Қазақстандағы ең кедей 10% тұрғындардың табысы ең бай 10% тұрғындардың табысынан 5,7 есе төмен болды. Табыстағы ең үлкен теңсіздік Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстарында байқалады, деп хабарлайды Ұлттық статистика бюросының деректері. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Ұлттық статистика бюросы 2026 жылдың бірінші тоқсанындағы Қазақстан халқының табыстарындағы айырмашылық туралы деректерді ұсынды. Басқа көрсеткіштердің ішінде децильдік топтар арасындағы табыс айырмашылығы (қор коэффициенті) көрсетілді. Бұл статистикалық әдіс, онда елдің барлық халқы саны бойынша тең 10 топқа бөлініп, табыс деңгейі бойынша бөлінеді – ең кедей 10% -дан ең бай 10% -ға дейін.

Осы деректер бойынша, жалпы Қазақстан бойынша ең кедей және ең бай тұрғындардың табыстарының арақатынасы 5,66 құрады. Бұл ең бай 10% ең кедей 10% -дан бес еседен астам көп табыс тапқанын білдіреді. Сонымен қатар, табыстағы ең үлкен айырмашылығы бар өңірлер Солтүстік Қазақстан облысы – 6,5 есе және Ақмола облысы – 6,18 есе болды. Алматыда ең кедейлердің табысы ең байлардан 5,96 есе төмен болса, Астанада – 4,86 есе.

Салыстыру үшін, АҚШ-та табыстар арасындағы алшақтық 10-12 еседен асады, ал Еуропаның көптеген елдерінде шамамен 5-6 есе.

Статистика деректері бойынша, ең кедей 10% қазақстандықтардың орташа айлық табысы 49,8 мың теңгені құрайды. Ең аз қамтамасыз етілгендерге халықтың барлық табысының 4,17% -ы ғана тиесілі. Орташа (бесінші) топта бір адамға шаққандағы орташа табыс 93,3 мың теңгені құрайды, ал бұл топқа барлық табыстың 7,8% -ы тиесілі.

Ең қамтамасыз етілген 10% қазақстандықтардың табыстары 200 мыңнан 2,4 млн теңгеге дейін өзгереді, ал орташа табыс айына 283 мың теңгені құрайды. Бұл топқа барлық табыстың 24% -ы тиесілі.

Бірінші тоқсанда шамамен 2 млн ең аз қамтамасыз етілген қазақстандық 102 млрд теңге көлемінде табыс алды. Салыстыру үшін, шамамен 2 млн ең қамтамасыз етілген тұрғын тоқсан ішінде 578 млрд теңге табыс тапты.

Ең кедей 10% тұрғындардың ең төменгі жиынтық табысы Ұлытау облысында – 1 млрд теңге және Абай облысында – 2,8 млрд теңге тіркелді. Сонымен қатар, ең бай 10% халықтың ең жоғары жиынтық табысы Алматыға – 85 млрд теңге және Астанаға – 47 млрд теңге тиесілі болды.

Ұлттық статистика бюросы сондай-ақ Джини коэффициенті бойынша табыс теңсіздігі туралы деректерді ұсынды – бұл мүліктік теңсіздіктің ең танымал халықаралық көрсеткіші. Коэффициент мәні 0-ден 1-ге дейінгі аралықта болады, мұнда 0 абсолютті теңдікті (барлығы бірдей табыс алады), ал 1 абсолютті теңсіздікті (барлық табысты бір адам алады) білдіреді.

Қазақстан бойынша Джини коэффициенті 0,283 құрады, бұл жалпы алғанда теңсіздіктің төмен деңгейіне сәйкес келеді (0,20-дан 0,30-ға дейін). Сонымен қатар, жекелеген өңірлерде көрсеткіш жоғары болды. Ақмола және Павлодар облыстарында коэффициент 0,30-ға жетті. Алматыда, Солтүстік Қазақстан облысында және Ұлытау облысында ол 0,29-дан асты.