2026 жылдың қаңтар-шілде айларында Қазақстан әуежайлары 102,5 мың тонна жүк өңдеді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 10%-ға артық. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды. Жүктің 64%-дан астамы Алматы халықаралық әуежайына тиесілі, ол 66,1 мың тонна жүк қабылдады, деп хабарлайды премьер-министрдің ресми ақпараттық ресурсы.
Алматы әуежайындағы Horizon бағдарламасы
Алматыда 2025-2028 жылдарға арналған Horizon бағдарламасының бірінші кезеңі жүзеге асырылуда. Бағдарлама экспорттық аймақты 5 мың шаршы метрге кеңейтуді, Boeing 747-8 және Airbus A380 сияқты F класындағы ірі ұзақ магистральдық ұшақтарға арналған жеті тұраққа арналған жүк перронын салуды, сондай-ақ 500 гектар аумақта логистикалық кластер құруды көздейді.
Өңірлердегі жүк инфрақұрылымы
Жүк инфрақұрылымы басқа өңірлерде де дамып келеді. Ақтөбеде отын-құю инфрақұрылымын дамыта отырып, логистикалық кешен құрылуда, Қарағандыда жүк ұшақтарын қабылдау мүмкіндіктері кеңейтілуде, ал Ақтауда авиациялық, теңіз және теміржол бағыттарын интеграциялау пысықталуда.
2026 жылдың маусымынан бастап Cargolux Астана арқылы рейстерін қайта бастады және аптасына 14 рейске дейін орындауды жоспарлап отыр. Әзірге ұшақтар жанармай құю және техникалық қызмет көрсету үшін техникалық қону жасайды, параллельді түрде толыққанды коммерциялық жүк операцияларына көшу пысықталуда.
Тамыз айында Cathay Pacific Cargo да Астанаға тұрақты жүк рейстерін бастады. Тасымалдаушы аптасына бес рейске дейін Boeing 747 Freighter ұшақтарымен орындауды жоспарлап отыр.
Жаңа терминалдар мен әуежайлар
Соңғы үш жылда Алматы, Қызылорда және Шымкент әуежайларында жаңа терминалдар іске қосылды. Олардың жиынтық өткізу қабілеті 6,5 есеге — жылына 3,5 млн-нан 23 млн жолаушыға дейін өсті.
2026 жылдың соңына дейін Катон-Қарағай, Зайсан және Кендерлі курорттық аймақтарында жаңа әуежайларды іске қосу жоспарлануда.
Балқашта терминалдың, рульдік жолдың және перронның реконструкциясы аяқталды. Павлодарда ұшу-қону жолағы 45-тен 60 метрге дейін кеңейтілді, бұл ауыр ұзақ магистральдық ұшақтардың ұшу массасына қатысты шектеулерді алып тастауға мүмкіндік берді.
Павлодар әуежайы жұмысын қайта бастады. Астана — Павлодар — Астана бағыты бойынша аптасына төрт рет субсидияланатын рейс 15 мың теңге тарифімен іске қосылды. 1 қыркүйектен бастап Алматыға күнделікті коммерциялық рейстерді және Новосибирскіге аптасына жеті рет халықаралық рейстерді қайтару жоспарлануда.
Тамыз айында Арқалық әуежайының қалпына келтірілуі аяқталды. Астана — Арқалық — Астана алғашқы рейсі 22 тамызда орындалды.
Шымкентте екінші ұшу-қону жолағының құрылысы жалғасуда, оны аяқтау 2027 жылға жоспарланған. Үржарда жолаушылар терминалы реконструкциялануда, оны 2027 жылдың ақпанында пайдалануға беру жоспарлануда.
Жолаушылар тасымалының көрсеткіштері
2025 жылдың қорытындысы бойынша қазақстандық авиакомпаниялар 15,4 млн жолаушы тасымалдады — бұл өткен жылмен салыстырғанда 4,8%-ға артық. Әуежайлардың жолаушылар ағыны 31,8 млн адамға жетті.
