Қазақстанда құны 750 млрд теңге болатын жаңа мыс балқыту зауытын салу жоспарланып отыр. «Қазақмыс» корпорациясының жобасы премьер-министр Олжас Бектеновке оның Қарағанды облысына жасаған жұмыс сапары барысында таныстырылды. Кәсіпорынды іске қосу 2030 жылға жоспарланған. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Зауыт құрылысы Қазақстан үкіметі мен «Қазақмыс» құрылымына кіретін «Qazaq Smelter» ЖШС арасындағы инвестициялық келісімде қарастырылған. Жеке инвестициялардың жалпы көлемі 750 млрд теңгеге бағаланып отыр.
Өндірістік қуаты мен өнім түрлері
Жаңа кәсіпорынның өндірістік қуаты жылына 300 мың тонна катодты мыс құрайды. Негізгі металдан бөлек, зауыт жылына 10 тоннаға дейін алтын және 1,5 млн тонна күкірт қышқылын шығара алады. Құрылыс жұмыстарын бастау 2027 жылға жоспарланған. Кәсіпорынды пайдалануға беру 2030 жылы күтілуде. Өндіріс іске қосылғаннан кейін 1,2 мың жұмыс орны ашылады.
Корпорацияда жобаны жүзеге асыру Қазақстандағы мыс шығарудың жалпы көлемін жылына 800 мың тоннадан астамға дейін ұлғайтуға мүмкіндік береді деп күтіп отыр.
Заманауи технологиялар мен экологиялық тиімділік
Жаңа зауыт заманауи балқыту агрегаттарымен жабдықталады. Үкіметтің ақпаратына сәйкес, қолданылатын технологиялар мысты 98%-ға дейін алуға мүмкіндік береді. Кәсіпорынның негізгі артықшылықтарының бірі зиянды шығарындылардың қысқаруы болуы тиіс.
«Балқаш мыс балқыту зауытымен салыстырғанда шығарындыларды айтарлықтай қысқарту қамтамасыз етіледі: жылына 60 мың тоннадан 5 мың тоннаға дейін», – делінген үкімет хабарламасында.
Балқаш зауыты және «Қазақмыс» басшылығы
Сапар барысында Олжас Бектенов қолданыстағы Балқаш мыс балқыту зауытының жұмысымен де танысты. Кәсіпорынның өндірістік көрсеткіштері туралы «Қазақмыстың» басқарма төрағасы Руслан Өскенәлі баяндады.
1938 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан Балқаш зауыты «Kazakhmys Smelting» ЖШС-не тиесілі. Ол Қазақстандағы катодты мыс өндірісінің шамамен 51%-ын құрайды.
Кәсіпорынды жаңғыртуға корпорация 21,8 млрд теңге жұмсады. Қаражат пештерді күрделі жөндеуден өткізуге және басқа да өндірістік жабдықтарды жаңартуға жұмсалды.
Жаңа жобаны кім жүзеге асырады
Жаңа инвестициялық жобаны «Qazaq Smelter» ЖШС жүзеге асырады. Оның басшысы – 2023 жылдан бері «Kazakhmys Smelting» ЖШС-н басқарып келе жатқан Жәнібек Байғабелов. Бұған дейін ол ERG-де жұмыс істеген. Байғабелов сондай-ақ «Атамекен» өңірлік кәсіпкерлер палатасының машина жасау комитетін және Қазақстан машина жасаушылар одағының Қарағанды облысындағы өкілдігін басқарады.
Qazaq Smelter-дің жалғыз құрылтайшысы – 2026 жылдың маусымында құрылған QAC Resources Ltd жеке компаниясы. Оның иесі – Сингапурде тіркелген Dynastor Group PTE Ltd.
«Қазақмыс» активтерінің иесі туралы
Еске салайық, 2025 жылдың 31 желтоқсанында Qazaq Stroy компаниясы мыс өндіретін «Қазақмыс» компаниясының активтеріне ие болғанын жариялаған болатын. Bloomberg басылымы мәміленің ықтимал сомасын 3,85 млрд доллар деп бағалаған.