Қазақстанда алаяқтар жасанды интеллект (ИИ) технологиясын қолданып, азаматтардың туыстары мен жақындарының дауысын және келбетін қолдан жасай бастады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Ішкі істер министрлігінің мәліметінше, қазіргі заманғы цифрлық технологиялар алаяқтарға адамды нақты уақыт режимінде имитациялауға мүмкіндік береді. Бұл әдіс арқылы олар бейнеқоңырау кезінде туысының немесе жақын адамының дауысын ғана емес, сонымен қатар оның сыртқы келбетін де қолдан жасай алады.

Мұндай схемалардың негізгі мақсаты — азаматтың сеніміне кіріп, оны дереу ақша аударуға итермелеу. Ведомство азаматтарды тіпті таныс дауысқа немесе экрандағы адамның бейнесіне толық сенбеуге шақырады.

«Ақша аудару алдында әрқашан ақпаратты тексеріңіз. Бір минуттық тексеру елеулі қаржылық шығындардың алдын алуға көмектеседі», — деп мәлімдеді ведомство өкілдері.

Алаяқтардың жаңа әдістері

Жасанды интеллект технологияларының дамуымен алаяқтардың әдістері де жетілдірілуде. Енді олар тек мәтіндік хабарламалармен немесе телефон қоңырауларымен шектелмей, бейнеқоңыраулар арқылы да адамдарды алдай алады. Бұл әсіресе қарт адамдарға қауіпті, себебі олар жақындарының дауысы мен бейнесін көргенде сенім артады.

ІІМ мамандары алаяқтардың құрбандарына айналмау үшін бірнеше қарапайым ережені сақтауды ұсынады:

  • 01Егер туысыңыз немесе жақыныңыз ақша аударуды сұраса, алдымен онымен басқа байланыс арнасы арқылы хабарласыңыз.
  • 02Бейнеқоңырау кезінде адамның бет-әлпетіне, дауысына мұқият қараңыз, кез келген күдікті белгілерге назар аударыңыз.
  • 03Ақша аудару туралы шешімді дереу қабылдамаңыз, бірнеше минут уақыт алып, жағдайды талдаңыз.
  • 04Ешқашан бейтаныс адамдарға жеке деректеріңізді, банк карталарыңыздың нөмірлерін бермеңіз.

Құқық қорғау органдарының ескертулері

Ведомство өкілдері алаяқтардың құрбаны болған азаматтарды дереу полицияға хабарласуға шақырады. Сондай-ақ, олар қаржылық операцияларды жасамас бұрын банк қызметкерлерімен кеңесуді ұсынады.

«Біздің елімізде жасанды интеллектті қолданатын алаяқтық схемалардың саны артып келеді. Біз азаматтардың қаржылық қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін барлық қажетті шараларды қабылдап жатырмыз», — деп атап өтті ІІМ өкілдері.

Алдыңғы жағдайлар

Бұған дейін «Курсив» басылымы жасанды интеллекттің қазақстандықтарға жұмыс іздеуге көмектесетінін жазған болатын. Бұл технологияның оң жақтарымен қатар, қылмыстық мақсатта қолданылуы мүмкін екенін көрсетеді.

Қазақстанда алаяқтық қылмыстардың саны жыл сайын артып келеді. ІІМ статистикасына сәйкес, 2025 жылы елімізде 20 мыңнан астам алаяқтық фактісі тіркелген. Олардың көпшілігі интернет пен телефон байланысын қолдану арқылы жасалған.

Қорытынды

Жасанды интеллект технологияларының дамуы алаяқтарға жаңа мүмкіндіктер ашып отыр. Азаматтарға қаржылық операцияларды жасамас бұрын әрқашан ақпаратты тексеру ұсынылады. Бір минуттық тексеру елеулі шығындардың алдын алуы мүмкін.

ІІМ азаматтарды күдікті қоңыраулар мен хабарламаларға сақ болуға, сондай-ақ туыстары мен жақындарының ақша аудару туралы өтініштерін мұқият тексеруге шақырады.