Қазақстандықтардың зейнетақы жинақтарын жеке компанияларға басқаруға беруі маусым айында айтарлықтай белсенділенді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы DATA HUB Telegram-арнасына және БЖЗҚ деректеріне сілтеме жасап хабарлайды.
Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры (БЖЗҚ) бір ай ішінде инвестициялық портфельді басқарушыларға қаражат аудару бойынша 11,9 мың өтінішті орындады. Бұл мамыр айымен салыстырғанда 2,1 есеге көп, мамырда 5,7 мың өтініш орындалған еді.
Аударымдардың жалпы сомасы 3,2 есеге өсіп, 4,4 млрд теңгеден 14 млрд теңгеге жетті. Екі көрсеткіш те 2021 жылғы 1 қаңтардан бастап, яғни Қазақстанда зейнетақы жинақтарын Ұлттық банк басқаруынан жеке басқарушыларға беру мүмкіндігі пайда болғаннан бергі ең жоғары мәндерге жетті.
DATA HUB мамандары маусым айында зейнетақы жинақтарына қатысты ақпараттық аяның ерекше қанық болғанын атап өтті. 6 маусымда тұрғын үй жағдайын жақсарту және емделу үшін зейнетақы жинақтарын пайдалануға арналған жеткіліктіліктің жаңа шекті мәндері белгілі болды. Салымшының жасына қарай олар 79% және одан да көпке көтерілді.
Сонымен қатар, қазақстандықтарға барлық зейнетақы жинақтарын жеке басқаруға аударуға рұқсат беріледі. Алайда бұл норма іс жүзінде тек қыркүйек айынан бастап күшіне енеді.
Инвестициялық портфельді басқарушыларға қаражат аудару белсенділігінің артуы 2026 жылғы қаңтарда да байқалды. Бұл басқарушы компаниялардың қызметін реттеудегі өзгерістермен сәйкес келді.
Енді басқарушы компания активтерінің кірістілігі таңдалған инвестициялық стратегияға байланысты белгілі бір нарықтық көрсеткішпен салыстырылады деп күтілуде. Егер кірістілік белгіленген бағдардан төмен болса, басқарушы теріс айырманы өз меншікті капиталы есебінен өтеуі тиіс.
Сонымен бірге, жеке компаниялардың басқаруындағы зейнетақы активтерінің көлемі Ұлттық банк басқаратын қаражаттан әлі де едәуір төмен. DATA HUB ұсынған 1 маусымдағы ең өзекті статистика бойынша, тиісті көрсеткіштер 110 млрд және 26,4 млрд теңгені құрады.
Қазіргі уақытта зейнетақы активтерін алты жеке компания басқарады. Оның бесеуі соңғы 12 айда Ұлттық банкке қарағанда жоғары кірістілік көрсетті, Ұлттық банктің нәтижесі 11,46% инфляция 10,4% болғанда.
Tansar Capital компаниясы әлі жылдық нәтижелерін жариялаған жоқ, себебі ол 2026 жылғы 8 сәуірде ғана жұмысын бастады.
Бұл міндетті зейнетақы жарналары, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары және ерікті зейнетақы жарналары есебінен қалыптасқан активтерге қатысты.
Бұған дейін «Курсив» Еңбек министрлігінің зейнетақы жинақтарына мемлекеттік кепілдіктен бас тартуды салымшылардың мүмкіндіктерін кеңейтумен түсіндіргенін жазған болатын. Ведомствоның пікірінше, қазақстандықтар енді басқарушы компания мен инвестициялық стратегияны өздері таңдай алады, сондықтан жинақтардың кірістілігі мен инфляция арасындағы айырманы өтеу бұрынғы маңызын жоғалтты.