Қазақстандықтар өз бетінше тұрғын үй сатып алу немесе тұрғын үй жағдайын жақсарту мүмкіндігін өмір сапасының негізгі көрсеткіштері арасында ең төмен бағалады — 10 балдық шкала бойынша 6,1 балл. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Салыстыру үшін, қазақстандықтар жалпы өмірін 7,7 баллға, қаржылық жағдайын 7,3 баллға, ал отбасының экономикалық жағдайын да 7,3 баллға бағалады. Қазіргі тұратын тұрғын үйінің сапасына респонденттер 7,7 балл қойды. Осылайша, мәселе қолданыстағы жылжымайтын мүліктің жағдайында емес, жаңа тұрғын үй сатып алу немесе қазіргі жағдайды жақсарту мүмкіндігінде болып отыр.
Зерттеуге қатысушылардың тек 24,3%-ы өз бетінше тұрғын үй сатып алу мүмкіндігіне толық қанағаттанған. Тағы 40,8%-ы ішінара қанағаттанған, ал 15,9%-ы қанағаттанбаған. Тұрғын үй сатып алу кезіндегі мемлекеттік қолдауға сұралғандардың 28,4%-ы риза, 35,6%-ы ішінара риза, ал 18,4%-ы риза емес.
Тұрғын үй қолжетімділігін ең төмен бағалайтындар — табысы төмен қазақстандықтар. Төмен қамтамасыз етілген респонденттер арасында өз бетінше тұрғын үй сатып алу мүмкіндігі 10 балдық шкала бойынша 3,5 баллға, ал орташадан төмен қамтамасыз етілген отбасылар арасында 3,7 баллға бағаланды. Салыстыру үшін, салыстырмалы түрде ауқатты қатысушылар оны 7,9 баллға бағалады.
Сонымен қатар, төмен қамтамасыз етілген қазақстандықтардың тек 7,3%-ы тұрғын үй сатып алу мүмкіндігіне қанағаттанған. Орташадан төмен табысы бар отбасылар арасында бұл үлес небәрі 4%-ды құрайды. Тұрғын үй қолжетімділігіне төмен қамтамасыз етілген респонденттердің 49%-ы және орташадан төмен қамтамасыз етілген қатысушылардың 48,7%-ы қанағаттанбаған.
Әйелдер өздерінің тұрғын үй сатып алу мүмкіндігін ерлерге қарағанда төмен бағалады: 5,9 баллға қарсы 6,3 балл. Қала тұрғындарында көрсеткіш 6 баллды, ауыл тұрғындарында 6,1 баллды құрады. Жас топтары арасында ең жоғары бағаны 29-38 жас аралығындағы қазақстандықтар берді — 6,5 балл, ал ең төмен бағаны 61-63 жастан асқан респонденттер берді — 5,6 балл.
2026 жылғы маусымда Қазақстанда жаңа тұрғын үй бір шаршы метріне орташа есеппен 617,6 мың теңге, ал екінші нарықтағы пәтерлер 629,7 мың теңге тұрды. Жайлы тұрғын үйге орташа жалдау ақысы бір шаршы метріне 5 062 теңгені құрады.
Бір жыл ішінде жаңа ғимараттар 14%-ға, екінші нарықтағы тұрғын үй 10,4%-ға, жалдау ақысы 13,4%-ға қымбаттады. 2020 жылғы желтоқсанмен салыстырғанда жаңа пәтерлердің бағасы 74,8%-ға, екінші нарықтағылар 76,2%-ға өсті. Осы кезеңде жалдау құны екі еседен астамға, яғни 115,1%-ға өсті.
Тұрғын үй қолжетімділігін бағалау деректері Ұлттық статистика бюросының халықтың өмір сапасы туралы зерттеуінде ұсынылған. Респонденттер өмірдің әртүрлі аспектілеріне қанағаттанушылықты он балдық шкала бойынша бағалады.