Қаржы министрі Мәди Такиев 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында республикалық бюджетке 336 млрд теңге кірістің түспеу себебін айтты. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Sputnik Kazakhstan басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Министрдің айтуынша, кірістің түспеуінің негізгі себебі – мұнай бағасының төмендеуі және экономикалық белсенділіктің баяулауы. Ол сондай-ақ салық түсімдерінің азаюына әсер еткен факторларды атады.

«Біздің болжамымыз бойынша, мұнай бағасының төмендеуі бюджетке 200 млрд теңгеге жуық кірістің түспеуіне әкелді. Қалған сома экономикалық белсенділіктің төмендеуіне байланысты», – деді Такиев.

Министр бюджет тапшылығын жабу үшін қосымша қарыз алу және шығындарды қысқарту шаралары қарастырылып жатқанын айтты. Ол сондай-ақ үкіметтің фискалдық тәртіпті сақтауға ниетті екенін атап өтті.

«Біз бюджеттің орындалуын қамтамасыз ету үшін барлық қажетті шараларды қабылдаймыз. Қосымша қарыз алу көлемі 500 млрд теңгеге дейін жетуі мүмкін», – деп қосты Такиев.

Қаржы министрлігінің мәліметінше, 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында бюджет кірісі 5,2 трлн теңгені құрады, бұл жоспардан 6,5%-ға аз. Шығындар 5,8 трлн теңгеге жетіп, тапшылық 600 млрд теңгені құрады.

Министрдің айтуынша, бюджет тапшылығын жабу үшін Ұлттық қордан қаражат алу жоспарланбаған. Оның орнына үкімет ішкі және сыртқы нарықтардан қарыз алуды жоспарлап отыр.

«Біз Ұлттық қордың тұрақтылығын сақтау үшін одан қаражат алмаймыз. Қарыз алудың негізгі көзі – ішкі нарық болады», – деді Такиев.

Сарапшылардың пікірінше, бюджет кірісінің түспеуі экономикалық өсудің баяулауына және мұнай бағасының төмендеуіне байланысты. Олар үкіметтің шығындарды қысқарту және қарыз алу шаралары уақытша шара екенін айтады.

«Үкіметтің қарыз алуы бюджет тапшылығын жабуға көмектеседі, бірақ бұл ұзақ мерзімді шешім емес. Экономикалық өсуді ынталандыру және салық базасын кеңейту қажет», – деді экономист Асқар Нұртаев.

Қаржы министрлігі жыл соңына дейін бюджет кірісінің түспеуін азайту үшін шаралар қабылдауды жалғастырады. Министрдің айтуынша, жылдық жоспардың орындалуы 95-97% деңгейінде болады деп күтілуде.