Қазақстанда 65 жастан асқан азаматтар енді несиені қашықтан рәсімдей алмайды. Енді оларға несие алу үшін банк бөлімшесіне жеке бару міндеттелді. Бұл туралы Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов мәлімдеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Оның айтуынша, бұл шара егде жастағы адамдарды телефон алаяқтарынан қорғауға бағытталған. Алаяқтар құрбандарын несие рәсімдеуге және ақшаны аударуға көндіреді.

Брифинг барысында журналистер алаяқтардың қазақстандық зейнеткерлерге қоңырау шалып, оларды ірі несиелер рәсімдеуге көндіретін жағдайларға назар аударды. Осыған байланысты Ұлттық банк басшысынан банктердің мұндай несиелерді беруді жалғастыратыны және талаптарды күшейтуге болатыны туралы сұрады.

Сүлейменов қажетті өзгерістердің заңнамаға енгізілгенін хабарлады.

«Өткен жылы парламент 18 бен 21 жас аралығындағы жастарға, сондай-ақ 65 жастан асқан азаматтарға несие алуға қатысты заңнамаға өзгерістер енгізді. Бұл санаттар үшін банк бөлімшесіне міндетті түрде жеке бару қарастырылған», – деді ол.

Ұлттық банк басшысының айтуынша, мұндай алаяқтықтың көпшілігі несиені қашықтан рәсімдеу кезінде орын алады.

«Алаяқтықтың негізі – адамды телефон арқылы «бағыттау». Ол несиені онлайн рәсімдейді, биометриядан өтеді, банкке кірмей және банк менеджерімен сөйлеспейді. Оған үнемі не істеу керектігін айтады, ол, кешіріңіз, зомбиленгендей қажетті түймелерді басады, несие алады және бірден ақшаны алаяқтарға аударады», – деп түсіндірді Сүлейменов.

Дәл осы себептен 65 жастан асқан азаматтар үшін несие рәсімдеу кезінде банкке міндетті түрде жеке бару енгізілді.

Сонымен қатар, клиент бөлімшеге барғаннан кейін жауапкершілік банк қызметкерлеріне ауысады.

«Егер банк менеджері адамның бөгде әсерде екенін, несиені не үшін қажет ететінін түсінбейтінін және, мысалы, «Маған қоңырау шалып, несие рәсімдеу керек деді» деп айтса, банк несие беруден бас тартуға міндетті. Бұл таңдау мәселесі емес – мүмкін немесе мүмкін емес. Ол: «Жоқ, құрметті клиент, біз сізге бұл несиені бермейміз» деп айтуға міндетті», – деп атап өтті Ұлттық банк төрағасы.

Ол сондай-ақ банктердің бұл талаптарды сақтауын Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі бақылайтынын айтты.

Айта кетейік, Қазақстанда соңғы бір жылда зейнеткерлерге алаяқтардың әрекетінен келтірілген жалпы шығын миллиардтаған теңгені құрайды, тек Алматыдағы бір ірі іс бойынша зейнеткерлер 1,5 миллиард теңгеден астам шығынға ұшырады. Интернет-алаяқтықтан барлық азаматтар санаты үшін жалпы шығын 2025 жылы 12,2 миллиард теңгені құрады, ал 2026 жылдың алғашқы айларында 4,8 миллиард теңгеден асты. Зейнеткерлер бір ретте бірнеше миллионнан 20 миллион теңгеге дейін жоғалтуы мүмкін ең осал топтардың бірі болып қала береді.

Бұған дейін Қазақстанда күдікті криптотөлемдерді қатаң бақылауға алатыны белгілі болды.