,2. ҰАК күрделі шығындарының деңгейі (кірістен 3-5%) компанияны қарыздық қаржыландыруды, әсіресе ұзақ мерзімді, белсенді тартуға ынталандырмайды.
Бірақ қысқа мерзімді аралықтарда «Қазатомпромның» қолма-қол ақшаға қажеттілігі сақталады. Ағымдағы міндеттемелер құрылымында (+8%, 454 млрд теңге) өсім ағымдағы қарыздар есебінен болды, олардың көлемі жыл ішінде үш еседен астам өсіп, 156 млрд теңгеге жетті. ҰАК жоғарыда аталған ЕҚДБ мен Citi-ден қысқа мерзімді қарыздар тартты.
Ағымдағы міндеттемелердің басқа компоненті – кредиторлық берешекті «Қазатомпром» 32%-ға қысқарта алды (191 млрд теңге), сондықтан ҰАК ағымдағы өтімділік коэффициенті 3,5 құрайды – бұл ҰӘҚ тобы бойынша ең жақсы көрсеткіштердің бірі.
Ұзақ мерзімді міндеттемелер 18%-ға қысқарып, 331 млрд теңгені құрады, бұл ұзақ мерзімді қарыздардың екі есеге азаюына, сондай-ақ кейінге қалдырылған салық міндеттемелері мен резервтердің қысқаруына байланысты.
«Қазатомпромның» айналымы 2025 жылдың қорытындысы бойынша 1%-ға төмендеп, 1,8 трлн теңгені құрады, оның 1,6 трлн теңгесі уран сатудан түсті. Уранға ұзақ мерзімді бағалар 2025 жылы 9%-ға өсті, бұған дейін 2024 жылы 20%-ға өскен болатын. Алайда «Қазатомпром» өнімді споттық бағаларға байланған ұзақ мерзімді келісімшарттар аясында сатады, ал споттық бағалар 14%-ға төмендеді. Нәтижесінде орташа сату бағасы 6%-ға төмендеді, сату көлемі 7%-ға өсті, ал өндіріс көлемі ұлттық компанияның меншік үлесіне пропорционалды түрде 10%-ға артты. Кіріске теріс әсер еткен тағы бір фактор – «Үлбі-ТВС» бірлескен кәсіпорнымен (қытайлық тараппен) ТВЭЛ өндірісі бойынша келісімшарттардың болмауы. 2026 жылдың бірінші тоқсанының қорытындысы бойынша кірістің төмендеуі жалғасты.
Сатудың географиялық құрылымында 2025 жыл Қытайдың негізгі сатып алушы ретіндегі көшбасшылығын нығайту кезеңі болды: оған «Қазатомпром» сатуының 44%-ы тиесілі болды, жөнелту көлемі 20%-ға өсті. АҚШ-қа (+45%) және Канадаға (+10%) жөнелту көлемі ұлғайды. Компания кірісінің басым бөлігі шетел валютасында, ал шығындары теңгемен.
Шығындарды басқарудағы тиімділік – «Қазатомпромның» басқа ұлттық компаниялар қызғана алатын ерекшелігі: өндірістің өзіндік құны небәрі 1%-ға өсті (941 млрд теңге), әрі компания шығындардың негізгі бабы – шикізат пен материалдардан үнемдеуге қол жеткізді, олар бойынша шығыстар 5%-ға қысқарды (495 млрд теңге), ал салықтар (+51%) және еңбекақы төлеу (+14%) бойынша шығындар өсті.
Бағалы қағаздарға инвестициялар қаржылық кірісті екі есеге арттыруға мүмкіндік берді (63 млрд теңге), ал компанияның қаржылық шығыстары өзгеріссіз қалды (19 млрд теңге). ҰАК 189 млрд теңге табыс салығын төледі, бұл КТЖ мен QazaqGaz (ҰӘҚ топ-10-дағы екінші және үшінші орындар) бірге төлегеннен көп.
Компанияның таза пайдасы 29%-ға төмендеп, 807 млрд теңгені құрады. Абсолюттік көрсеткіштер бойынша бұл ҰӘҚ бойынша екінші орын. Таза пайданың төмендеуіне қарамастан, «Қазатомпромның» рентабельділік көрсеткіштері топ бойынша ең күшті: ROA 20% деңгейінде, ROE – 25%, ROS – 45%.
Операциялық қызметтен ақша ағыны жаңа рекорд жасап, 810 млрд теңгені құрады, сондай-ақ инвестициялық белсенділік бойынша шығыстар (259 млрд теңге). Қаржылық операциялар бойынша таза ақша шығысын (488 млрд теңге) ескере отырып, жыл ішінде таза ақша ағыны өсті.
Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.