Еңбек министрлігінің жанындағы жұмыс тобы зейнетақы жүйесін өзгертудің ықтимал нұсқаларын талқылауды жалғастыруда. Сарапшылар үш түрлі тәсілдің ішінен таңдау жасауда. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаевтың жетекшілігімен өткен жұмыс тобының отырысында реформа бойынша ұсыныстар сарапшылар мен үкіметтік емес ұйымдар өкілдерінің қатысуымен қаралды.
Кездесуге қатысушылар болашақ зейнеткерлер үшін әлеуметтік кепілдіктерді, зейнетақы төлемдерінің жеткіліктілігін және демографиялық өзгерістердің жүйенің ұзақ мерзімді тұрақтылығына әсерін талқылады.
Сарапшылар үш негізгі сценарийді қарастыруда. Біріншісі – Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорының әлеуметтік зейнетақы төлемін енгізу туралы ұсынысы, оның мөлшері адамның орташа айлық табысына, бұл табыстың медиандық жалақыға қатынасына және еңбек өтіліне байланысты болады. Бұл тек жинақтаушы модельге тәуелділікті азайтып, ынтымақты жүйе элементтерін күшейтуі тиіс.
Екінші модельді Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры (БЖЗҚ) ұсынды. Ол бойынша жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарының 4% азаматтың жеке зейнетақы шотына түседі, ал тағы 1% ынтымақты сақтандыру компонентіне бағытталады. Бұл өмір бойы, оның ұзақтығына қарамастан, қаржылық қолдауды қамтамасыз етуі керек.
Сондай-ақ сенатор Амангелді Нұғмановтың ұсынысы қарастырылуда, ол зейнетке шығудың бір шарты ретінде міндетті 40 жылдық еңбек өтілін белгілеуді ұсынады. Бюджеттік сала қызметкерлері үшін, егер олар бұл шектен асып кетсе, зейнетке шығу мерзімін икемді түрде анықтау мүмкіндігін қарастыру ұсынылады.
Еңбек министрлігінде айтылған барлық ұсыныстар әлі талқылау сатысында екенін және түпкілікті шешімдер емес екенін атап өтті. Егжей-тегжейлі пысықтаудан кейін билік олардың қаржылық тұрақтылығын, әлеуметтік тиімділігін және азаматтар үшін ықтимал салдарын бағалайды.
«Барлық түскен ұсыныстар олардың қаржылық негізділігі, әлеуметтік әділдігі және практикалық жүзеге асырылуы тұрғысынан қарастырылады», – деп атап өтті Әлеуметтік қамсыздандыру және әлеуметтік сақтандыру департаментінің директоры Данара Қайролла.
Бұған дейін Қазақстандағы зейнетақы жүйесі екі сценарий бойынша реформалануы мүмкін екені хабарланған болатын: біріншісі – «4+1» жобасы, мұнда жалақыдан қолданыстағы 10% аударымдарға қосымша жұмыс берушінің 4% жеке шотқа және 1% жалпы сақтандыру қорына бағытталады; екіншісі – жұмыс берушінің барлық 5% жалпы сақтандыру шотына аударылып, кейін қазақстандықтар арасында олардың жүйеге қатысуына қарай бөлінеді.