2026 жылдың бірінші тоқсанында Қазақстан Республикасы халқының орташа жан басына шаққандағы атаулы ақшалай кірістері 252 619 теңгені құрап, жылдық мәнде 11,8%-ға өсті. Ұлттық экономика министрлігінің деректері бойынша, азаматтардың әл-ауқатының жақсаруының негізгі драйвері инфляцияның жалпы баяулауы аясында мұнайсыз сектордағы жалақының жедел өсуі болды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Жалдамалы жұмыстан түсетін кірістер азаматтардың әл-ауқатының іргелі көзі болып қала береді, халықтың барлық ақшалай түсімдерінің шамамен үштен екісін құрайды. Бірінші тоқсан қорытындысы бойынша орташа айлық атаулы жалақы 9,1%-ға өсті (нақты жалақы индексі 97,7% құрады).
Статистика айқын құрылымдық өзгерісті көрсетеді. Ең жоғары еңбекақы өсу қарқыны шикізат секторынан тыс жерлерде тіркелді. Ауыл шаруашылығында атаулы мәнде 20,3%-ға және нақты мәнде 7,7%-ға өсім байқалды; Қаржы және сақтандыру қызметінде – 18,1%-ға (нақты мәнде – 5,7%-ға); Өңдеу өнеркәсібінде – 14%-ға (нақты мәнде – 2,1%-ға); Көлік және қоймалау саласында – 12,9%-ға (нақты мәнде – 1,1%-ға).
Ұлттық экономика министрлігі бұл үрдістің маңыздылығын атап өтті.
«Мұнайсыз экономика секторындағы жалақының жоғары өсу қарқыны маңызды мәнге ие, өйткені ол өндірісті дамыту, еңбек өнімділігін арттыру және сапалы жұмыс орындарын құру есебінен халықтың табысын арттыру мүмкіндіктерінің біртіндеп кеңеюін көрсетеді», — делінген хабарламада.
Сатып алу қабілетін қолдаған қосымша фактор тұтыну бағаларының макроэкономикалық тұрақтануы болды: ағымдағы жылдың маусымына қарай жылдық инфляция деңгейі 10,3%-ға дейін төмендеді. Кешенді түрде бұл тоқсан қорытындысы бойынша азаматтардың нақты ақшалай кірістерінің 0,1%-ға өсуін қамтамасыз етті.
Оң динамиканы сақтау үшін министрлер кабинеті ең төменгі жалақыны кезең-кезеңімен көтеруді және жоғары қосылған құны бар өндірістерді қолдауды көздейтін Кешенді жоспарды іске асыруды жалғастыруда. Үкіметтің, Ұлттық Банктің және ҚР ҚДАР-ның 2026–2028 жылдарға арналған Бірлескен іс-қимыл бағдарламасына сәйкес, халықтың нақты кірістерінің жыл сайынғы өсуінің нысаналы бағдары екі-үш пайыз деңгейінде белгіленген.
Азаматтар кірістерінің құрылымдық трансформациясы қатаң монетарлық саясаттың ұзақ кезеңі аясында тіркелуде. 2026 жылғы 9 шілдеде Kursiv Media басылымы Қазақстандағы инфляцияның баяулауы бағаның өсуін өтеуге және халықтың нақты кірістерін тұрақты оң аймаққа шығаруға мүмкіндік бергенін растайтын аналитикалық есептерді жариялады.
Бұған дейін «Курсив» өткен жылы нақты кірістер 6%-ға төмендегенін жазған болатын. Биыл, бірінші тоқсанда нақты кірістер өсім көрсетті. Ең жоғары жан басына шаққандағы кірістер Алматыда тіркелді.