Қазақстанда 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында қылмыс саны 10%-ға, яғни 4919 құқық бұзушылыққа азайды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Polisia.kz басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Ішкі істер органдарының жедел-қызметтік қызметінің қорытындысы ІІМ алқасының отырысында талқыланды. Сондай-ақ алдағы кезеңге арналған негізгі міндеттер айқындалды.
Отырысты ашқан Ішкі істер министрі Ержан Саденов 1 шілдеден бастап Қазақстанның жаңа Конституциясы күшіне енгенін, онда «Заң және Тәртіп» қағидаты конституциялық деңгейде бекітілгенін атап өтті.
«Мемлекет басшысы атап өткендей, бұл қағидат мемлекеттік органдар мен жалпы қоғам қызметінің іргетасына айналуы тиіс. Ішкі істер органдары үшін бұл заңдылықты сөзсіз сақтау және қамтамасыз ету, құқыққа бағыну мәдениетін қалыптастыру, алдын алуды күшейту және қылмысқа қарсы ымырасыз күрес жүргізуді білдіреді. Дәл осы бағыттар Әділетті Қазақстанды құрудың негізі болып қала береді», — деді Саденов.
ІІМ деректері бойынша, бірінші жартыжылдықта қылмыс барлық негізгі санаттар бойынша төмендеді. Сондай-ақ ашу көрсеткіші жақсарды, жедел-іздестіру және тергеу жұмыстарының тиімділігі артты.
Алдын алу шараларының арқасында бұрын сотталған адамдар, кәмелетке толмағандар, масаң күйде, сондай-ақ қоғамдық орындарда және отбасылық-тұрмыстық қатынастар саласында жасалған қылмыстар саны қысқарды.
Жүйелі алдын алу жұмысының нәтижелерінің бірі ретінде ІІМ мүліктік қылмыстың төмендеуін атады. Ұрлық саны 16,4%-ға, мал ұрлығы 15,8%-ға азайды. Ведомство мал ұрлығына қарсы іс-қимыл басым бағыттардың бірі болып қала беретінін атап өтті, өйткені көптеген ауыл тұрғындары үшін мал басының сақталуы үй шаруашылығының тұрақтылығымен және отбасының әл-ауқатымен тікелей байланысты.
Министр оң динамика өзін-өзі тыныштандыруға себеп болмауы керек екенін атап өтті. Оның айтуынша, бұл ішкі істер органдары жұмысының тиімділігін одан әрі арттыруға ынталандыру болуы керек.
Алқа отырысында кемшіліктер сақталып отырған жекелеген аумақтық бөлімшелер мен қызметтердің жұмысына да баға берілді. Олардың басшыларына нәтижелер үшін жеке жауапкершілікті қамтамасыз ету, анықталған олқылықтарды жедел жою және басқару тиімділігін арттыру тапсырылды.
Саденов екінші жартыжылдықтағы басты басымдықтардың бірі ретінде ішкі істер органдарын цифрлық трансформациялауды атады. Президент 2026 жылды Цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялаған бағыт аясында ЖИ қолдануды кеңейту, интеллектуалды бейнеаналитиканы, ұшқышсыз технологияларды дамыту, жедел басқару орталықтарын кеңейту және патрульдердің смартжетондарға толық көшуі міндеттері қойылды.
Ұйымдасқан қылмысқа қарсы іс-қимыл мәселелері бойынша ІІМ басшысы қылмыстық әсердің экономикаға әсерін тоқтату шараларын күшейтуді талап етті. Жыл басынан бері 38 қылмыстық іс тіркелді, оның ішінде трансұлттық сипаттағылар. Қылмыстық ортаның 160-тан астам өкілі қылмыстық жауапкершілікке тартылуда.
Жәбірленушілердің құқықтарын қорғау мәселелері тергеу жұмысының басым бағыттарының бірі болып қала береді. Жартыжылдық қорытындысы бойынша қылмыстық істер бойынша 34 млрд теңгеден астам сомада залал өтелді.
