Қазақстанда халықтың ақшалай табысының үштен екісі жалдамалы жұмыстан, яғни жалақыдан қалыптасады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Бұл мәлімет Ұлттық экономика министрлігінің сарапшылық кеңесінің отырысында айтылды. Отырысты вице-премьер – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин басқарды. Талқылауға экономика мен қаржының әртүрлі салаларынан 30-дан астам сарапшы қатысты.

Экономикалық зерттеулер институтының деректері бойынша, 2000 жылдан бастап елде нақты ЖІӨ, жалақы және халық табысының өсуі сақталуда. Сонымен қатар, жалдамалы еңбектен түсетін табыс әл-ауқаттың негізгі көзі болып қала береді.

«2025 жылы жалдамалы жұмыстан түскен табыс халықтың барлық ақшалай табысының үштен екісін құрады», — делінген институт материалдарында.

Экономикалық зерттеулер институтының басқарма төрағасы Біржан Бәткеев табыстың одан әрі өсуі жұмыспен қамту сапасы мен еңбек өнімділігін арттырусыз мүмкін емес екенін атап өтті.

Сарапшылар салалар арасындағы айтарлықтай айырмашылықтарға да назар аударды. Еңбекақы деңгейі бойынша көшбасшылар қатарында тау-кен өнеркәсібі, қаржы секторы, ақпарат және байланыс саласы, сондай-ақ өңдеу өнеркәсібі қалып отыр.

ҰЭМ халықтың нақты табысын арттырудың алдағы төрт жылға арналған кешенді жоспарының жобасын ұсынды. Құжатқа 58 іс-шара кіреді: жалақыны көтеруден және жұмыс орындарын құрудан бастап инфляция мен халықтың қарыз жүктемесін төмендетуге дейін. Жобаны ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Амрин таныстырды.

Сарапшылар халықтың табысына сыртқы факторлар әсер етуді жалғастырып жатқанын атап өтті. Экономист Жақсыбек Күлекеев геосаяси тұрақсыздықты, сауда шектеулерін және Қазақстанның негізгі серіктестері экономикасының баяулауын көрсетті.

«Бұл факторлар экспорттық түсімге, бюджет кірістеріне және елдің жалпы экономикалық динамикасына әсер етеді», — деді ол.

Сонымен қатар, бизнес технологиялар есебінен тиімділіктің өсуін байқап отыр. «АВЗ» ЖШС директоры Марат Баққұлов роботтандыру кәсіпорын көрсеткіштерін айтарлықтай өзгерткенін хабарлады.

«Соңғы екі жылда бір қызметкерге шаққандағы еңбек өнімділігі екі есеге жуық өсті — 27 миллион теңгеден 50 миллион теңгеге дейін», — деді ол.

Teniz Capital Investment Banking директорлар кеңесінің мүшесі Ғалым Хусаинов технологиялық жаңартусыз табыстың өсуі инфляциялық қысымға әкелуі мүмкін екенін атап өтті.

«Қазақстанда еңбекақы қорының ЖІӨ құрылымындағы үлесі шамамен 32% құрайды, ал дамыған елдерде бұл көрсеткіш 50–60% жетеді. Еңбек өнімділігін арттырмай жалақыны көтеру сөзсіз инфляцияға әкеледі», — деді ол.

Отырысты қорытындылай келе, Серік Жұманғарин халықтың табысын арттыру тек жалақыны көтеруге ғана саяспайтынын атап өтті.

«Қазір біз елге жаңа өндірістермен бірге заманауи технологиялар келетін кезеңдеміз. Бұл жаңа деңгейдегі мамандарды даярлауға мүмкіндік береді. Егер бұл мәселені тек жалақыны көтеру арқылы шешетін болсақ, ешбір бюджет жетпейтіні анық. Тұрақты экономикалық өсу, өндірісті дамыту, еңбек өнімділігін арттыру және жұмыспен қамту мүмкіндіктерін кеңейту қажет», — деп атап өтті ол.

Бұған дейін LavoroSolutions кадрлық компаниясының аналитика жөніндегі менеджері Илона Платонова «Курсивке» Қазақстандағы жұмыс берушілер жалақыны 100%-ға дейін көтере бастағанын айтқан болатын.

Алдыңғы күні Серік Жұманғарин ағымдағы жылы қазақстандықтардың нақты табысы өседі деген болжам жасады.

«Курсив» сондай-ақ елдегі жалақы бірінші тоқсан қорытындысы бойынша жылдық мәнде 9,1%-ға өскенін жазды. Алайда инфляцияны ескере отырып, олар 2,3%-ға төмендеді, бұл ЕАЭО елдері арасындағы ең нашар көрсеткіш болды.