Қазақстан банктерінің проблемалық кредиттері: тамызда өсу қарқыны баяулады

2026 жылғы тамызда қазақстандық банктердегі проблемалық берешек NPL 90+ өсімі баяулады – 4,9 млрд теңгеге, 1,857 трлн теңгеге дейін. Банк жүйесіндегі проблемалық кредиттердің үлесі 4%-ға дейін төмендеді, ал кейбір ірі банктер мерзімі өткен қарыздардан құтылды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Проблемалық кредиттер деп қарыз алушылар 90 күннен астам төлемейтін кредиттер аталады. Бұл көрсеткіш NPL 90+ ретінде де белгілі. Осындай кредиттердің көлемі мен үлесі бойынша банктің кредиттік портфелінің сапасы бағаланады. 2%-ға дейінгі үлес жақсы деп саналады, 3-5% – қолайлы деңгей, әсіресе дамушы нарықтар үшін, 5-7% – жоғары тәуекел.

2026 жылғы 1 қыркүйекке қарай қазақстандық банктердегі проблемалық берешек көлемі 1,857 трлн теңгені құрады, 4,9 млрд теңгеге өсті. Салыстыру үшін: шілдеде ол 6 млрд теңгеге, тамызда – 14 млрд теңгеге, ал мамырда – бірден 51,5 млрд теңгеге өскен. Проблемалық кредиттердің үлесі де 4%-ға төмендеді, бұл наурыздан бергі ең төменгі деңгей.

Проблемалық берешектің өсуіне дәстүрлі түрде ең үлкен үлес қосқан ірі банктер. Олардың ішінде үлкен айырмашылықпен көш бастаған Банк ЦентрКредит. Онда NPL 90+ бір айда топ-10-дағы қалған барлық банктердің жиынтығынан да көп өсті – 12,4 млрд теңгеге, 97 млрд теңгеге дейін. Бұл ретте банк проблемалық қарыздардың өте төмен үлесін сақтап отыр, дегенмен олардың активтердегі үлесі өсті – 1,88%-ға дейін (0,2 п.п. өсім).

Жұмыс істемейтін қарыздар көлемінің өсуі бойынша екінші орында Bereke Bank, онда проблемалық берешек 9,6 млрд теңгеге өсіп, 84,6 млрд теңгеге жетті. Банктің NPL 90+ үлесі 0,4 п.п. көтерілді – өсудің ең елеулі көрсеткіштерінің бірі – 4,9%-ға дейін.

Үшінші орында Kaspi Bank, онда проблемалық қарыздар 6 млрд теңгеге өсіп, 556,6 млрд теңгеге жетті. Бұл ретте олардың банктің кредиттік портфеліндегі үлесі 6,82%-дан 6,65%-ға дейін азайды.

Проблемалық қарыздар көлемінің өсуі бойынша төртінші және бесінші орындарда Bank RBK және ForteBank. Біріншісінде проблемалық қарыздар 4,3 млрд теңгеге өсіп, 58,6 млрд теңгеге жетті, екіншісінде – 3,4 млрд теңгеге, 131 млрд теңгеге дейін. Bank RBK-да проблемалық кредиттердің үлесі 0,25 п.п. өсіп, 3,51%-ға жетті, ал ForteBank-те, керісінше, 0,15 п.п. қысқарып, 4,17%-ға төмендеді.

Қалған банктер олардан үлкен айырмашылықпен артта қалды. Сонымен қатар кейбір банктер, керісінше, проблемалық қарыздарды белсенді түрде қысқартты. Мәселен, елдегі ең ірі банк Halyk Bank NPL 90+ көлемін бірден 36 млрд теңгеге азайтып, 599,5 млрд теңгеге жеткізді. Банктегі проблемалық қарыздардың үлесі бірден 0,4 п.п. төмендеп, 4,3%-ды құрады. Нұрбанкте NPL 90+ 1,7 млрд теңгеге төмендеп, 13,8 млрд теңгеге жетті, үлесі 4,11%. Ислам банкі ADCB өзінің барлық проблемалық қарыздарынан 713,5 млн теңге сомасында құтылды.

Проблемалық берешек үлесі бойынша ең үлкен өсім BNK Commercial Bank-те болды – 0,72 п.п., 8,15%-ға дейін. Одан кейін мерзімі өткен қарыздардың өсуі бойынша исламдық Заман-Банк тұр – плюс 0,59 п.п., 4,32%-ға дейін.

Проблемалық берешек деңгейі ең жоғары банктерге келетін болсақ, қыркүйек басында оларға Банк ВТБ Казахстан 9,27% проблемалық қарызбен (3,1 млрд теңге), BNK Commercial Bank, Home Credit Bank 7,28% NPL 90+ (84,8 млрд теңге), сондай-ақ Alatau City Bank 6,98% проблемалық қарызбен және KMF Банк 6,82% кіреді.

Бұған дейін Kursiv Research қаңтар-шілде айларында қазақстандық банктердегі проблемалық кредиттер сау портфельден үш есе жылдам өскенін жазған болатын.