Маусым айында Қазақстанның валюта нарығы ерекше динамика көрсетті: Қазақстан қор биржасында (KASE) теңге долларға қатысты нығайды, ал биржадан тыс нарықта американ валютасы, керісінше, қымбаттады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Экономист Руслан Султановтың айтуынша, маусым айының соңында биржалық доллар бағамы 485,95-тен 480,72 теңгеге дейін төмендеп, ұлттық валютаның шамамен 1,1%-ға нығаюын көрсетті. Сонымен қатар, биржадан тыс нарықта доллардың орташа өлшенген бағамы шамамен 470-тен 486 теңгеге дейін өсті.

Экономист бұл көрсеткіштерді тікелей салыстыруға болмайтынын түсіндірді. Биржалық бағам айдың соңындағы жағдайды көрсетсе, биржадан тыс статистика ай ішіндегі барлық операциялардың орташа бағамына негізделген және нарық қатысушыларының басқа шеңберін ескереді. Дегенмен, мұндай алшақтық валюта нарығындағы жағдайдың қаншалықты біртекті емес екенін көрсетеді.

Маусым айында KASE-де доллармен сауда көлемі $6,8 млрд-тан $8,8 млрд-қа дейін, яғни шамамен 28%-ға өсті. Бұл жыл басынан бергі ең жоғары көрсеткіштердің бірі. Белсенділіктің өсуіне қарамастан, биржадағы доллар бағамы 480,7 теңгеге дейін төмендеді.

Биржадан тыс нарық та операциялардың айтарлықтай өсуін көрсетті. Долларды сатып алу көлемі $32,2 млрд-қа, ал сату көлемі $33,2 млрд-қа жетті, бұл мамыр айының көрсеткіштерінен шамамен үштен бірге артық. Сонымен бірге, орташа өлшенген бағам бір ай бұрынғы 470 теңгеге қарсы 486,2 теңгеге дейін өсті.

Султановтың пікірінше, валюта тапшылығы туралы айтуға болмайды, өйткені долларды сату көлемі сатып алу көлемінен $1 млрд-қа жуық асып түсті. Керісінше, нарық қатысушылары көктемде байқалған күрт ауытқулардан кейін жаңа тепе-теңдікті іздеді.

Ұқсас жағдай еуропалық валютамен де байқалды. KASE-де маусым айының соңында еуро бағамы 567,06-дан 546,06 теңгеге дейін төмендеп, сауда көлемі 36%-ға өсіп, 87,8 млн еуроға жетті. Сонымен бірге, биржадан тыс нарықта орташа өлшенген бағам шамамен 549,7-ден 561,7 теңгеге дейін көтеріліп, операция көлемі екі бағытта да 3,45 млрд еуроға дейін 29%-ға жуық өсті.

Ең айтарлықтай өзгеріс ресей валютасы бойынша болды. KASE-де рубль бағамы 6,85-тен 6,18 теңгеге дейін төмендеп, теңгенің шамамен 10%-ға нығаюына сәйкес келді. Сауда көлемі 28%-ға өсіп, 152,1 млрд рубльді құрады.

Биржадан тыс нарықта орташа өлшенген бағам, керісінше, рубль үшін шамамен 6,59 теңге деңгейінде қалып, мамыр айының мәндерінен сәл асып түсті. Рубльді сатып алу көлемі екі есеге жуық өсіп, 22,1 млрд рубльге жетсе, сату көлемі 14,3 млрд рубльге дейін өсті.

Қытай валютасы бойынша да белсенділіктің елеулі өсуі байқалды. KASE-де юаньмен сауда көлемі 1,1 млрд-тан 2,1 млрд юаньға дейін, яғни 90%-ға жуық өсті. Сонымен бірге, бағам 71,76-дан 70,85 теңгеге дейін төмендеді.

Биржадан тыс сегментте юаньді сатып алу көлемі 52,1 млн, ал сату көлемі 45,8 млн юаньға жетті. Орташа өлшенген бағам 72 теңгеден асып, биржалық котировкалардан қайта алшақтады.

Маусым айының қорытындысын шығара отырып, Руслан Султанов басты оқиға теңгенің нығаюы немесе әлсіреуі емес, валюта нарығындағы белсенділіктің күрт өсуі екенін атап өтті.

Оның айтуынша, KASE-дегі сауда көлемі барлық негізгі валюталар бойынша өсті: доллар – 28%-ға, еуро – 36%-ға, рубль – 28%-ға, ал юань – 90%-ға жуық.

Экономист биржалық және биржадан тыс нарықтар валюта нарығының әртүрлі жақтарын көрсететінін атап өтті. KASE ашық баға белгілеу мен ай соңындағы бағамды көрсетсе, биржадан тыс сегмент ай бойы өткен ірі банкаралық операцияларды көрсетеді.

Бұған дейін экономистер Қазақстандағы доллар бағамы қандай болатынын айтқан болатын.