Қазақстанда отбасының әл-ауқат санатын анықтау кезінде балалар саны ғана емес, ата-ананың табысы, жұмысы, тұрғын үйі мен мүлкі де ескеріледі. Бұл тәсіл екі шартты мысалда көрсетілген. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Дидар мен Ерланның отбасыларында екі-екіден ересек және төрт-төрт бала бар.
Дидардың жеке тұрғын үйі және тұрақты жұмысы бар. Егер отбасы қосымша мүлікке немесе бизнеске ие болса, бұл да ескеріледі. Мұндай отбасы «А» санатына жатуы мүмкін: оның өзін-өзі қамтамасыз ету мүмкіндігі мол, әлеуметтік қолдауға мұқтаждығы аз деп болжанады.
Ерланның отбасы шағын пәтерде тұрады, ересектер жалданып жұмыс істейді. Олардың ақшасы мен мүлкі аз. Сондықтан ол көмекке мұқтаждығы жоғарырақ екенін білдіретін «С» санатына жатуы мүмкін.
«Екі отбасының құрамы мен балалар саны бірдей болуы мүмкін, бірақ өмір сүру жағдайлары мен қамтамасыз етілу деңгейі бойынша айтарлықтай ерекшеленуі мүмкін», — делінген Еңбек министрлігінің түсіндірмесінде.
Отбасында қанша ересек және бала бар екеніне ғана емес, олардың қайда тұратынына, қанша табыс табатынына және неге ие екеніне де назар аударылады. Сондай-ақ тұрғын үйдің сипаттамалары мен ата-ананың жұмыспен қамтылуы ескеріледі.
Сонымен қатар, жеке пәтер отбасының ауқатты екенін, ал жалданып жұмыс істеу көмекке мұқтаж екенін білдірмейді. Санат осы жағдайлардың жиынтығына байланысты.
Бұған дейін «Курсив» бала туылғанға дейін жұмыс істеген әйелдер 2027 жылдан бастап отбасының табысына қарамастан әлеуметтік төлемдерін сақтайтынын жазған. Депутат Ләззат Қожахмет түсіндіргендей, олар үшін әлеуметтік аударымдар түскен, сондықтан МӘСҚ (Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қоры) бала бір жарым жасқа толғанға дейін бұрынғы жалақысының 40%-ын төлеуді жалғастырады.
Жұмыс істемейтін әйелдер үшін жәрдемақы отбасының мұқтаждығына байланысты болады. Депутаттың айтуынша, оны «А» және «В» әл-ауқат санаттарындағы отбасылардан шыққан шамамен 11 мың алушы жоғалтуы мүмкін.
Қазақстандықтар өз санатын отбасылардың әл-ауқатын бағалау калькуляторы арқылы біле алады. Еңбек министрлігі оны 16–17 қазанда іске қосуға уәде берді. Сервис отбасының бес әл-ауқат санатының қайсысына жататынын көрсетуі тиіс.