2026 жылдың бірінші жартыжылдығында авиакомпаниялар 7,4 млн жолаушы тасымалдады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңінен 2,6%-ға артық.
«Ашық аспан» режимі аясында Қазақстанның халықаралық бағыттар желісі 30 елдегі 135 бағытқа дейін кеңейтілді.
2026 жылы Варшава, Шанхай, Гуанчжоу, Ларнака, Ұлан-Батыр, Измир, Сиань, Үрімші, Бішкек, Новосибирск, Санкт-Петербург, Тюмень және Батумиге рейстер ашылды. Жыл соңына дейін Токио мен Қашқарға рейстер пысықталуда.
VietJet Air Ханой — Алматы — Прага бағытын бесінші дәрежелі «әуе еркіндігімен» пайдалана отырып дайындауда.
Әуе паркі және кадрлар
Қазіргі уақытта Қазақстанның тұрақты азаматтық авиация паркінде 111 ұшақ бар. 2026 жылдың соңына дейін тағы алты ұшақ жеткізіледі деп күтілуде: төртеуі Air Astana үшін және екеуі Vietjet Qazaqstan үшін.
2030 жылға қарай коммерциялық флотты 160 әуе кемесіне дейін ұлғайту жоспарлануда. Паркке Airbus A320/A321neo, Boeing 737 MAX және ұзақ магистральдық Boeing 787 Dreamliner ұшақтары түсуі тиіс.
Қазақстанның авиация саласында бүгінде шамамен 25 мың адам жұмыс істейді. Азаматтық авиация академиясындағы мемлекеттік гранттар саны 2022-2023 оқу жылындағы 180-ден 2025-2026 оқу жылында 618-ге дейін өсті.
Төрт жыл ішінде студенттер саны 72%-дан астамға өсті, түлектердің жұмысқа орналасу деңгейі 90%-ға жетеді. Тағы 220 студент 48 серіктес кәсіпорын базасында дуальды оқудан өтуде.
Қауіпсіздік стандарттары
Үкімет деректері бойынша, Қазақстанның ИКАО стандарттарына авиациялық қауіпсіздік саласындағы сәйкестік деңгейі 95,7%-ды, ал ұшу қауіпсіздігі стандарттарын тиімді енгізу — 82%-ды құрайды.
Салыстыру үшін, Еуропалық аймақ бойынша орташа көрсеткіштер тиісінше 88% және 74% құрайды.
2026 жылы Қазақстанда авиациялық оқиғаларды тергеу функциялары берілген мамандандырылған Көлік оқиғалары мен инциденттерін тергеу орталығы құрылды.
Соңғы үш жылда елдің әуе кеңістігі арқылы транзиттік ұшулар саны төрт есеге өсті. Радиотехникалық жабдықтар мен навигациялық жүйелерді жаңарту үшін «Қазаэронавигация» LEIDOS корпорациясымен бес жылдық келісімшартты жүзеге асыруда.
Авиаотын өндірісі
2026 жылы отандық мұнай өңдеу зауыттары 825 мың тонна авиаотын өндіруі тиіс. 2032 жылға қарай оның өндірісін екі еседен астамға — жылына 1,7-1,8 млн тоннаға дейін ұлғайту жоспарлануда.
Жыл басынан бері «КМГ-Аэро» шетелдік авиакомпанияларға 50 мың тоннадан астам авиаотын жеткізді.
Қазақстанда жанармай құятын тасымалдаушылар қатарында — Turkish Airlines, Cargolux, China Southern Airlines, HongKong Air Cargo, Saudi Arabian Airlines, Flydubai, Pegasus және басқалары бар.
Үкіметте қолданыстағы мұнай өңдеу зауыттары ішкі нарық қажеттіліктерін толық қамтамасыз ететінін, ал импорттық авиаотын транзиттік және халықаралық бағыттарға қызмет көрсету үшін пайдаланылуы мүмкін екенін атап өтеді.