Алқа отырысында интернет-алаяқтыққа ерекше назар аударылды. Алты ай ішінде мұндай қылмыстар саны 7%-ға азайды. Жәбірленушілерге 4,8 млрд теңге қайтарылды, тағы 2,6 млрд теңгенің заңсыз шығарылуына жол берілмеді және 150 млн алаяқтық қоңырау бұғатталды. Министр тергеу сапасын арттыруды, қылмыстық шоттарды жедел бұғаттауды және алаяқтық схемалардың барлық ұйымдастырушыларын анықтауды тапсырды.
Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл саласында 1880-нан астам есірткі қылмысының жолы кесілді, алты ұйымдасқан қылмыстық топ, оның ішінде бір трансұлттық топ жойылды. Тоғыз ұйымдастырушы және 29 белсенді қатысушы ұсталды. Заңсыз айналымға жарты тоннадан астам синтетикалық есірткінің түсуіне жол берілмеді.
Саденов есірткі зертханаларын анықтауды, прекурсорларды жеткізудің заңсыз арналарын жоюды, есірткі бизнесінің қаржылық ағындарын бұғаттауды және жастар арасында алдын алу жұмысын күшейтуді талап етті.
Министр «Таза Қазақстан» акциясы аясындағы жұмысқа жеке тоқталды. Оның айтуынша, бұл ең алдымен заңға құрмет, қоғамдық тәртіп және әрбір азаматтың жеке жауапкершілігі, ал көшелер мен қоршаған ортаның тазалығы осы мәдениеттің бір бөлігі болып табылады.
Жыл басынан бері осы жұмыс аясында 213 мыңнан астам әкімшілік құқық бұзушылықтың жолы кесілді және 1397 стихиялық қоқыс үйіндісі анықталды. Полиция материалдары бойынша 952 рұқсат етілмеген қоқыс үйіндісі жойылды. Санитарлық-эпидемиологиялық және экологиялық талаптарды бұзғаны үшін 351 лауазымды тұлға, оның ішінде 102 әкім және тұрғын үй-коммуналдық саланың 249 өкілі әкімшілік жауапкершілікке тартылды.
Басым бағыттардың бірі — жол қозғалысы қауіпсіздігі. Бірінші жартыжылдықта ЖКО саны 4%-ға, қаза тапқандар саны 20%-ға, жарақат алғандар саны 7%-ға азайды. Министр апаттылықтың алдын алуды, ЖҚЕ өрескел бұзушылықтарының жолын кесуді күшейтуді және қасақана бұзушыларды анықтау үшін цифрлық технологияларды белсенді қолдануды тапсырды.
Сондай-ақ алқа отырысында прокаттық электросамокаттарды пайдалануға қойылатын жаңа талаптардың іске асырылуы қаралды. Саденов кикшеринг компанияларының белгіленген талаптарды сақтауын бақылауды қамтамасыз етуді және халық арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізуді тапсырды.
ІІМ-де сондай-ақ Мемлекет басшысының бастамасымен жаңа Конституцияның күшіне енуіне байланысты қабылданған «Амнистия туралы» заңның іске асырылуы талқыланды. Министр актіні қолдану тиімді алдын алу, босатылған азаматтарды қайта әлеуметтендіру және жұмысқа орналастыру жүйесімен қатар жүруі керек екенін атап өтті. Аумақтық бөлімшелердің басшыларына әкімшілік амнистияны, оның ішінде заңның күшіне енетін айыппұлдарды автоматты түрде есептен шығаруды қамтамасыз ету тапсырылды.
Қылмыстық-атқару жүйесінің жұмысына да баға берілді. Саденов бар кемшіліктерді атап өтіп, режимді қатаң сақтауды, қызметтік тәртіпті нығайтуды, заңдылықты бұзушылықтарды болдырмауды талап етті.