2026 жылы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан президенті қызметіне кіріскеніне жеті жыл толды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Sputnik Kazakhstan басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Осы кезеңде Қазақстан COVID-19 пандемиясы, жаһандық инфляция, логистикалық дағдарыс және геосаяси өзгерістер сияқты бірқатар күрделі сынақтан өтті. Соған қарамастан бұл жылдары елдің негізгі әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштерінде оң өзгерістер болды. Бұл туралы Ranking.kz жазды.

2019-2026 жылдар аралығындағы негізгі өзгерістер

  • 01Ең төменгі жалақы 42,5 мың теңгеден 85 мың теңгеге дейін өсіп, екі есеге артты.
  • 02Ең төменгі базалық зейнетақы 16 мыңнан 35,6 мың теңгеге дейін өсті.
  • 03Ең төменгі зейнетақы мөлшері 36,1 мыңнан 69 мың теңгеге дейін ұлғайды.
  • 04Ең төменгі күнкөріс деңгейі 29,7 мыңнан 50,9 мың теңгеге дейін көтерілді.
  • 05Жан басына шаққандағы ЖІӨ 715,5 мың теңгеден 1,66 млн теңгеге дейін өсіп, 2,3 есеге артты.

2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанның ЖІӨ 160 трлн теңгеге жетті.

Дүниежүзілік банк деректеріне сәйкес, Қазақстан ЖІӨ көлемі бойынша әлемдегі ең ірі 50 экономиканың қатарына кіріп, 48-орынға көтерілді. 2018 жылы 55-орында болған.

Қазақстанның жалпы халықаралық резервтері де өсті. 2026 жылғы тамыздың соңында олардың көлемі 70,6 млрд доллар болды. Бұл 2019 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 2,5 есе көп.

Экономика құрылымындағы өзгерістер

2018–2025 жылдары ЖІӨ құрылымында өңдеу өнеркәсібі, құрылыс және қызмет көрсету салаларының үлесі артты:

  • 01өңдеу өнеркәсібі – 11,4%-дан 12,8%-ға;
  • 02құрылыс – 5,3%-дан 6,2%-ға;
  • 03қызмет көрсету саласы – 55,5%-дан 58%-ға өсті.

Ал тау-кен өнеркәсібінің үлесі 15%-дан 11,7%-ға төмендеді.

Шикізаттық емес экспорттың үлесі 26%-дан 40%-ға жуық деңгейге жетті.

Шағын және орта бизнестің экономикадағы үлесі де артты. 2018 жылы ШОБ-тың ЖІӨ-дегі үлесі 28,4% болса, 2025 жылы 40,9%-ға жетті. Сонымен қатар бақыланбайтын экономика үлесі 27,02%-дан 15,69%-ға дейін қысқарды.

Халықаралық рейтингтер

Қазақстанның бірқатар халықаралық рейтингтердегі көрсеткіштері де жақсарды.

  • 01Moody’s: Baa3-тен Baa1-ге дейін көтерілді.
  • 02S&P Global Ratings: BBB деңгейінен бір саты көтерілді.
  • 03Fitch Ratings: BBB деңгейінде өзгеріссіз қалды.
  • 04IMD World Competitiveness Ranking рейтингінде Қазақстан 2022 жылғы 43-орыннан 2026 жылы 38-орынға көтерілді.
  • 05World Happiness Report есебінде Қазақстан 2019 жылғы 50-орыннан 2025 жылы 33-орынға көтерілді.

Осылайша, 2019 жылдан бергі кезеңде Қазақстанның әлеуметтік көрсеткіштерімен қатар экономика көлемі де ұлғайып, экономиканың құрылымында өңдеу өнеркәсібі, қызмет көрсету саласы мен ШОБ-тың үлесі артты. Сонымен бірге шикізаттық емес экспорттың үлесі өсіп, бақыланбайтын экономиканың көлемі қысқарды.